PROBLEEM 1
Welke verklaringen zijn er voor sociale beïnvloeding?
Groepsprocessen
- Social facilitation/sociale facilitatie: in aanwezigheid van anderen
verandert de individuele prestatie van mensen (Triplett: fietsers
fietsen sneller in een paar dan alleen). Psychologen merkten dat
goed geoefende vaardigheden, zoals fietsen, verbeterden met een
publiek, maar dat wanneer mensen nog een nieuwe vaardigheid
leerden, ze slecht presteerden
- Social loafting/sociale luiheid: verminderde motivatie en inspanning
van individuen die in een groep werken in plaats van alleen te
werken (individuen juichen minder luid in een grote grop dan in een
kleinere groep)
- Deindividuation/deindividualisatie: een individu verdwijnt in een
groep, wat het individu anoniem maakt. Dit kan ervoor zorgen dat
mensen die zich normaal netjes gedragen, afwijkende daden plegen.
Dit kan zo zijn doordat anonieme mensen zich minder
verantwoordelijk voelen voor hun daden (experiment zoals Milgram:
deelnemers gekleed in laboratoriumjassen gaven lagere schokken
dan deelnemers in gewone kleding). Het kan ook dat je niet per se
‘jezelf verliest’ in een groep, maar dat je aandacht verschuift van
een persoonlijke identiteit naar de identiteit van de omringende
groep.
- Groepspolarisatie: discussie zorgt ervoor dat groepsleden meer
extreme houdingen aannemen. Vaak zorgt het ervoor dat de
houdingen die men al had extremer worden. Twee dingen dragen
hieraan bij:
o Conformiteit en het verlangen naar aansluiting
o Blootstelling aan een discussie introduceert nieuwe redenen
om je houding aan te houden
- Groepsdenken: groepsleden onderdrukken afwijkende meningen in
het belang van de groepscohesie. Dit groepsdenken kan een aantal
slechte groepsbeslissingen uit de geschiedenis verklaren. In veel
gevallen is de groep verre van unaniem, maar individuen zijn niet
bereid om naar voren te komen in onenigheid, net zoals de
deelnemers van Asch.
Waarom passen mensen hun gedrag aan dat van anderen?
Mensen hebben de neiging om te doen wat de groep doet. Gedrag wordt
beïnvloed door sociale besmetting. Onderzoekers noemen dit het
kameleon-effect. Sociale besmetting beperkt zich niet alleen tot gedrag;
het gaat ook om emoties en uitspraak.
Experimenten tonen aan dat we ons eerder aanpassen als we:
- ons incompetent of onzeker voelen
- in een groep zitten met minimaal 3 personen
, - in een groep zitten waarin iedereen het eens is (als 1 persoon
oneens is, zullen we het zelf ook oneens zijn)
- de status en aantrekkelijkheid van de groep bewonderen
- onszelf nog niet verplicht hebben tot een reactie
- weten dat anderen in de groep ons gedrag zullen observeren
- uit een cultuur komen die respect voor sociale normen sterk
aanmoedigt
Conformiteit: je mening, gedrag of uiterlijk aanpassen om te matchen met
die van anderen, of met de normen van een sociale groep of situatie
Het afstemmen van uw gedrag en uiterlijk op de sociale normen van een
groep vormt conformiteit (=overeenstemming).
Waarom passen we ons aan aan anderen?
- Soms is het om afwijzing te voorkomen of sociale goedkeuring te
krijgen -> we reageren op normatieve sociale invloed (we zijn
gevoelig voor sociale normen, omdat de prijs die je moet betalen om
anders te zijn, hoog kan zijn)
- Soms is het om nauwkeurig te zijn -> we reageren op informatieve
sociale invloed (we accepteren de mening van anderen over de
realiteit, we geloven dat de interpretatie van anderen beter is dan
die van onszelf)
Waarom passen mensen zich aan?
- Als je niet zeker weet wat je moet doen (bijv. hoe je je moet kleden),
kan het nuttig zijn om het gedrag van anderen te observeren en je
eraan te conformeren
- Vermindert het risico op afwijzing door een sociale groep
Experiment: deelnemers werden gevraagd het lot te bespreken van een
jeugdige delinquent. Drie leden van de groep waren verbonden. 1 was het
met de groep eens, 1 was het met de groep oneens en 1 wisselde steeds
van positie naar overeenstemming met de groep. De leden die het met de
meerderheid eens waren, waren goed geliefd en de deelnemer die van
positie veranderede werd het best gewaardeerd. De deelnemers waren
unaniem in hun intense afkeer van de bondgenoot die het niet met de
groep eens was.
Overeenstemming met een meerderheid
Experiment Asch: deelnemer zat in een groep van 7 tot 9 personen
(allemaal bondgenoten van de onderzoeker). De groep kreeg een
weergave te zien van drie lijnen van verschillende lengte en er werd
gevraagd om te beoordelen welke lijn dezelfde lengte had als een lijn in
een andere weergave. De deelnemer zat op de voorlaatste stoel. Bij de
meeste weergaven gaf iedereen hetzelfde antwoord, maar bij
verschillende vooraf bepaalde weergaven, gaven de bondgenoten het
verkeerde antwoord.
Welke verklaringen zijn er voor sociale beïnvloeding?
Groepsprocessen
- Social facilitation/sociale facilitatie: in aanwezigheid van anderen
verandert de individuele prestatie van mensen (Triplett: fietsers
fietsen sneller in een paar dan alleen). Psychologen merkten dat
goed geoefende vaardigheden, zoals fietsen, verbeterden met een
publiek, maar dat wanneer mensen nog een nieuwe vaardigheid
leerden, ze slecht presteerden
- Social loafting/sociale luiheid: verminderde motivatie en inspanning
van individuen die in een groep werken in plaats van alleen te
werken (individuen juichen minder luid in een grote grop dan in een
kleinere groep)
- Deindividuation/deindividualisatie: een individu verdwijnt in een
groep, wat het individu anoniem maakt. Dit kan ervoor zorgen dat
mensen die zich normaal netjes gedragen, afwijkende daden plegen.
Dit kan zo zijn doordat anonieme mensen zich minder
verantwoordelijk voelen voor hun daden (experiment zoals Milgram:
deelnemers gekleed in laboratoriumjassen gaven lagere schokken
dan deelnemers in gewone kleding). Het kan ook dat je niet per se
‘jezelf verliest’ in een groep, maar dat je aandacht verschuift van
een persoonlijke identiteit naar de identiteit van de omringende
groep.
- Groepspolarisatie: discussie zorgt ervoor dat groepsleden meer
extreme houdingen aannemen. Vaak zorgt het ervoor dat de
houdingen die men al had extremer worden. Twee dingen dragen
hieraan bij:
o Conformiteit en het verlangen naar aansluiting
o Blootstelling aan een discussie introduceert nieuwe redenen
om je houding aan te houden
- Groepsdenken: groepsleden onderdrukken afwijkende meningen in
het belang van de groepscohesie. Dit groepsdenken kan een aantal
slechte groepsbeslissingen uit de geschiedenis verklaren. In veel
gevallen is de groep verre van unaniem, maar individuen zijn niet
bereid om naar voren te komen in onenigheid, net zoals de
deelnemers van Asch.
Waarom passen mensen hun gedrag aan dat van anderen?
Mensen hebben de neiging om te doen wat de groep doet. Gedrag wordt
beïnvloed door sociale besmetting. Onderzoekers noemen dit het
kameleon-effect. Sociale besmetting beperkt zich niet alleen tot gedrag;
het gaat ook om emoties en uitspraak.
Experimenten tonen aan dat we ons eerder aanpassen als we:
- ons incompetent of onzeker voelen
- in een groep zitten met minimaal 3 personen
, - in een groep zitten waarin iedereen het eens is (als 1 persoon
oneens is, zullen we het zelf ook oneens zijn)
- de status en aantrekkelijkheid van de groep bewonderen
- onszelf nog niet verplicht hebben tot een reactie
- weten dat anderen in de groep ons gedrag zullen observeren
- uit een cultuur komen die respect voor sociale normen sterk
aanmoedigt
Conformiteit: je mening, gedrag of uiterlijk aanpassen om te matchen met
die van anderen, of met de normen van een sociale groep of situatie
Het afstemmen van uw gedrag en uiterlijk op de sociale normen van een
groep vormt conformiteit (=overeenstemming).
Waarom passen we ons aan aan anderen?
- Soms is het om afwijzing te voorkomen of sociale goedkeuring te
krijgen -> we reageren op normatieve sociale invloed (we zijn
gevoelig voor sociale normen, omdat de prijs die je moet betalen om
anders te zijn, hoog kan zijn)
- Soms is het om nauwkeurig te zijn -> we reageren op informatieve
sociale invloed (we accepteren de mening van anderen over de
realiteit, we geloven dat de interpretatie van anderen beter is dan
die van onszelf)
Waarom passen mensen zich aan?
- Als je niet zeker weet wat je moet doen (bijv. hoe je je moet kleden),
kan het nuttig zijn om het gedrag van anderen te observeren en je
eraan te conformeren
- Vermindert het risico op afwijzing door een sociale groep
Experiment: deelnemers werden gevraagd het lot te bespreken van een
jeugdige delinquent. Drie leden van de groep waren verbonden. 1 was het
met de groep eens, 1 was het met de groep oneens en 1 wisselde steeds
van positie naar overeenstemming met de groep. De leden die het met de
meerderheid eens waren, waren goed geliefd en de deelnemer die van
positie veranderede werd het best gewaardeerd. De deelnemers waren
unaniem in hun intense afkeer van de bondgenoot die het niet met de
groep eens was.
Overeenstemming met een meerderheid
Experiment Asch: deelnemer zat in een groep van 7 tot 9 personen
(allemaal bondgenoten van de onderzoeker). De groep kreeg een
weergave te zien van drie lijnen van verschillende lengte en er werd
gevraagd om te beoordelen welke lijn dezelfde lengte had als een lijn in
een andere weergave. De deelnemer zat op de voorlaatste stoel. Bij de
meeste weergaven gaf iedereen hetzelfde antwoord, maar bij
verschillende vooraf bepaalde weergaven, gaven de bondgenoten het
verkeerde antwoord.
