Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Samenvatting WDD-2 2020-2021
Week 3
ZSO: Kinderorthopedie
Beenas:
Je kent de fysiologische ontwikkeling van de beenas en de behandelopties voor een
afwijkende beenas
Je kent de ziekte van Blount en de behandeling hiervan,
Beenlengteverschil:
Je kent de oorzaken van een beenlengteverschil en hoe je dit bepaalt.
Je kent de behandelopties van beenlengteverschillen (inclusief epifysiode timing, groei
percentages van de physen in femur en tibia)
Heupafwijkingen:
Je weet wat heupdysplasie is en kent de risicofactoren voor het ontstaan
Je kent de behandelopties voor een heupluxatie en restdysplasie
Je weet wat een epifysiolyse (ECF) is, hoe je die diagnosticeert en doorverwijst
Je kan uitleggen wat de ziekte van Perthes is en wat de behandelopties daarvan zijn
Video 1
Een pes planovalgus is een valgus van de achtervoet en een verstreken mediaal voetgewelf.
Aan de mediale zijde van de voet is er geen holling (verstreken). De achtervoeten staan naar
binnen gericht (valgus). Dit heet ookwel een knik platvoet. Verschillende typen platvoet zijn:
- Soepele knikplatvoet (FFF)
- Soepele knikplatvoet met verkorte achillespees (FFF TA+)
- Hypermobiele knikplatvoet
- Rigide knikplatvoet
Met een toe raise test kun je kijken of er weer een gewelf ontstaat. Zo test je de flexibiliteit
en soepelheid van de voet. Ook kun je het gewricht tussen de talus en calcanus testen door
middel van eversie en inversie.
Een soepele knikplatvoet hoeft geen behandeling. Bij klachten kun je de schoenen
aanpassen voor correctie (steunzool). Klachten die vaak gehoord worden zijn vermoeidheid.
Als dit niet effectief is dan kan operatie worden overwogen (terughoudend). De oorzaak is
vaak een te korte achilles pees. Er zijn verschillende operatieve opties:
- Calcaneusverlenging
- Tibialis posterior verkorting
- Mediale kapsel reving (strakker maken kapsel tussen talus en os naviculare)
- Achillespees verlenging
Een te korte achillespees is er als er minder dan 10 graden dorsaalflexie in de enkel met een
gestrekte knie en de hiel in neutrale of in vares stand. Tijdens de operatie kan eventuele
supinatie in de voorvoet gecorrigeerd worden door flecterende osteotomie van het
cuniforme mediane. Bij de ingreep wordt tussen het voorste en middelste facet van de
calcaneus het bot doorgehaald. Hierna wordt de voet in de juiste positie gezet en vervolgens
wordt er met een stuk donorbot het gat wat hierdoor ontstaat opgevuld.
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Bron: Kennisclip platvoeten
Ook de voetboog wordt hersteld door de operatie:
Bron: Kennisclip platvoeten
Bron: Kennisclip platvoeten
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Aan de binnenzijde van de voet lopen de 3 buigpezen van de voet: posterior Tibialis, flexor
Digitorum longus en flexor Hallucis longus (Tom Dick and Harry voor volgorde). De verkorting
van de tibialis posterior kan met meerdere technieken. Een is de Z plastiek waar de pees in
een Z vorm wordt doorgenomen en vervolgens in verkorte mate weer aan elkaar wordt
gehecht. Onder deze pees ligt het talumnaviculaire gewricht.
Het kapsel hiervan wordt strakker gemaakt door een stukje hiervan uit te halen en de rest
weer vast te hechten. Pas hierna kun je de tibialis posterior weer vasthechten. De
Achillespees kan langer worden gemaakt door een aantal knippen in de pees te maken
waardoor deze langer wordt gescheurd. Het doel hiervan is minimaal 10 graden dorsaalflexie
van de voet bij een gestrekte knie en hiel in neutrale stand.
Bron: Kennisclip platvoeten
De operatie heeft een hoge slagingskans.
Een hypermobiele platvoet komt voor bij bindweefselziekten zoals bijvoorbeeld het
syndroom van marfan of Ehlers danlos . Kenmerken van marfan zijn:
- Lang tenger postuur
- Typisch gelaat
- Laxe gewrichten
- Acra zijn lang en dun
- Platvoeten zijn ernstig en zijn minder succesvol bij de operatieve behandeling
Kenmerken van Ehlers Danlos zijn:
- Lakse bindweefsels (huid ver uit kunnen trekken)
Behandeling is initieel aanpassing van schoeisel en daarna kan een triple artrodese worden
overwogen. Bij de triple artrodese worden de achtervoet en middenvoet aan elkaar
vastgezet in een neutrale stand. De enkel kan nog gewoon bewegen.
, Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Bron: Kennisclip platvoeten
Een rigide platvoet heeft een coalitie als oorzaak. Dit is een verbinding tussen 2 of meer
tarsale botten. Dit is soms fibreus, kraakbenig of benig. 90% van de coalities zit tussen de
calcaneus en naviculare en tussen de calcaneus en de talus.
De coalitie tussen de calcaneus en naviculare wordt meestal pas tussen de 8-12 jaar pijnlijk
en die tussen de calcaneus en talus pas bij 12-16 jaar. Door metaplasie van kraakbeen naar
bot zorgt voor minder bewegelijkheid met de pijnklachten als gevolg. Op röntgenfoto’s kun
je soms een C sign zien (C vorm in de achtervoet) wat past bij een coalitie in de calcaneus en
talus.
Bron: Kennisclip platvoeten
Bron: Kennisclip platvoeten
Samenvatting WDD-2 2020-2021
Week 3
ZSO: Kinderorthopedie
Beenas:
Je kent de fysiologische ontwikkeling van de beenas en de behandelopties voor een
afwijkende beenas
Je kent de ziekte van Blount en de behandeling hiervan,
Beenlengteverschil:
Je kent de oorzaken van een beenlengteverschil en hoe je dit bepaalt.
Je kent de behandelopties van beenlengteverschillen (inclusief epifysiode timing, groei
percentages van de physen in femur en tibia)
Heupafwijkingen:
Je weet wat heupdysplasie is en kent de risicofactoren voor het ontstaan
Je kent de behandelopties voor een heupluxatie en restdysplasie
Je weet wat een epifysiolyse (ECF) is, hoe je die diagnosticeert en doorverwijst
Je kan uitleggen wat de ziekte van Perthes is en wat de behandelopties daarvan zijn
Video 1
Een pes planovalgus is een valgus van de achtervoet en een verstreken mediaal voetgewelf.
Aan de mediale zijde van de voet is er geen holling (verstreken). De achtervoeten staan naar
binnen gericht (valgus). Dit heet ookwel een knik platvoet. Verschillende typen platvoet zijn:
- Soepele knikplatvoet (FFF)
- Soepele knikplatvoet met verkorte achillespees (FFF TA+)
- Hypermobiele knikplatvoet
- Rigide knikplatvoet
Met een toe raise test kun je kijken of er weer een gewelf ontstaat. Zo test je de flexibiliteit
en soepelheid van de voet. Ook kun je het gewricht tussen de talus en calcanus testen door
middel van eversie en inversie.
Een soepele knikplatvoet hoeft geen behandeling. Bij klachten kun je de schoenen
aanpassen voor correctie (steunzool). Klachten die vaak gehoord worden zijn vermoeidheid.
Als dit niet effectief is dan kan operatie worden overwogen (terughoudend). De oorzaak is
vaak een te korte achilles pees. Er zijn verschillende operatieve opties:
- Calcaneusverlenging
- Tibialis posterior verkorting
- Mediale kapsel reving (strakker maken kapsel tussen talus en os naviculare)
- Achillespees verlenging
Een te korte achillespees is er als er minder dan 10 graden dorsaalflexie in de enkel met een
gestrekte knie en de hiel in neutrale of in vares stand. Tijdens de operatie kan eventuele
supinatie in de voorvoet gecorrigeerd worden door flecterende osteotomie van het
cuniforme mediane. Bij de ingreep wordt tussen het voorste en middelste facet van de
calcaneus het bot doorgehaald. Hierna wordt de voet in de juiste positie gezet en vervolgens
wordt er met een stuk donorbot het gat wat hierdoor ontstaat opgevuld.
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Bron: Kennisclip platvoeten
Ook de voetboog wordt hersteld door de operatie:
Bron: Kennisclip platvoeten
Bron: Kennisclip platvoeten
,Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Aan de binnenzijde van de voet lopen de 3 buigpezen van de voet: posterior Tibialis, flexor
Digitorum longus en flexor Hallucis longus (Tom Dick and Harry voor volgorde). De verkorting
van de tibialis posterior kan met meerdere technieken. Een is de Z plastiek waar de pees in
een Z vorm wordt doorgenomen en vervolgens in verkorte mate weer aan elkaar wordt
gehecht. Onder deze pees ligt het talumnaviculaire gewricht.
Het kapsel hiervan wordt strakker gemaakt door een stukje hiervan uit te halen en de rest
weer vast te hechten. Pas hierna kun je de tibialis posterior weer vasthechten. De
Achillespees kan langer worden gemaakt door een aantal knippen in de pees te maken
waardoor deze langer wordt gescheurd. Het doel hiervan is minimaal 10 graden dorsaalflexie
van de voet bij een gestrekte knie en hiel in neutrale stand.
Bron: Kennisclip platvoeten
De operatie heeft een hoge slagingskans.
Een hypermobiele platvoet komt voor bij bindweefselziekten zoals bijvoorbeeld het
syndroom van marfan of Ehlers danlos . Kenmerken van marfan zijn:
- Lang tenger postuur
- Typisch gelaat
- Laxe gewrichten
- Acra zijn lang en dun
- Platvoeten zijn ernstig en zijn minder succesvol bij de operatieve behandeling
Kenmerken van Ehlers Danlos zijn:
- Lakse bindweefsels (huid ver uit kunnen trekken)
Behandeling is initieel aanpassing van schoeisel en daarna kan een triple artrodese worden
overwogen. Bij de triple artrodese worden de achtervoet en middenvoet aan elkaar
vastgezet in een neutrale stand. De enkel kan nog gewoon bewegen.
, Christiaan Winkelmeijer (Student geneeskunde, UvA Amsterdam)
Bron: Kennisclip platvoeten
Een rigide platvoet heeft een coalitie als oorzaak. Dit is een verbinding tussen 2 of meer
tarsale botten. Dit is soms fibreus, kraakbenig of benig. 90% van de coalities zit tussen de
calcaneus en naviculare en tussen de calcaneus en de talus.
De coalitie tussen de calcaneus en naviculare wordt meestal pas tussen de 8-12 jaar pijnlijk
en die tussen de calcaneus en talus pas bij 12-16 jaar. Door metaplasie van kraakbeen naar
bot zorgt voor minder bewegelijkheid met de pijnklachten als gevolg. Op röntgenfoto’s kun
je soms een C sign zien (C vorm in de achtervoet) wat past bij een coalitie in de calcaneus en
talus.
Bron: Kennisclip platvoeten
Bron: Kennisclip platvoeten
