1
Sociale Psychologie 25/26 (10e editie)
Hoofdstuk 1: Introductie Sociale Psychologie..................................................2
Hoofdstuk 2: Methodologie.............................................................................4
Hoofdstuk 3: Sociale Cognitie.........................................................................7
Hoofdstuk 4: Sociale Perceptie.......................................................................9
Hoofdstuk 5: Persoons- en zelfperceptie.......................................................12
Hoofdstuk 6: Cognitieve Dissonantie & zelfrespect beschermen.....................15
Hoofdstuk 7: Attitudes en attitude veranderingen.........................................17
Hoofdstuk 8: Conformiteit en gehoorzaamheid..............................................19
Hoofdstuk 9: Groepsprocessen......................................................................21
Hoofdstuk 10: Aantrekkingskracht en Relaties...............................................24
Hoofdstuk 11: Prosociaal Gedrag..................................................................27
Hoofdstuk 12: Agressie.................................................................................29
Hoofdstuk 13: Vooroordelen.........................................................................32
SPA 1: SP gebruiken om een duurzame en gelukkige toekomst te bereiken.....35
SPA 2: Sociale psychologie en gezondheid.....................................................36
SPA 3: Sociale psychologie en het recht.........................................................38
,2
Hoofdstuk 1: Introductie Sociale Psychologie
Sociale psychologie definiëren
Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie van de manier waarop
de gedachten, gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed
door de werkelijke of ingebeelde aanwezigheid van andere mensen.
Sociale invloed is het effect dat woorden, acties of aanwezigheid van
andere mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houding en
gedrag.
Sociaal psychologen analyseren vooral hoe mensen de sociale wereld
interpreteren.
Evolutionaire psychologie is proberen sociaal gedrag uit te leggen a.d.h.v.
genetische factoren die geëvolueerd zijn over tijd, volgens het principe
neurale selectie. Maar deze hypothesen kunnen niet/lastig getest worden.
Sociaal psychologen kijken daarnaast vooral naar het individuele construal
(=de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren). Sociale psychologie heeft de grootste overlap met
Sociologie.
Persoonlijkheid psychologen proberen gedrag uit te leggen a.d.h.v.
mensen hun individuele karaktereigenschappen → sociaal psychologen,
meer de sociale situatie.
Sociologen analyseren de groep, instelling of samenleving in het algemeen
→ sociaal psychologen, universele eigenschappen van de menselijke
natuur die iedereen vatbaar maken voor sociale invloed.
De kracht van de situatie
Het "Community Game" noemen maakt mensen coöperatiever en "Wall
Street Game" noemen maakt mensen competitiever.
Fundamentele attributiefout is de neiging om ons eigen gedrag en dat van
anderen volledig te verklaren in termen van persoonlijkheidskenmerken en
om de kracht van sociale invloed en de onmiddellijke situatie te
onderschatten.
Behaviorisme is een ‘school’ van psychologie die handhaaft dat om
menselijk gedrag te begrijpen, men alleen rekening hoeft te houden met
de versterkende eigenschappen van het milieu. Wanneer gedrag wordt
gevolgd door een beloning, zal het waarschijnlijk doorgaan; wanneer
gedrag wordt gevolgd door een straf, is het waarschijnlijk dat het stopt of
wordt gedoofd.
Gestaltpsychologie is een ‘school’ van psychologie benadrukt het belang
van het bestuderen van de subjectieve manier waarop een object in de
geest van mensen verschijnt ipv de objectieve, fysieke attributen van het
object.
Kurt Lewin (1930) wordt gezien als de stichtende vader van moderne
experimentele sociale psychologie, focus op hoe mensen de omgeving
construeren. Fritz Heider (1958) over het algemeen reageert een persoon
op wat hij denkt dat de andere persoon waarneemt, voelt en denkt, naast
,3
wat de andere persoon misschien doet. Lee Ross naïef realisme (=de
overtuiging dat we de dingen waarnemen "zoals ze werkelijk zijn", waarbij
we onderschatten hoeveel we begrijpen of "draaien" wat we zien).
Waar Constructies Vandaan Komen: Menselijke Basismotieven
Sociale psychologen proberen de fundamentele motieven te begrijpen die
bepalen waarom we de sociale wereld interpreteren zoals we dat doen. Ze
benadrukken twee centrale motieven: de behoefte ons goed voelen over
onszelf & de behoefte om nauwkeurig te zijn.
Meeste mensen hebben behoefte aan een hoog self-esteem (=de mate
waarin ze zichzelf als goed, bekwaam en fatsoenlijk beschouwen). Het is is
duidelijk een voordelig iets, maar wanneer het ervoor zorgt dat mensen
hun acties rechtvaardigen ipv ervan te leren, kan het verandering en
zelfverbetering belemmeren.
Mensen zijn gemotiveerd om een positief beeld van zichzelf te behouden,
deels door hun gedrag te rechtvaardigen. Maar behouden deels realtiteit
door sociale cognitie, dat is hoe mensen selecteren, interpreteren,
onthouden en sociale informatie gebruiken om oordelen en beslissingen te
maken.
Waarom Sociale Psychologie Studeren?
Sociale psychologen zijn zeer geïnteresseerd in hun eigen sociale
uitdagingen. Ze zijn gefascineerd door menselijk sociaal gedrag en willen
het op het diepst mogelijke niveau begrijpen. Veel sociale psychologen
willen ook bijdragen aan de oplossing van sociale problemen.
, 4
Hoofdstuk 2: Methodologie
GEEN TENTAMENSTOF
Sociale Psychologie: Een Empirische Wetenschap
Hindsight bias is nadat mensen weten dat er iets is gebeurd, ze
overdrijven hoeveel ze het hadden kunnen voorspellen voordat het
gebeurde. Ideeën voor studies, beginnen bij hypothesen die de
onderzoeker wil testen.
o Inspiratie door voorgaande theorieën en onderzoek.
o Gebaseerd op persoonlijke observaties.
Onderzoek ontwerpen
Observatie methode = onderzoeker observeert en noteert systematisch
gedrag. Als het doel is om te beschrijven wat een bepaalde groep van
mensen of een gedrag is.
o Etnografie onderzoeker probeert een groep/cultuur te begrijpen door
observatie vanuit binnen, zonder vooroordelen. Doel is complexiteit
van de groep te begrijpen. Proberen te begrijpen vanuit het
perspectief van mensen die worden onderzocht. Nadeel
accuraatheid lastig te bepalen → meer dan 2 onderzoekers.
o Archiefanalyse is een vorm van de observatiemethode waarbij de
onderzoeker de verzamelde documenten, of archieven, van een
cultuur onderzoekt. Niet gelimiteerd tot observaties van echt
gedrag.
o Limiet methode: laat niet zien waarom iets gebeurt. Bepaald gedrag
is lastig te observeren, want is er zelden of alleen privé.
Correlationele methode = twee of meer variabelen worden systematisch
gemeten en de relatie tussen hen wordt beoordeeld.
o Soms hiervoor directe observaties. Ze kijken naar de correlatie
coëfficiënt (=beoordeelt hoe goed je de ene variabele van de andere
kunt voorspellen).
o Positieve correlatie = verhoogde waarde ene variabele hangt samen
met verhoogde waarde andere variabele. Negatieve correlatie =
verhoogde waarde ene variabele hangt samen met daling andere
variabele.
o Vaak gebruik van enquêtes (=representatieve groep krijgt vragen
over houding of gedrag). Voordelen: relatie variabelen beoordelen
die lastig te observeren zijn & representatief (bij gebruik van random
selectie). Probleem: kan niet goed representatief zijn & geen
accurate antwoorden.
o Limiet methode: het laat alleen zien dat er een relatie is tussen twee
variabelen, maar niet de oorzaak. Er kan een derde variabele zijn.
Experimentele methode = onderzoeker geeft participanten random
verschillende condities, en zorgt ervoor dat deze condities identiek zijn
behalve voor de onafhankelijke variabele. Om causale relatie te bepalen.
Sociale Psychologie 25/26 (10e editie)
Hoofdstuk 1: Introductie Sociale Psychologie..................................................2
Hoofdstuk 2: Methodologie.............................................................................4
Hoofdstuk 3: Sociale Cognitie.........................................................................7
Hoofdstuk 4: Sociale Perceptie.......................................................................9
Hoofdstuk 5: Persoons- en zelfperceptie.......................................................12
Hoofdstuk 6: Cognitieve Dissonantie & zelfrespect beschermen.....................15
Hoofdstuk 7: Attitudes en attitude veranderingen.........................................17
Hoofdstuk 8: Conformiteit en gehoorzaamheid..............................................19
Hoofdstuk 9: Groepsprocessen......................................................................21
Hoofdstuk 10: Aantrekkingskracht en Relaties...............................................24
Hoofdstuk 11: Prosociaal Gedrag..................................................................27
Hoofdstuk 12: Agressie.................................................................................29
Hoofdstuk 13: Vooroordelen.........................................................................32
SPA 1: SP gebruiken om een duurzame en gelukkige toekomst te bereiken.....35
SPA 2: Sociale psychologie en gezondheid.....................................................36
SPA 3: Sociale psychologie en het recht.........................................................38
,2
Hoofdstuk 1: Introductie Sociale Psychologie
Sociale psychologie definiëren
Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie van de manier waarop
de gedachten, gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed
door de werkelijke of ingebeelde aanwezigheid van andere mensen.
Sociale invloed is het effect dat woorden, acties of aanwezigheid van
andere mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houding en
gedrag.
Sociaal psychologen analyseren vooral hoe mensen de sociale wereld
interpreteren.
Evolutionaire psychologie is proberen sociaal gedrag uit te leggen a.d.h.v.
genetische factoren die geëvolueerd zijn over tijd, volgens het principe
neurale selectie. Maar deze hypothesen kunnen niet/lastig getest worden.
Sociaal psychologen kijken daarnaast vooral naar het individuele construal
(=de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren). Sociale psychologie heeft de grootste overlap met
Sociologie.
Persoonlijkheid psychologen proberen gedrag uit te leggen a.d.h.v.
mensen hun individuele karaktereigenschappen → sociaal psychologen,
meer de sociale situatie.
Sociologen analyseren de groep, instelling of samenleving in het algemeen
→ sociaal psychologen, universele eigenschappen van de menselijke
natuur die iedereen vatbaar maken voor sociale invloed.
De kracht van de situatie
Het "Community Game" noemen maakt mensen coöperatiever en "Wall
Street Game" noemen maakt mensen competitiever.
Fundamentele attributiefout is de neiging om ons eigen gedrag en dat van
anderen volledig te verklaren in termen van persoonlijkheidskenmerken en
om de kracht van sociale invloed en de onmiddellijke situatie te
onderschatten.
Behaviorisme is een ‘school’ van psychologie die handhaaft dat om
menselijk gedrag te begrijpen, men alleen rekening hoeft te houden met
de versterkende eigenschappen van het milieu. Wanneer gedrag wordt
gevolgd door een beloning, zal het waarschijnlijk doorgaan; wanneer
gedrag wordt gevolgd door een straf, is het waarschijnlijk dat het stopt of
wordt gedoofd.
Gestaltpsychologie is een ‘school’ van psychologie benadrukt het belang
van het bestuderen van de subjectieve manier waarop een object in de
geest van mensen verschijnt ipv de objectieve, fysieke attributen van het
object.
Kurt Lewin (1930) wordt gezien als de stichtende vader van moderne
experimentele sociale psychologie, focus op hoe mensen de omgeving
construeren. Fritz Heider (1958) over het algemeen reageert een persoon
op wat hij denkt dat de andere persoon waarneemt, voelt en denkt, naast
,3
wat de andere persoon misschien doet. Lee Ross naïef realisme (=de
overtuiging dat we de dingen waarnemen "zoals ze werkelijk zijn", waarbij
we onderschatten hoeveel we begrijpen of "draaien" wat we zien).
Waar Constructies Vandaan Komen: Menselijke Basismotieven
Sociale psychologen proberen de fundamentele motieven te begrijpen die
bepalen waarom we de sociale wereld interpreteren zoals we dat doen. Ze
benadrukken twee centrale motieven: de behoefte ons goed voelen over
onszelf & de behoefte om nauwkeurig te zijn.
Meeste mensen hebben behoefte aan een hoog self-esteem (=de mate
waarin ze zichzelf als goed, bekwaam en fatsoenlijk beschouwen). Het is is
duidelijk een voordelig iets, maar wanneer het ervoor zorgt dat mensen
hun acties rechtvaardigen ipv ervan te leren, kan het verandering en
zelfverbetering belemmeren.
Mensen zijn gemotiveerd om een positief beeld van zichzelf te behouden,
deels door hun gedrag te rechtvaardigen. Maar behouden deels realtiteit
door sociale cognitie, dat is hoe mensen selecteren, interpreteren,
onthouden en sociale informatie gebruiken om oordelen en beslissingen te
maken.
Waarom Sociale Psychologie Studeren?
Sociale psychologen zijn zeer geïnteresseerd in hun eigen sociale
uitdagingen. Ze zijn gefascineerd door menselijk sociaal gedrag en willen
het op het diepst mogelijke niveau begrijpen. Veel sociale psychologen
willen ook bijdragen aan de oplossing van sociale problemen.
, 4
Hoofdstuk 2: Methodologie
GEEN TENTAMENSTOF
Sociale Psychologie: Een Empirische Wetenschap
Hindsight bias is nadat mensen weten dat er iets is gebeurd, ze
overdrijven hoeveel ze het hadden kunnen voorspellen voordat het
gebeurde. Ideeën voor studies, beginnen bij hypothesen die de
onderzoeker wil testen.
o Inspiratie door voorgaande theorieën en onderzoek.
o Gebaseerd op persoonlijke observaties.
Onderzoek ontwerpen
Observatie methode = onderzoeker observeert en noteert systematisch
gedrag. Als het doel is om te beschrijven wat een bepaalde groep van
mensen of een gedrag is.
o Etnografie onderzoeker probeert een groep/cultuur te begrijpen door
observatie vanuit binnen, zonder vooroordelen. Doel is complexiteit
van de groep te begrijpen. Proberen te begrijpen vanuit het
perspectief van mensen die worden onderzocht. Nadeel
accuraatheid lastig te bepalen → meer dan 2 onderzoekers.
o Archiefanalyse is een vorm van de observatiemethode waarbij de
onderzoeker de verzamelde documenten, of archieven, van een
cultuur onderzoekt. Niet gelimiteerd tot observaties van echt
gedrag.
o Limiet methode: laat niet zien waarom iets gebeurt. Bepaald gedrag
is lastig te observeren, want is er zelden of alleen privé.
Correlationele methode = twee of meer variabelen worden systematisch
gemeten en de relatie tussen hen wordt beoordeeld.
o Soms hiervoor directe observaties. Ze kijken naar de correlatie
coëfficiënt (=beoordeelt hoe goed je de ene variabele van de andere
kunt voorspellen).
o Positieve correlatie = verhoogde waarde ene variabele hangt samen
met verhoogde waarde andere variabele. Negatieve correlatie =
verhoogde waarde ene variabele hangt samen met daling andere
variabele.
o Vaak gebruik van enquêtes (=representatieve groep krijgt vragen
over houding of gedrag). Voordelen: relatie variabelen beoordelen
die lastig te observeren zijn & representatief (bij gebruik van random
selectie). Probleem: kan niet goed representatief zijn & geen
accurate antwoorden.
o Limiet methode: het laat alleen zien dat er een relatie is tussen twee
variabelen, maar niet de oorzaak. Er kan een derde variabele zijn.
Experimentele methode = onderzoeker geeft participanten random
verschillende condities, en zorgt ervoor dat deze condities identiek zijn
behalve voor de onafhankelijke variabele. Om causale relatie te bepalen.
