Samenvatting inleiding ondernemingsrecht cluster b

Inleiding ondernemingsrecht

Ondernemingsrecht is een onderdeel van het privaatrecht
Maar wat valt daaronder? Voor dit vak: alle in Nederland voorkomende bedrijven en
organisaties, al dan niet winstgericht
In verschillende juridische modellen gegoten: rechtsvormen
Onderneming: heeft geen vaste definitie in het BW, wel is het een economisch begrip met
meerdere definities
Artikel 1 Wet op de ondernemingsraden (WOR)
 Zelfstandig optredend organisatorisch verband
 Krachtens arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling arbeid
Artikel 2 Handelsregisterbesluit
 Zelfstandig optredende organisatorische eenheid
 Door inbreng van arbeid of middelen
 Diensten of goederen leveren of werken tot stand brengen
 Oogmerk materieel voordeel
 Lid 2: geen onderneming bij onvoldoende omvang van activiteiten of omzet
Wat is nou het verschil tussen de definities?
Wet op ondernemingsraden: ook rechtsvormen die geen winstgerichte onderneming drijven
(stichting)
Handelsregisterbesluit: commerciële winstgericht bedrijven: onderneming drijven. Veelal
wordt ‘onderneming’ zo gedefinieerd



Rechtsvormen



Niet-
Rechtspersonen
rechtspersonen
Rechtspersonen/niet-rechtspersonen
Waarom is onderscheid tussen rechtspersonen en niet-rechtspersonen belangrijk?
Rechtspersoon:
 Eigen drager van rechten en plichten
 Voor wat betreft het vermogensrecht gelijkgesteld met natuurlijke personen, artikel 2:5
BW
 Voorbeelden van rechtspersonen; besloten vennootschap, naamloze vennootschap,
stichting, vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij
Publiekrechtelijke rechtspersonen en kerkgenootschappen:
 Staat, provincie, gemeenten, waterschappen en alle lichamen waaraan krachten de
Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend, artikel 2:1 lid 1 BW, rechtspersoonlijkheid
 Kerkgenootschappen, artikel 2:2 BW, rechtspersoonlijkheid

,Niet-rechtspersonen:
 Geen rechtspersoonlijkheid
 Functionarissen binnen deze rechtsvormen zijn wel rechtssubjecten en zullen in beginsel
gezamenlijk rechten en plichten binnen de onderneming dragen
Persoonsvennootschappen:
 Maatschap
 Vennootschap onder firma (VOF)
 Commanditaire vennootschap (CV)
Eenmanszaak:
 Niet wettelijk geregeld
 Geen formele oprichtingsvereisten
 Inschrijven in Kamer van Koophandel
 Bram Pietersen h.o.d.n. Pietersen Kluswerk
Functionarissen rechtsvormen:
 Ook rechtspersonen zullen altijd door middel van natuurlijke personen dienen te
functioneren
 Rol sterker bij niet-rechtspersonen

Europese rechtsvormen:
Supranationale rechtsvormen vinden grondslag in Europese wetgeving
 EESV (Europees Economisch Samenwerkingsverband) samenwerkingsverband tussen
meerdere natuurlijke personen of rechtspersonen uit verschillende lidstaten
 SE (Societas Europaea) Europese naamloze vennootschap opgericht door rechtspersonen
met verschillende nationaliteiten
 SCE (Societas Cooperativia Europaea) Europese coöperatieve vennootschap, combinatie
van elementen uit NV en coöperatie opgericht door rechtspersonen of natuurlijke personen
uit verschillende lidstaten

Hoe kies je juiste rechtsvorm?
Belangrijke aspecten:
 Doel
 Zeggenschap
 Aansprakelijkheid
 Vertegenwoordiging
 Financiën
 Belastingregels
 Interne regels

Raakvlakken met personenrecht:
 Personen- en familierecht in beginsel niet van toepassing op rechtspersonen; wel
uitzonderingen (stichtingen kan voogd worden over kind, artikel 1:302 BW)
 Handelingsonbekwaamheid (onder curatele gestelden en minderjarigen):
onbekwaamheid persoon kan rol spelen binnen een onderneming
 Handelingsbevoegdheid: bewind: speelt alleen een rol bij personenvennootschappen en
eenmanszaak

, Raakvlakken met faillissementsrecht
 Faillissement onderneming zonder rechtspersoonlijkheid: iedere vennoot
(personenvennootschappen) of eigenaar (eenmanszaak) wordt failliet verklaard
Uitzondering VOF: faillissement VOF betekent niet automatisch faillissement vennoten
 Faillissement rechtspersoon: zelfstandig failliet, los van de functionarissen
 Curator neemt beheer van onderneming over (artikel 68 faillissementswet) Ondernemer
is beschikkingsbevoegd (artikel 23 faillissementswet)

Vertegenwoordiging
 Verrichten van een rechtshandeling namens een ander, in dit geval een onderneming
 Vertegenwoordiging wil alleen de onderneming binden (niet zichzelf)
 Bij iedere rechtsvorm specifiek in de wet geregeld
 Vorm van vertegenwoordiging apart in de wet opgenomen: volmacht (artikel 3:60 BW)
 Middellijke vertegenwoordiging: de vertegenwoordiging (tussenpersoon) verricht de
rechtshandeling namens de vertegenwoordigde (principaal) op verzoek en voor rekening van
de principaal. Niet de bevoegdheid om de principaal direct te binden
 Onmiddellijke vertegenwoordiging: rechtshandeling wordt rechtstreeks op naam van de
principaal verricht, onmiddellijk op zijn naam en voor zijn rekening. Wel de bevoegdheid om
principaal direct te binden
 Vertegenwoordiging van rechtspersoon: altijd onmiddellijk

Kamer van Koophandel – Handelsregister
Welke informatie vind je in het Handelsregister?
 Naam, adres, rechtsvorm, statutaire zetel, vestigingen
 Functionarissen
 Vertegenwoordiging
 Faillissement
Verplichtingen
 Artikel 5 Handelsregisterwet (in te schrijven ondernemingen)
 Artikel 6 Handelsregisterwet (in te schrijven rechtspersonen)
 Wat schrijf je in: artikel 9 Handelsregisterwet tot en met artikel 14 Handelsregisterwet,
eventueel artikel 17 Handelsregisterwet
 Wie schrijf je in: artikel 18 Handelsregisterwet

Gevolgen van niet-inschrijving
 Nadelige gevolgen afhankelijk van de rechtsvorm: komt hierna per rechtsvorm terug
 Geen oprichtingsvereiste dus doet geen afbreuk bestaan
 Artikel 47 Handelsregisterwet = verbod en strafbaar op grond van artikel 1 sub 4 Wet
economische delicten
 Artikel 25 lid 1 Handelsregisterwet: geen beroep jegens onkundige derden op feiten die
ingeschreven hadden moeten worden
 Artikel 25 lid 3 Handelsregisterwet: bescherming voor onkundige derde geldt ook bij
foutieve informatie
 Hoge raad 3 februari 1984, NJ 1984/386 (Café ’t brouwertje)