E C O N O M I E
ECONOMISCHE GROEI.
1.1 In de macro-economie (bekijkt de economische activiteiten op landniveau)
wordt gekeken naar macro-economische kengetallen die de economie als geheel
beschrijven. Deze kengetallen zijn geaggregeerde waarden, zoals de totale
productie van een land, de totale werkgelegenheid of het inkomen dat mensen
bij elkaar verdienen.
Een belangrijk macro-economisch kengetal is het bruto binnenlands product: de
totale geldwaarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten
gedurende een bepaalde periode. Om het bbp te berekenen heb je drie
methoden: de objectieve methode, de subjectieve methode en de
bestedingsmethode.
Bij de objectieve methode kijk je naar de totale waarde die in een land door
productie wordt toegevoegd. Objectief geeft aan dat het hier om objecten gaat.
Toegevoegde waarde : de waarde die wordt toegevoegd bij de productie door het
inzetten van de productiemiddelen.
De objectieve methode om het bruto binnenlands product te bepalen: totale
opbrengst - kosten van de ingekochte goederen en diensten = bruto
toegevoegde waarde. Bruto toegevoegde waarde + ambtenarensalarissen =
bruto binnenlands product, wordt gemeten bij bedrijven.
De toegevoegde waarde van de overheid zit ook in het bbp. Hiervoor wordt
gekeken naar de beloning van de productiefactor arbeid. Het salaris van een
ambtenaar is een goede afspiegeling van zijn toegevoegde waarde.
Bij de bruto toegevoegde waarde wordt er geen rekening gehouden met de
afschrijvingen. Bij de netto toegevoegde waarde wel. Netto toegevoegde waarde
= bruto toegevoegde waarde – afschrijvingen. Dit geldt ook voor het netto
binnenlands product. Nbp = bbp – afschrijvingen. Afschrijvingen :
waardevermindering van de vaste kapitaal goederen uitgedrukt in een
geldbedrag.
1.2 De subjectieve methode om het bruto binnenlands product te bepalen
verloopt via de primaire inkomens : de inkomens die verdiend worden met het ter
beschikking stellen van de productiefactoren. De aanduiding subjectief geeft aan
dat het om subjecten gaat.
Gezinnen stellen productiefactoren beschikbaar aan bedrijven en ontvangen
daarvoor beloningen (primaire inkomen)
Productiefactor Primair inkomen
Kapitaal Rente en huur
Arbeid Loon
Natuur Pacht
Ondernemerschap Winst
De optelsom van alle primaire inkomens is het totale bedrag dat in een land aan
inkomen verdiend wordt. Andere inkomens, zoals uitkeringen, worden weer uit
primaire inkomens betaald. Het totaal aan primair inkomen is het netto
binnenlands inkomen (nbi).
, Net als bij het bbp en nbp vormen de afschrijvingen het verschil tussen het netto
binnenlands inkomen en het bruto binnenlands inkomen (bbi). Nbi = bbi –
afschrijvingen. (bruto = netto + afschrijvingen).
Netto binnenlands inkomen = productiefactoren + netto binnenlands
inkomen/netto toegevoegde waarde. Netto binnenlands inkomen/netto
toegevoegde waarde + afschrijvingen = bruto binnenlands inkomen/bruto
binnenlands product.
Het netto binnenlands inkomen is in uitkomst altijd gelijk aan het netto
binnenlands product., want de netto toegevoegde waarde wordt in zijn geheel
gebruikt om de productiefactoren te belonen (het primaire inkomen). De
optelsom van de primaire inkomens is gelijk aan het netto binnenlands inkomen.
Bij het binnenlands product en het binnenlands inkomen gaat het om de
productie en het inkomen in een land. Maar sommige binnenlandse
productiefactoren bevinden zich in het buitenland. Een Nederlandse medewerker
van Shell kan bijvoorbeeld tijdelijk gestationeerd zijn in Angola of een Poolse
bouwvakker werkt in Nederland in de bouw. Als rekening wordt gehouden met de
oorsprong van de productiefactoren, kan het inkomen van alle ingezetenen van
een land worden bepaald. In dat geval spreek je van het nationaal product en het
nationaal inkomen: de optelsom van alle primaire inkomens die door de
ingezetenen van een land gedurende een jaar worden verdiend.
Om het nationaal inkomen te bepalen moet het saldo van de primaire inkomens
worden bepaald. Dit saldo is het verschil tussen het primaire inkomen van alle
ingezetenen die in het buitenland werken en het primaire inkomen van alle
ingezetenen die in het betreffende land werken.
Het verschil tussen het bbp en het saldo van primaire inkomens is het bruto
nationaal inkomen (bni). Bni = bbp + saldo primaire inkomens. Om het netto
nationaal inkomen (nni) te bepalen, moet weer rekening worden gehouden met
afschrijvingen: nni = bni – afschrijvingen.
Nationaal inkomen is dus = binnenlands + ontvangen primair inkomen uit het
buitenland – betaald primair inkomen aan het buitenland.
2.1 Een kringloopschema is een overzicht van de geldstromen tussen gezinnen,
bedrijven, de overheid, banken en het buitenland van een land gedurende een
bepaalde periode. De 3e methode om het bbp te berekenen is via het
kringloopschema.
Gezinnen stellen productiefactoren ter beschikking aan bedrijven in ruil voor
inkomen (Y).
Met het verdiende geld kopen gezinnen goederen/diensten bij bedrijven (C -
consumptie).
Als gezinnen geld overhouden komt dat terecht bij de banken (S – besparingen).
Banken gebruiken dit geld om uit te lenen aan bedrijven voor investeringen (I).
Gezinnen betalen belastingen (B), de overheid gebruikt die voor
overheidsbestedingen (O).
Wij kopen in het buitenland (M – import) en het buitenland koopt bij ons (E-
export).
ECONOMISCHE GROEI.
1.1 In de macro-economie (bekijkt de economische activiteiten op landniveau)
wordt gekeken naar macro-economische kengetallen die de economie als geheel
beschrijven. Deze kengetallen zijn geaggregeerde waarden, zoals de totale
productie van een land, de totale werkgelegenheid of het inkomen dat mensen
bij elkaar verdienen.
Een belangrijk macro-economisch kengetal is het bruto binnenlands product: de
totale geldwaarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten
gedurende een bepaalde periode. Om het bbp te berekenen heb je drie
methoden: de objectieve methode, de subjectieve methode en de
bestedingsmethode.
Bij de objectieve methode kijk je naar de totale waarde die in een land door
productie wordt toegevoegd. Objectief geeft aan dat het hier om objecten gaat.
Toegevoegde waarde : de waarde die wordt toegevoegd bij de productie door het
inzetten van de productiemiddelen.
De objectieve methode om het bruto binnenlands product te bepalen: totale
opbrengst - kosten van de ingekochte goederen en diensten = bruto
toegevoegde waarde. Bruto toegevoegde waarde + ambtenarensalarissen =
bruto binnenlands product, wordt gemeten bij bedrijven.
De toegevoegde waarde van de overheid zit ook in het bbp. Hiervoor wordt
gekeken naar de beloning van de productiefactor arbeid. Het salaris van een
ambtenaar is een goede afspiegeling van zijn toegevoegde waarde.
Bij de bruto toegevoegde waarde wordt er geen rekening gehouden met de
afschrijvingen. Bij de netto toegevoegde waarde wel. Netto toegevoegde waarde
= bruto toegevoegde waarde – afschrijvingen. Dit geldt ook voor het netto
binnenlands product. Nbp = bbp – afschrijvingen. Afschrijvingen :
waardevermindering van de vaste kapitaal goederen uitgedrukt in een
geldbedrag.
1.2 De subjectieve methode om het bruto binnenlands product te bepalen
verloopt via de primaire inkomens : de inkomens die verdiend worden met het ter
beschikking stellen van de productiefactoren. De aanduiding subjectief geeft aan
dat het om subjecten gaat.
Gezinnen stellen productiefactoren beschikbaar aan bedrijven en ontvangen
daarvoor beloningen (primaire inkomen)
Productiefactor Primair inkomen
Kapitaal Rente en huur
Arbeid Loon
Natuur Pacht
Ondernemerschap Winst
De optelsom van alle primaire inkomens is het totale bedrag dat in een land aan
inkomen verdiend wordt. Andere inkomens, zoals uitkeringen, worden weer uit
primaire inkomens betaald. Het totaal aan primair inkomen is het netto
binnenlands inkomen (nbi).
, Net als bij het bbp en nbp vormen de afschrijvingen het verschil tussen het netto
binnenlands inkomen en het bruto binnenlands inkomen (bbi). Nbi = bbi –
afschrijvingen. (bruto = netto + afschrijvingen).
Netto binnenlands inkomen = productiefactoren + netto binnenlands
inkomen/netto toegevoegde waarde. Netto binnenlands inkomen/netto
toegevoegde waarde + afschrijvingen = bruto binnenlands inkomen/bruto
binnenlands product.
Het netto binnenlands inkomen is in uitkomst altijd gelijk aan het netto
binnenlands product., want de netto toegevoegde waarde wordt in zijn geheel
gebruikt om de productiefactoren te belonen (het primaire inkomen). De
optelsom van de primaire inkomens is gelijk aan het netto binnenlands inkomen.
Bij het binnenlands product en het binnenlands inkomen gaat het om de
productie en het inkomen in een land. Maar sommige binnenlandse
productiefactoren bevinden zich in het buitenland. Een Nederlandse medewerker
van Shell kan bijvoorbeeld tijdelijk gestationeerd zijn in Angola of een Poolse
bouwvakker werkt in Nederland in de bouw. Als rekening wordt gehouden met de
oorsprong van de productiefactoren, kan het inkomen van alle ingezetenen van
een land worden bepaald. In dat geval spreek je van het nationaal product en het
nationaal inkomen: de optelsom van alle primaire inkomens die door de
ingezetenen van een land gedurende een jaar worden verdiend.
Om het nationaal inkomen te bepalen moet het saldo van de primaire inkomens
worden bepaald. Dit saldo is het verschil tussen het primaire inkomen van alle
ingezetenen die in het buitenland werken en het primaire inkomen van alle
ingezetenen die in het betreffende land werken.
Het verschil tussen het bbp en het saldo van primaire inkomens is het bruto
nationaal inkomen (bni). Bni = bbp + saldo primaire inkomens. Om het netto
nationaal inkomen (nni) te bepalen, moet weer rekening worden gehouden met
afschrijvingen: nni = bni – afschrijvingen.
Nationaal inkomen is dus = binnenlands + ontvangen primair inkomen uit het
buitenland – betaald primair inkomen aan het buitenland.
2.1 Een kringloopschema is een overzicht van de geldstromen tussen gezinnen,
bedrijven, de overheid, banken en het buitenland van een land gedurende een
bepaalde periode. De 3e methode om het bbp te berekenen is via het
kringloopschema.
Gezinnen stellen productiefactoren ter beschikking aan bedrijven in ruil voor
inkomen (Y).
Met het verdiende geld kopen gezinnen goederen/diensten bij bedrijven (C -
consumptie).
Als gezinnen geld overhouden komt dat terecht bij de banken (S – besparingen).
Banken gebruiken dit geld om uit te lenen aan bedrijven voor investeringen (I).
Gezinnen betalen belastingen (B), de overheid gebruikt die voor
overheidsbestedingen (O).
Wij kopen in het buitenland (M – import) en het buitenland koopt bij ons (E-
export).
