Kennis Doorstroom, blok 3
Literatuur week 1
Ziekteverzuim; “Een term die gehanteerd wordt wanneer een werknemer niet op zijn werk
verschijnt en daarvoor als reden ziekte opgeeft.”
3 soorten ziekteverzuim:
1. Wit ziekteverzuim. Aantoonbaar ziek, of dit nu fysiek of psychisch is.
2. Grijs ziekteverzuim. Het ziektebeeld is onduidelijk. Fysiek nog wel in staat om te
werken, maar is moe of niet gemotiveerd. Onder deze vorm vallen de meeste
psychische problemen.
3. Zwart ziekteverzuim. Geen sprake van ziekte. De medewerker meldt zich ziek, maar
is dat niet.
Grijs en zwart worden ook vermijdbaar verzuim genoemd.
Verzuimregistratie is essentieel als je een goed verzuimbeleid wil voeren. Cijfers maken
duidelijk welke afdelingen kampen met veel ziekteverzuim. Maar ook welke functies en
welke mensen dit betreft. HR-analytics, waarbij data van medewerkers worden verzameld
en geanalyseerd, kan hierbij helpen.
Een ziekteverzuimpercentage, ZVP, geeft aan welk deel van de arbeidscapaciteit in een
bepaalde periode wegens ziekteverzuim verloren is gegaan. Berekening:
Het totaal aantal verzuimde dagen in periode T
𝑍𝑉𝑃 = 𝑥 100%
Potentieel beschikbare dagen in periode T
Het ZVP is het totaal aantal dagen dat werknemers zich ziekmelden, uitgedrukt in % van het
totaal aantal beschikbare werkdagen van de werknemers. Verzuim van 4,9% wil zeggen dat
per 1000 te werken dagen, medewerkers er 49 verzuimen wegens ziekte.
Het ziekteverzuimkostenpercentage, ZVKP, brengt de kosten van verzuim in kaart.
Berekening:
Loonkosten per dag in periode T x (verzuimde werkdagen −
wachtdagen in diezelfde periode )
𝑍𝑉𝐾𝑃 = 𝑥 100%
Totale loonkosten in periode T
Ziekmeldingsfrequentie, ZMF, geeft inzicht in het aantal ziekmeldingen. Berekening:
𝐴𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙 𝑚𝑒𝑙𝑑𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛 𝑧𝑖𝑒𝑘𝑡𝑒𝑣𝑒𝑟𝑧𝑢𝑖𝑚
𝑔𝑒𝑣𝑎𝑙𝑙𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑝𝑒𝑟𝑖𝑜𝑑𝑒 𝑇 𝐴𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙 𝑑𝑎𝑔𝑒𝑛 𝑝𝑒𝑟 𝑗𝑎𝑎𝑟
𝑍𝑀𝐹 = 𝑥
𝐴𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙 𝑚𝑒𝑑𝑒𝑤𝑒𝑟𝑘𝑒𝑟𝑠 𝑖𝑛 𝑝𝑒𝑟𝑖𝑜𝑑𝑒 𝑇 𝐺𝑒𝑚𝑖𝑑𝑑𝑒𝑙𝑑 𝑎𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙
𝑑𝑎𝑔𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑣𝑒𝑟𝑠𝑙𝑎𝑔𝑝𝑒𝑟𝑖𝑜𝑑𝑒
Ligt dit onder de 1,0 dan is er sprake van een lage verzuimdrempel.
1
,Aanvangsdatum = de eerste dag waarop iemand zou moeten werken, maar verzuimt of
verminderd inzetbaar is wegens ziekte of een ongeval.
Datum herstel = de eerste dag waarop de medewerker weer gaat werken, omdat er geen
sprake meer is van ‘geen of verminderde inzetbaarheid.’
Deeltijdfactor is bedoeld voor werknemers die niet voor volledige werktijd in dienst zijn,
maar ook voor hen die structureel meer dan volledig aanstelling werken. Berekening:
weekbasis aantal uren : aantal werkuren van een volledige aanstelling.
Duur van het ziekteverzuim. Het aantal kalenderdagen vanaf de aanvangsdatum van het
verzuim tot de hersteldatum. De duur hiervan is gemaximeerd door de wachttijd van de
WAO.
Verzuim kengetallen Verzuimvenster:
Verzuimpercentage ruim boven de 4% laat zien dat er iets
bijzonders aan de hand is.
Als de frequentie van ziekmelden boven de 1,0 is, dan is er
sprake van een laag verzuimdrempel. Mensen melden zich
makkelijk ziek.
Lage meldingsfrequentie maar hoog verzuimpercentage à
Langdurig verzuim, zoals burn-out.
Hoge meldingsfrequentie maar laag verzuimpercentage à
Kortdurend verzuim, mensen die even uitvallen door griep.
10 vuistregels die bijdrage kunnen leveren aan een succesvol verzuimbeleid:
1. Toon interesse, voor de zieke medewerker.
2. Wees creatief, in de werksituatie. Denk in oplossingen.
3. Stel een verzuimprotocol op. Zo maak je kenbaar aan de medewerkers hoe je omgaat
met ziekte. Het gaat om begeleiding.
4. Ga snel in gesprek, met de medewerker. Wees het verzuim voor.
5. Communiceer bewust, luister naar de medewerker.
6. Neem de tijd voor een ziektemelding. Zo kan je achterhalen wat er precies aan de
hand is en wat de organisatie kan doen om te helpen.
7. Zorg voor structuur. Kenbaar voor de werknemers.
8. Onderhoud het contact. Goede begeleiding is een vereiste voor re-integratie van de
medewerker. De kans is groter dat de medewerker sneller terugkeert.
9. Werk samen met arbodienst.
10. Houd rekening met advies van de ondernemingsraad.
2
, Veel voorkomende beroepsziekten
• Stress en burn-out
• Lawaaidoofheid
o Aandoening van haarcellen in het slakkenhuis van het oor. Door lawaai
sterven deze cellen langzaam af. Kans op gehoorverlies.
• Muisarm
o Aantal aandoeningen aan het bewegingsapparaat die voornamelijk worden
veroorzaakt door herhaalde bewegingen. Met name achter de computer.
• OPS
o Organic Psycho Syndrome, is een ziekte waarbij klachten aanvankelijk vaag en
divers zijn. De ziekte bestaat uit ernstige hersenschade, wordt veroorzaakt
door langdurige blootstelling aan oplosmiddelen die in veel verfstoffen,
schoonmaakmiddelen en in lijmen voorkomen.
• PTSS
o Posttraumatische stress stoornis, is een ziektebeeld dat kan ontstaan als een
werknemer een traumatische gebeurtenis meemaakt. Het zijn terugkerende
angstreacties.
• Rug- en nekklachten
Fysiek en psychisch welzijn
Vaak wordt vitaliteit benaderd vanuit het lichamelijke en mentale welbevinden van de
medewerker.
De vier A’s:
Arbeidsinhoud
o Belangrijk: taakstructuur, autonomie, samenwerkingsmogelijkheden en de
kwalificatievereisten.
Arbeidsomstandigheden
o Bijv. klimatologische omstandigheden, veiligheid, lawaai, verlichting en gevaarlijke
stoffen.
Arbeidsverhoudingen
o Bij arbeidsverhoudingen gaat het om de wijze waarop werkgevers en werknemers,
zowel op de werkvloer als buiten het bedrijf, met elkaar omgaan.
Arbeidsvoorwaarden
o Dit zijn alle afspraken tussen werkgever en werknemer over de voorwaarden
waaronder arbeid verricht wordt.
Engagement en flow
Een andere dimensie van vitaliteit is die van engagement en bevlogenheid. Engagement of
betrokkenheid duidt op de mate waarin een medewerker zich één voelt met het werk dat hij
uitvoert en de organisatie waar hij deel van uitmaakt. Engagement draagt bij aan de
psychische en lichamelijke gezondheid. Betrokken medewerkers voelen zich namelijk beter
en gelukkiger.
3
Literatuur week 1
Ziekteverzuim; “Een term die gehanteerd wordt wanneer een werknemer niet op zijn werk
verschijnt en daarvoor als reden ziekte opgeeft.”
3 soorten ziekteverzuim:
1. Wit ziekteverzuim. Aantoonbaar ziek, of dit nu fysiek of psychisch is.
2. Grijs ziekteverzuim. Het ziektebeeld is onduidelijk. Fysiek nog wel in staat om te
werken, maar is moe of niet gemotiveerd. Onder deze vorm vallen de meeste
psychische problemen.
3. Zwart ziekteverzuim. Geen sprake van ziekte. De medewerker meldt zich ziek, maar
is dat niet.
Grijs en zwart worden ook vermijdbaar verzuim genoemd.
Verzuimregistratie is essentieel als je een goed verzuimbeleid wil voeren. Cijfers maken
duidelijk welke afdelingen kampen met veel ziekteverzuim. Maar ook welke functies en
welke mensen dit betreft. HR-analytics, waarbij data van medewerkers worden verzameld
en geanalyseerd, kan hierbij helpen.
Een ziekteverzuimpercentage, ZVP, geeft aan welk deel van de arbeidscapaciteit in een
bepaalde periode wegens ziekteverzuim verloren is gegaan. Berekening:
Het totaal aantal verzuimde dagen in periode T
𝑍𝑉𝑃 = 𝑥 100%
Potentieel beschikbare dagen in periode T
Het ZVP is het totaal aantal dagen dat werknemers zich ziekmelden, uitgedrukt in % van het
totaal aantal beschikbare werkdagen van de werknemers. Verzuim van 4,9% wil zeggen dat
per 1000 te werken dagen, medewerkers er 49 verzuimen wegens ziekte.
Het ziekteverzuimkostenpercentage, ZVKP, brengt de kosten van verzuim in kaart.
Berekening:
Loonkosten per dag in periode T x (verzuimde werkdagen −
wachtdagen in diezelfde periode )
𝑍𝑉𝐾𝑃 = 𝑥 100%
Totale loonkosten in periode T
Ziekmeldingsfrequentie, ZMF, geeft inzicht in het aantal ziekmeldingen. Berekening:
𝐴𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙 𝑚𝑒𝑙𝑑𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛 𝑧𝑖𝑒𝑘𝑡𝑒𝑣𝑒𝑟𝑧𝑢𝑖𝑚
𝑔𝑒𝑣𝑎𝑙𝑙𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑝𝑒𝑟𝑖𝑜𝑑𝑒 𝑇 𝐴𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙 𝑑𝑎𝑔𝑒𝑛 𝑝𝑒𝑟 𝑗𝑎𝑎𝑟
𝑍𝑀𝐹 = 𝑥
𝐴𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙 𝑚𝑒𝑑𝑒𝑤𝑒𝑟𝑘𝑒𝑟𝑠 𝑖𝑛 𝑝𝑒𝑟𝑖𝑜𝑑𝑒 𝑇 𝐺𝑒𝑚𝑖𝑑𝑑𝑒𝑙𝑑 𝑎𝑎𝑛𝑡𝑎𝑙
𝑑𝑎𝑔𝑒𝑛 𝑖𝑛 𝑣𝑒𝑟𝑠𝑙𝑎𝑔𝑝𝑒𝑟𝑖𝑜𝑑𝑒
Ligt dit onder de 1,0 dan is er sprake van een lage verzuimdrempel.
1
,Aanvangsdatum = de eerste dag waarop iemand zou moeten werken, maar verzuimt of
verminderd inzetbaar is wegens ziekte of een ongeval.
Datum herstel = de eerste dag waarop de medewerker weer gaat werken, omdat er geen
sprake meer is van ‘geen of verminderde inzetbaarheid.’
Deeltijdfactor is bedoeld voor werknemers die niet voor volledige werktijd in dienst zijn,
maar ook voor hen die structureel meer dan volledig aanstelling werken. Berekening:
weekbasis aantal uren : aantal werkuren van een volledige aanstelling.
Duur van het ziekteverzuim. Het aantal kalenderdagen vanaf de aanvangsdatum van het
verzuim tot de hersteldatum. De duur hiervan is gemaximeerd door de wachttijd van de
WAO.
Verzuim kengetallen Verzuimvenster:
Verzuimpercentage ruim boven de 4% laat zien dat er iets
bijzonders aan de hand is.
Als de frequentie van ziekmelden boven de 1,0 is, dan is er
sprake van een laag verzuimdrempel. Mensen melden zich
makkelijk ziek.
Lage meldingsfrequentie maar hoog verzuimpercentage à
Langdurig verzuim, zoals burn-out.
Hoge meldingsfrequentie maar laag verzuimpercentage à
Kortdurend verzuim, mensen die even uitvallen door griep.
10 vuistregels die bijdrage kunnen leveren aan een succesvol verzuimbeleid:
1. Toon interesse, voor de zieke medewerker.
2. Wees creatief, in de werksituatie. Denk in oplossingen.
3. Stel een verzuimprotocol op. Zo maak je kenbaar aan de medewerkers hoe je omgaat
met ziekte. Het gaat om begeleiding.
4. Ga snel in gesprek, met de medewerker. Wees het verzuim voor.
5. Communiceer bewust, luister naar de medewerker.
6. Neem de tijd voor een ziektemelding. Zo kan je achterhalen wat er precies aan de
hand is en wat de organisatie kan doen om te helpen.
7. Zorg voor structuur. Kenbaar voor de werknemers.
8. Onderhoud het contact. Goede begeleiding is een vereiste voor re-integratie van de
medewerker. De kans is groter dat de medewerker sneller terugkeert.
9. Werk samen met arbodienst.
10. Houd rekening met advies van de ondernemingsraad.
2
, Veel voorkomende beroepsziekten
• Stress en burn-out
• Lawaaidoofheid
o Aandoening van haarcellen in het slakkenhuis van het oor. Door lawaai
sterven deze cellen langzaam af. Kans op gehoorverlies.
• Muisarm
o Aantal aandoeningen aan het bewegingsapparaat die voornamelijk worden
veroorzaakt door herhaalde bewegingen. Met name achter de computer.
• OPS
o Organic Psycho Syndrome, is een ziekte waarbij klachten aanvankelijk vaag en
divers zijn. De ziekte bestaat uit ernstige hersenschade, wordt veroorzaakt
door langdurige blootstelling aan oplosmiddelen die in veel verfstoffen,
schoonmaakmiddelen en in lijmen voorkomen.
• PTSS
o Posttraumatische stress stoornis, is een ziektebeeld dat kan ontstaan als een
werknemer een traumatische gebeurtenis meemaakt. Het zijn terugkerende
angstreacties.
• Rug- en nekklachten
Fysiek en psychisch welzijn
Vaak wordt vitaliteit benaderd vanuit het lichamelijke en mentale welbevinden van de
medewerker.
De vier A’s:
Arbeidsinhoud
o Belangrijk: taakstructuur, autonomie, samenwerkingsmogelijkheden en de
kwalificatievereisten.
Arbeidsomstandigheden
o Bijv. klimatologische omstandigheden, veiligheid, lawaai, verlichting en gevaarlijke
stoffen.
Arbeidsverhoudingen
o Bij arbeidsverhoudingen gaat het om de wijze waarop werkgevers en werknemers,
zowel op de werkvloer als buiten het bedrijf, met elkaar omgaan.
Arbeidsvoorwaarden
o Dit zijn alle afspraken tussen werkgever en werknemer over de voorwaarden
waaronder arbeid verricht wordt.
Engagement en flow
Een andere dimensie van vitaliteit is die van engagement en bevlogenheid. Engagement of
betrokkenheid duidt op de mate waarin een medewerker zich één voelt met het werk dat hij
uitvoert en de organisatie waar hij deel van uitmaakt. Engagement draagt bij aan de
psychische en lichamelijke gezondheid. Betrokken medewerkers voelen zich namelijk beter
en gelukkiger.
3
