2021
Samenvatting bouw en functie 1
HOOFDSTUK 1 T/M HOOFDSTUK 9
RICHELLE VAN DEN BERG, AERES BARNEVELD
,Inhoud
Hoofdstuk 1; Inleiding tot de weefselleer...............................................................................................3
1.1 Bouw en functie............................................................................................................................3
1.2 weefsel.........................................................................................................................................3
1.2.1 Epitheel......................................................................................................................................3
1.2.2 steunweefsel.............................................................................................................................3
1.2.3 spierweefsel...............................................................................................................................4
1.2.4 zenuwweefsel............................................................................................................................4
1.2.5 organen.....................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2; De cel................................................................................................................................5
2.1 Opbouw cel...................................................................................................................................5
Hoofdstuk 3; Algemene fysiologie..........................................................................................................7
3.1 Milieu............................................................................................................................................7
3.2 Uitwisseling intra-en extracellulair...............................................................................................7
3.2.1 actief transport..........................................................................................................................7
3.2.2 Homeostase...............................................................................................................................7
Hoofdstuk 4; Epitheel.............................................................................................................................8
4.1.1 Voeding......................................................................................................................................9
4.2 Soorten epitheel...........................................................................................................................9
4.2.1 Kubisch epitheel........................................................................................................................9
4.2.2 Cilindrisch epitheel..................................................................................................................10
4.2.3 Plaveiselepitheel......................................................................................................................10
4.2.4 overgangsepitheel...................................................................................................................11
Hoofdstuk 5; De huid............................................................................................................................11
5.1 Epidermis....................................................................................................................................12
5.2 Dermis........................................................................................................................................12
5.3 de hypodermis............................................................................................................................12
5.3.1 overige huidstructuren........................................................................................................12
5.4 Fysiologie van de huid................................................................................................................13
Hoofdstuk 6; Bindweefsel.....................................................................................................................14
6.1 taken bindweefsel......................................................................................................................14
6.2 Opbouw van bindweefsel...........................................................................................................14
6.2.1 vezels...................................................................................................................................14
6.2 soorten bindweefsel...................................................................................................................15
6.2.1 losmazig bindweefsel...........................................................................................................15
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
, 6.2.2 collageen bindweefsel.........................................................................................................15
6.2.3 elastisch bindweefsel...........................................................................................................15
6.2.4 reticulair bindweefsel..........................................................................................................15
Hoofdstuk 7; Kraakbeen.......................................................................................................................16
7.1 Cellen van kraakbeen..................................................................................................................16
7.2 soorten kraakbeen......................................................................................................................16
7.2.1 hyalien kraakbeen................................................................................................................16
7.2.2 elastisch kraakbeen.............................................................................................................16
7.2.3 vezelig kraakbeen................................................................................................................16
7.2 gewrichten..................................................................................................................................17
Hoofdstuk 8; Het bot............................................................................................................................18
8.1 botvormen..................................................................................................................................18
8.1.1 holle pijpbeenderen.............................................................................................................18
8.1.2 platte beenderen.................................................................................................................18
8.1.3 compacte beenderen...........................................................................................................18
8.2 beenmerg...................................................................................................................................19
8.3 botweefsel..................................................................................................................................19
8.4 botvorming.................................................................................................................................19
Hoofdstuk 9; Spierweefsel....................................................................................................................20
9.1 soorten spierweefsel..................................................................................................................20
9.2 intramusculaire injecties.............................................................................................................20
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
, Hoofdstuk 1; Inleiding tot de weefselleer
1.1 Bouw en functie
Bouw en functie gaat over het normale functioneren van het lichaam:
De anatomie en fysiologie
Organismen bestaan uit:
1. Orgaanstelsel
2. Orgaan
3. Weefsel
4. Cellen
5. Organellen (cel orgaantjes)
1.2 weefsel
Cellen met een tussencelstof en daaromheen weefselvloeistof brengt stoffen mee:
- Voedingsstoffen
- Glucose
- Zuurstof
Weefsel= opgebouwd uit groepjes cellen met dezelfde vorm en functie
Primaire weefsels:
1. Epitheel -(huid, darmen en luchtwegen)
2. Steunweefsel -(bindweefsel, bloed)
3. Spierweefsel orgaan
4. Zenuwweefsel
1.2.1 Epitheel
Epitheelweefsel bestaat uit aaneengesloten cellen en bekleedt zowel buiten als binnen het lichaam.
Dit heeft dan ook een beschermende functie. Bij bijvoorbeeld mondholte, darmkanaal, vagina, blaas
en huid.
Tot epitheelweefsel worden ook de cellen gerekend die klieren vormen, bijvoorbeeld speeksel, talg,
zweet en de alvleesklier.
1.2.2 steunweefsel
Om weefsel heen veel tussencelstof. Functie verbindend, verzorgend en steunend. (Binnen en
tussen organen).
Soorten:
- Bindweefsel
- Kraakbeen
- Bot
- Bloed
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
,1.2.3 spierweefsel
Het spierweefsel bestaat langgerekte cellen die zich kunnen samentrekken en er zijn verschillende
soorten.
1.2.4 zenuwweefsel
Bestaat uit cellen met lange vertakkingen. Elektrische prikkels worden ontvangen en weer
doorgestuurd. Ze kunnen de prikkels aan elkaar doorgeven= geleidingsvermogen. Weefsel is zeer
specifiek en gespecialiseerd.
1.2.5 organen
Primaire weefsels zijn in verschillende verhoudingen met elkaar vermengd bij vorming van
organen.
Orgaan= altijd opgebouwd uit verschillende soorten weefsels en hebben een bepaalde functie.
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
, Hoofdstuk 2; De cel
Primitieve ééncellige organismen bestaan uit 1 cel waar lichaamstaken door uitgevoerd worden.
Bij meercellige organismen heeft iedere cel een eigen functie. Een cel is gespecialiseerd, ook wel
celdifferentatie genoemd. (Elke cel krijgt een taak toegewezen en kunnen 2 of meer functies
vervullen). De vorm en inhoud van de cel is afhankelijk van zijn functie.
2.1 Opbouw cel
Celmembraan
Celmembraan= buitenste grenslaag van cytoplasma (eiwitten en vetten). Celmembraan bevat hoog
gehalte lipiden (vetten) en proteïnen (eiwitten).
Celmembraan is selectief permeabel en dient dus als een soort filter. Celmembraan bepaald wat erin
en wat eruit gaat. Ook in welke richting de stofjes worden vervoerd. Het celmembraan heeft ook cel
herkenning van eiwitten wat is lichaam eigen en wat niet.
Het cytoplasma
Cytoplasma is een geleiachtige massa waarin organellen drijven en bestaat voor het grootste deel uit
water+ uit veel opgeloste stoffen.
Celkern
Celkern= nucleus= functie van het regelen van stofwisselingsprocessen van de gehele cel. De celkern
bevat chromosomen die bestaan uit DNA. Mens heeft 23 chromosomen
- 22 paar autosomen
- 1 paar geslachtchromosomen
Ribosomen
Ribosomen=
- kleine bolletjes op het ruw endoplasmatisch reticulum eiwitten aanmaken voor export
- kleine bolletjes vrij in het cytoplasma eiwitten aanmaken voor gebruik in de cel zelf.
-
Het endoplasmatisch reticulum
Het endoplasmatisch reticulum= een systeem van kanalen en holtes.
Functie:
- verzamelen van eiwitten die door ribosomen op ruw endoplasmatisch reticulum zijn gemaakt
en vervoeren naar het golgi-apparaat
Ruw endoplasmatisch reticulum hebben ribosomen op buitenzijde voor het transporteren van
eiwitten.
Glad endoplasmatisch reticulum opslag van eiwitten.
Golgi-apparaat
Golgi-apparaat pakt aangemaakte stoffen als het ware in omhullen met een membraan. Zo worden
ze klaar gemaakt voor transport. Eiwitten worden dan opgeslagen in de cel zelf (bijvoorbeeld
enzymen voor de lysosomen) of wordt geëxporteerd.
(secreetblaasje= blaasje wat naar buiten de cel gaat)
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
Samenvatting bouw en functie 1
HOOFDSTUK 1 T/M HOOFDSTUK 9
RICHELLE VAN DEN BERG, AERES BARNEVELD
,Inhoud
Hoofdstuk 1; Inleiding tot de weefselleer...............................................................................................3
1.1 Bouw en functie............................................................................................................................3
1.2 weefsel.........................................................................................................................................3
1.2.1 Epitheel......................................................................................................................................3
1.2.2 steunweefsel.............................................................................................................................3
1.2.3 spierweefsel...............................................................................................................................4
1.2.4 zenuwweefsel............................................................................................................................4
1.2.5 organen.....................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2; De cel................................................................................................................................5
2.1 Opbouw cel...................................................................................................................................5
Hoofdstuk 3; Algemene fysiologie..........................................................................................................7
3.1 Milieu............................................................................................................................................7
3.2 Uitwisseling intra-en extracellulair...............................................................................................7
3.2.1 actief transport..........................................................................................................................7
3.2.2 Homeostase...............................................................................................................................7
Hoofdstuk 4; Epitheel.............................................................................................................................8
4.1.1 Voeding......................................................................................................................................9
4.2 Soorten epitheel...........................................................................................................................9
4.2.1 Kubisch epitheel........................................................................................................................9
4.2.2 Cilindrisch epitheel..................................................................................................................10
4.2.3 Plaveiselepitheel......................................................................................................................10
4.2.4 overgangsepitheel...................................................................................................................11
Hoofdstuk 5; De huid............................................................................................................................11
5.1 Epidermis....................................................................................................................................12
5.2 Dermis........................................................................................................................................12
5.3 de hypodermis............................................................................................................................12
5.3.1 overige huidstructuren........................................................................................................12
5.4 Fysiologie van de huid................................................................................................................13
Hoofdstuk 6; Bindweefsel.....................................................................................................................14
6.1 taken bindweefsel......................................................................................................................14
6.2 Opbouw van bindweefsel...........................................................................................................14
6.2.1 vezels...................................................................................................................................14
6.2 soorten bindweefsel...................................................................................................................15
6.2.1 losmazig bindweefsel...........................................................................................................15
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
, 6.2.2 collageen bindweefsel.........................................................................................................15
6.2.3 elastisch bindweefsel...........................................................................................................15
6.2.4 reticulair bindweefsel..........................................................................................................15
Hoofdstuk 7; Kraakbeen.......................................................................................................................16
7.1 Cellen van kraakbeen..................................................................................................................16
7.2 soorten kraakbeen......................................................................................................................16
7.2.1 hyalien kraakbeen................................................................................................................16
7.2.2 elastisch kraakbeen.............................................................................................................16
7.2.3 vezelig kraakbeen................................................................................................................16
7.2 gewrichten..................................................................................................................................17
Hoofdstuk 8; Het bot............................................................................................................................18
8.1 botvormen..................................................................................................................................18
8.1.1 holle pijpbeenderen.............................................................................................................18
8.1.2 platte beenderen.................................................................................................................18
8.1.3 compacte beenderen...........................................................................................................18
8.2 beenmerg...................................................................................................................................19
8.3 botweefsel..................................................................................................................................19
8.4 botvorming.................................................................................................................................19
Hoofdstuk 9; Spierweefsel....................................................................................................................20
9.1 soorten spierweefsel..................................................................................................................20
9.2 intramusculaire injecties.............................................................................................................20
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
, Hoofdstuk 1; Inleiding tot de weefselleer
1.1 Bouw en functie
Bouw en functie gaat over het normale functioneren van het lichaam:
De anatomie en fysiologie
Organismen bestaan uit:
1. Orgaanstelsel
2. Orgaan
3. Weefsel
4. Cellen
5. Organellen (cel orgaantjes)
1.2 weefsel
Cellen met een tussencelstof en daaromheen weefselvloeistof brengt stoffen mee:
- Voedingsstoffen
- Glucose
- Zuurstof
Weefsel= opgebouwd uit groepjes cellen met dezelfde vorm en functie
Primaire weefsels:
1. Epitheel -(huid, darmen en luchtwegen)
2. Steunweefsel -(bindweefsel, bloed)
3. Spierweefsel orgaan
4. Zenuwweefsel
1.2.1 Epitheel
Epitheelweefsel bestaat uit aaneengesloten cellen en bekleedt zowel buiten als binnen het lichaam.
Dit heeft dan ook een beschermende functie. Bij bijvoorbeeld mondholte, darmkanaal, vagina, blaas
en huid.
Tot epitheelweefsel worden ook de cellen gerekend die klieren vormen, bijvoorbeeld speeksel, talg,
zweet en de alvleesklier.
1.2.2 steunweefsel
Om weefsel heen veel tussencelstof. Functie verbindend, verzorgend en steunend. (Binnen en
tussen organen).
Soorten:
- Bindweefsel
- Kraakbeen
- Bot
- Bloed
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
,1.2.3 spierweefsel
Het spierweefsel bestaat langgerekte cellen die zich kunnen samentrekken en er zijn verschillende
soorten.
1.2.4 zenuwweefsel
Bestaat uit cellen met lange vertakkingen. Elektrische prikkels worden ontvangen en weer
doorgestuurd. Ze kunnen de prikkels aan elkaar doorgeven= geleidingsvermogen. Weefsel is zeer
specifiek en gespecialiseerd.
1.2.5 organen
Primaire weefsels zijn in verschillende verhoudingen met elkaar vermengd bij vorming van
organen.
Orgaan= altijd opgebouwd uit verschillende soorten weefsels en hebben een bepaalde functie.
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
, Hoofdstuk 2; De cel
Primitieve ééncellige organismen bestaan uit 1 cel waar lichaamstaken door uitgevoerd worden.
Bij meercellige organismen heeft iedere cel een eigen functie. Een cel is gespecialiseerd, ook wel
celdifferentatie genoemd. (Elke cel krijgt een taak toegewezen en kunnen 2 of meer functies
vervullen). De vorm en inhoud van de cel is afhankelijk van zijn functie.
2.1 Opbouw cel
Celmembraan
Celmembraan= buitenste grenslaag van cytoplasma (eiwitten en vetten). Celmembraan bevat hoog
gehalte lipiden (vetten) en proteïnen (eiwitten).
Celmembraan is selectief permeabel en dient dus als een soort filter. Celmembraan bepaald wat erin
en wat eruit gaat. Ook in welke richting de stofjes worden vervoerd. Het celmembraan heeft ook cel
herkenning van eiwitten wat is lichaam eigen en wat niet.
Het cytoplasma
Cytoplasma is een geleiachtige massa waarin organellen drijven en bestaat voor het grootste deel uit
water+ uit veel opgeloste stoffen.
Celkern
Celkern= nucleus= functie van het regelen van stofwisselingsprocessen van de gehele cel. De celkern
bevat chromosomen die bestaan uit DNA. Mens heeft 23 chromosomen
- 22 paar autosomen
- 1 paar geslachtchromosomen
Ribosomen
Ribosomen=
- kleine bolletjes op het ruw endoplasmatisch reticulum eiwitten aanmaken voor export
- kleine bolletjes vrij in het cytoplasma eiwitten aanmaken voor gebruik in de cel zelf.
-
Het endoplasmatisch reticulum
Het endoplasmatisch reticulum= een systeem van kanalen en holtes.
Functie:
- verzamelen van eiwitten die door ribosomen op ruw endoplasmatisch reticulum zijn gemaakt
en vervoeren naar het golgi-apparaat
Ruw endoplasmatisch reticulum hebben ribosomen op buitenzijde voor het transporteren van
eiwitten.
Glad endoplasmatisch reticulum opslag van eiwitten.
Golgi-apparaat
Golgi-apparaat pakt aangemaakte stoffen als het ware in omhullen met een membraan. Zo worden
ze klaar gemaakt voor transport. Eiwitten worden dan opgeslagen in de cel zelf (bijvoorbeeld
enzymen voor de lysosomen) of wordt geëxporteerd.
(secreetblaasje= blaasje wat naar buiten de cel gaat)
Richelle van den Berg
Samenvatting Bouw en functie 1
