Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Samenvatting WDD-2 2020-2021
Week 1
ZSO: voorbereiding practicum ‘anatomie van de hersenen I - hersenstam en cerebellum’
De bouw en functie van de hersenstam en hersenzenuwen
De bouw en functie van het cerebellum
Video 1
De hersenstam bestaat uit het mesencephalon, de pons en het myelencephalon (volwassen
medulla oblongata). Dit wordt samen de truncus cerebri ofwel hersenstam genoemd. In de
hersenstam zijn op alle niveau’s tegmentum te vinden. Dit is de oudste structuur in de
hersenstam die bij alle gewervelde dieren terug te vinden is. De precieze definitie van
tegmentum is: het deel van de hersenstam dat de hersenzenuwkernen, formatio reticularis
en mesencephale motorische kernen omvat.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
Het mesencephalon lijkt het meeste op de embriologische bouwplan van de neurale buis
omdat het ventraal de motorische delen (rood) liggen en dorsaal de sensibele (blauw) delen
liggen. In het midden van het mesencephalon ligt een lumen wat het aquaduct wordt
genoemd. Deze ligt tussen de 3e en 4e ventrikel. Het dorsale deel van het mesencephalon is
de lamina quadrichemina (4 heuvelen plaat) en heeft vooral een sensorische rol. De nucleus
ruber en substantia nigra hebben vooral een motorische rol. Ook zijn in het mesencephalon
de visceromotorische en somatomotorische kernen van de N. oculomotorius (III) te vinden.
Ventraal in het mesencephalon liggen de pedunculi cerebri. Dit zijn vezels die voor de gyrus
precentralis liggen die afdalen naar de rest van het lichaam. Ook de sulcus limitans is terug
te vinden in het mesencephalon.
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
De 4 heuvels van de vier heuvelenplaat zijn te verdelen in 2 bovenste (colliculi superior) en 2
onderste (colliculi inferior) heuvels. Samen heet dit de lamina quadrichemina ofwel het
tectum. Functioneel houden de heuvelen verwantschap met de corpora geniculata mediale
en laterale. Dit zijn structuren uit het diencephalon die onderdeel zijn van de thalamus. De
corpora geniculata laterale en de colliculi superior zijn betrokken bij visus en de corpora
geniculata mediale en de colliculi inferior zijn betrokken bij het gehoor. Dit zijn dus allemaal
sensorische structuren.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Aan de ventrale zijde ontspringt de N III. Ook zijn de pedunculi cerebri te zien. Hier zitten de
banen van de grote hersenen die afdalen vanuit de schors en later te zien zijn als
piramidebanen. Ook zijn de corpora mammillaria te zien die uit het diëncephalon komen.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
Het volgende hersenblaasje is het metencephalon. Hier komen de pons en het cerebellum
uit voort. De ruimte hierin heet het 4e ventrikel. Dit 4e ventrikel heeft een ruitvorm. Het
metencephalon en mielencephalon heette ookwel het rombencephalon (ruit). Het
cerebellum zit op deze plek vast aan de rest van het CZS met de pedunculi cerebellaris. De
cerebellaire schors heeft iets weg van de vorm van de grote hersenen (gyri en sulci) alleen
wordt hier gesproken van arbor vitea (levensboom) voor de cerebellaire schors. Ook het
cerebellum heeft witte stof namelijk de cerebellaire kernen. Uit het metencephalon
ontspringt de N trochlearis IV(dorsaal en vanachter loopt deze naar voren).
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
, Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
De pons is onderdeel van de herenstam. Ventraal is de N. IV weer te zien. Ook zijn te zien de
N. V, VI, VII. VIII. Het cerebrum is ook te zien omdat het een grote structuur is. Tot slot is er
een bloementuiltje van Bochdalek te zien. Dit is een producent van liquor.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
Ook in het metencephalon is het bouwplan voor het merendeel gehandhaafd. De ventrale
delen hebben een motorische signatuur en de dorsale delen hebben een sensorische
signatuur. Oorspronkelijk dorsale delen liggen nu wat meer lateraal en oorspronkelijk
ventrale delen liggen meer mediaal. De meest mediaal gelegen kernen zijn de
somatomotorische kernen van de N. IV, V, VI, VII. Hiernaast ligt de visceromotorische kern
van de N. VII en daarnaast weer de sensibele kernen van de N. V, VII en VIII. Ook hier is weer
een sulcus limitans te zien. De eerder genoemde kernen zijn allen deel van het tegmentum.
De pontiene kernen echter niet.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
Samenvatting WDD-2 2020-2021
Week 1
ZSO: voorbereiding practicum ‘anatomie van de hersenen I - hersenstam en cerebellum’
De bouw en functie van de hersenstam en hersenzenuwen
De bouw en functie van het cerebellum
Video 1
De hersenstam bestaat uit het mesencephalon, de pons en het myelencephalon (volwassen
medulla oblongata). Dit wordt samen de truncus cerebri ofwel hersenstam genoemd. In de
hersenstam zijn op alle niveau’s tegmentum te vinden. Dit is de oudste structuur in de
hersenstam die bij alle gewervelde dieren terug te vinden is. De precieze definitie van
tegmentum is: het deel van de hersenstam dat de hersenzenuwkernen, formatio reticularis
en mesencephale motorische kernen omvat.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
Het mesencephalon lijkt het meeste op de embriologische bouwplan van de neurale buis
omdat het ventraal de motorische delen (rood) liggen en dorsaal de sensibele (blauw) delen
liggen. In het midden van het mesencephalon ligt een lumen wat het aquaduct wordt
genoemd. Deze ligt tussen de 3e en 4e ventrikel. Het dorsale deel van het mesencephalon is
de lamina quadrichemina (4 heuvelen plaat) en heeft vooral een sensorische rol. De nucleus
ruber en substantia nigra hebben vooral een motorische rol. Ook zijn in het mesencephalon
de visceromotorische en somatomotorische kernen van de N. oculomotorius (III) te vinden.
Ventraal in het mesencephalon liggen de pedunculi cerebri. Dit zijn vezels die voor de gyrus
precentralis liggen die afdalen naar de rest van het lichaam. Ook de sulcus limitans is terug
te vinden in het mesencephalon.
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
De 4 heuvels van de vier heuvelenplaat zijn te verdelen in 2 bovenste (colliculi superior) en 2
onderste (colliculi inferior) heuvels. Samen heet dit de lamina quadrichemina ofwel het
tectum. Functioneel houden de heuvelen verwantschap met de corpora geniculata mediale
en laterale. Dit zijn structuren uit het diencephalon die onderdeel zijn van de thalamus. De
corpora geniculata laterale en de colliculi superior zijn betrokken bij visus en de corpora
geniculata mediale en de colliculi inferior zijn betrokken bij het gehoor. Dit zijn dus allemaal
sensorische structuren.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Aan de ventrale zijde ontspringt de N III. Ook zijn de pedunculi cerebri te zien. Hier zitten de
banen van de grote hersenen die afdalen vanuit de schors en later te zien zijn als
piramidebanen. Ook zijn de corpora mammillaria te zien die uit het diëncephalon komen.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
Het volgende hersenblaasje is het metencephalon. Hier komen de pons en het cerebellum
uit voort. De ruimte hierin heet het 4e ventrikel. Dit 4e ventrikel heeft een ruitvorm. Het
metencephalon en mielencephalon heette ookwel het rombencephalon (ruit). Het
cerebellum zit op deze plek vast aan de rest van het CZS met de pedunculi cerebellaris. De
cerebellaire schors heeft iets weg van de vorm van de grote hersenen (gyri en sulci) alleen
wordt hier gesproken van arbor vitea (levensboom) voor de cerebellaire schors. Ook het
cerebellum heeft witte stof namelijk de cerebellaire kernen. Uit het metencephalon
ontspringt de N trochlearis IV(dorsaal en vanachter loopt deze naar voren).
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
, Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
De pons is onderdeel van de herenstam. Ventraal is de N. IV weer te zien. Ook zijn te zien de
N. V, VI, VII. VIII. Het cerebrum is ook te zien omdat het een grote structuur is. Tot slot is er
een bloementuiltje van Bochdalek te zien. Dit is een producent van liquor.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
Ook in het metencephalon is het bouwplan voor het merendeel gehandhaafd. De ventrale
delen hebben een motorische signatuur en de dorsale delen hebben een sensorische
signatuur. Oorspronkelijk dorsale delen liggen nu wat meer lateraal en oorspronkelijk
ventrale delen liggen meer mediaal. De meest mediaal gelegen kernen zijn de
somatomotorische kernen van de N. IV, V, VI, VII. Hiernaast ligt de visceromotorische kern
van de N. VII en daarnaast weer de sensibele kernen van de N. V, VII en VIII. Ook hier is weer
een sulcus limitans te zien. De eerder genoemde kernen zijn allen deel van het tegmentum.
De pontiene kernen echter niet.
Bron: kennisclip Hersenstam en cerebellum I
