Samenvatting Kijk op de Nederlandse Jeugd
Hoofstuk 1: Typeringen van generaties
1.1 Wat is een generatie?
Mannheim: generatie -> een cohort mensen die onder gelijke maatschappelijke omstandigheden zijn
opgegroeid en herkenbaar zijn aan bepaalde typerende kenmerken. Een generatie bevat mensen van dezelfde
leeftijd, die dezelfde gebeurtenissen en dezelfde veranderingen hebben meegemaakt.
Een generatie zal beter te onderscheiden zijn wanneer generatiegenoten meer en ingrijpender veranderingen
hebben meegemaakt -> oorlog, economische crisis, technologische ontwikkelingen.
Onderscheid in generaties is gebaseerd op veronderstelling dat elke generatie onder invloed van dezelfde
sociale, politieke, economische en technologische ontwikkelingen zich bepaalde opvattingen, meningen en
gedragingen eigen maakt. Gemiddeld is omvang van generatie periode van 14 tot 20 jaar.
1.2 Wat is het realiteitsgehalte?
Kenmerkend voor bepaalde generatie zijn de eigenschappen waarmee de huidige generatie zich onderscheidt
van de vorige. Die verschillen kunnen beperkt of uitgebreid zijn, oppervlakkig of grondig worden onderbouwd,
empirisch of filosofisch worden beargumenteerd.
1.3 Veteranengeneratie (70-plussers)
Geboren voor 1945. Deze generatie heeft WOII meegemaakt en crisisjaren die daaraan voorafgingen. Als
kenmerkend voor deze generatie zijn er drie karakteristieken:
1. Hoog arbeidsethos -> werk wordt als een zeer belangrijk onderdeel van bestaan beschouwd.
2. Gezag wordt ervaart als een autoriteit waar je respect voor dient te hebben.
3. Traditie en discipline -> duidelijke regels die worden nageleefd.
1.4 Babyboomers (50 tot 70 jaar)
Geboren tussen 1946 en 1964. Het is de generatie die wederopbouw hebben meegemaakt. Deze generatie
groeit op in periode van welvaart, voldoende werk en geld met veel technische uitvindingen. Generatie wordt
gedreven door idealisme voor beter positie van vrouw (feminisme), een vreedzame wereld en inzet voor gelijke
rechten (emancipatie). De generatie aanvaardt gezag niet langer als vanzelfsprekend (protestgeneratie).
Generatie legt veel nadruk op zelfontplooiing. Daarnaast zijn ze kritisch ten aanzien van overheid.
1.5 X-generatie (30 tot 50) jaar
Geboren tussen 1665 en 1980. De oudes van deze generatie waren meer met zichzelf en carrière bezig dan met
hun kinderen, veel kinderen groeiden op als sleutelkinderen. Generatie staat sceptisch tegenover autoriteit.
Men hopt gemakkelijker van ene baan naar andere baan. Generatie werd geconfronteerd met veel
werkloosheid. De generatie is pragmatisch, zelfredzaam, sprake van no-nonsense houding. Generatie is
ambitieus, zie je terug in verwachtingen schoolprestaties van kinderen.
1.6 Y-generatie (15 tot 30 jaar)
Geboren tussen 1982 en 1999. Belangrijk kenmerk is dat zij opgroeien in digitale wereld. Communicatie loopt
via internet. Zijn multitaskers. Generatie kenmerkt zich door flexibiliteit en aanpassingsvermogen, conflicten
gaan ze niet uit de weg. Wel sprake van een kieskeurige en verwende generatie. Duidelijke scheiding tussen
werk en persoonlijk leven. Zijn creatief, ambitieus en prestatiegericht. Maar ook zelfverzekerd en onvolwassen.
1.7 Z-generatie
Geboren na 2000. Generatie heeft te groot ego en een te hoog zelfbeeld. Zijn opgegroeid met idee dat wat zij
doen geweldig is (ik-generatie). Internet is vanzelfsprekend, kunnen niet zonder. Generatie zit meer thuis en is
minder fysiek actief. Ook generatie dat veel aandacht vraagt. Ook meer geestelijke gezondheidsproblemen.
1.8 Overlap tussen generaties
Er is vooral een overlap tussen X, Y en Z generatie. Het is niet altijd duidelijk waar jongste generatie begint en
eindigt. Meeste beschrijvingen van jongste generatie hebben ook betrekken op wat de Y generatie.
In dit boek gaat het om jongste generatie in leeftijd 6 tot 20 jaar. Generatie ligt op grens van Y- en Z-generatie.
Het gaat om jeugdigen die door hun ouders veel op handen worden gedragen. Ouders kweken narcistische
kinderen, willen niet weten dat hun kind lastig of moeilijk is. Als dat wel zo is, dan heeft het kind een afwijking
of een stornis.
Enkele negatieve kenmerken van de huidige generatie: alles is voor hen vanzelfsprekend, maken weinig
, frustraties mee, leren geen grenzen stellen, staan te veel centraal, ouders zien overal gevaren, ouders willen
vrienden zijn, zijn veeleisend, materialistisch.
Enkele positieve kenmerken van huidige generatie: ondernemend, authentiek, tolerant, flexibel, optimistisch
idealistisch, teamspeler, doelgericht/doelbewust.
1.9 Empirische ondersteuning
Analyse, die tot een bepaalde typering van generatie leiden, betreffen vooral sociologische en filosofische
beschouwingen. Twee voorbeelden die wel empirische basis hebben:
Grenzeloze generatie -> Op grond van NLs onderzoek naar typering van jongste generatie kwam men tot
conclusie dat huidige generatie als een grenzeloze is te beschouwen. Kenmerken: fascinatie voor geweld,
hedonistische insteek (genieten, leuke dingen doen), exhibitionistische neiging (kijk mij eens), oog voor
sociale netwerken (flexibel, strategische manoeuvreren). In vergelijking met vorige generatie onderscheidt
de grenzeloze generatie zich met volgende kenmerken: minder maatschappijkritisch, minder gehecht aan
gemeenschapszin, minder prestatiegericht, minder idealistisch.
Zelfbewuste en zelfingenomen generatie -> Uit onderzoek blijkt dat studenten van nu vergeleken met die
uit 1966 en 1996 hoger scoren op: zelfwaardering, narcisme, spreken in openbaar, leiding geven, ijdelheid,
uiterlijk, afkerigheid van kritiek, agressie, pesten. Conclusie: studenten zijn meer zelfbewust, maar ook
meer gericht op eigenbelang.
Hoofdstuk 5: Ouders en het gebruik van internet
5.1 Taak van de ouders
Taak in opvoeding van kind is leren omgaan met internet -> mogelijkheden en gevaren. Drie aspecten:
1. Voorlichting -> basishandelingen van internet, gebruik van social media. Belangrijk is wijzen op gevaren.
2. Maatregelen -> Regels omtrent grenzen aan tijdslimiet, sites. Voorkeur is om in gesprek te gaan met kind
en tot afspraken te komen.
3. Controle -> controle op gemaakte afspraken.
5.2 Algemene benadering
Twee richtlijnen als gaat om manier om kind leren om te gaan met internet:
1. Restrictieve benadering -> het opstellen van regels en die met veel controle handhaven. Bij deze aanpak
komen ouders alleen in actie als er een regel is overschreden. Zij richten zich meer op handhaven dan
volgen van internetgedrag.
2. Actieve benadering -> Ouders tonen belangstelling door soms mee te kijken en te praten over inhoud
internetgedrag. Hier is meer sprake van superviseren, dan controleren.
5.3 Belang van een positief opvoedingsklimaat
Begeleiding (of niet) van internetgebruik hangt samen met manier waarop ouders in algemeen met kind
omgaan. Als er sprake is van negatief opvoedingsklimaat, is kans groot dan er geen goede internetbegeleiding
is. Drie manieren van opvoeden:
1. Meest positieve opvoedingsklimaat ontstaat via respectvolle en democratisch stijl van opvoeden. Kind
wordt positief gewaardeerd en er wordt rekening gehouden met belangen van kind. Regels komen in
overleg tot stand. Brengt mee dat kans groot is dat kinderen regels zullen volgen.
2. Permissieve opvoedingsstijl. Opvoedingsstijlen waarbij kans klein is dat kinderen leren verstandig om te
gaan met internet. Kind staat te veel centraal en ouders laten veel toe. Er komen weinig of geen regels en
worden deze niet consequent gehanteerd.
3. Autoritaire stijl -> pakt negatief uit. Ouders hanteren strenge regels en eisen onvoorwaardelijke
gehoorzaamheid. Op naleving van regels wordt streng toegezien. Er is geen ruimte voor overleg. Kinderen
zullen weinig loslaten over internetgebruik.
5.4 Overige factoren
Volgende omstandigheden hebben invloed op leren omgaan met internet: leeftijd ouders, opleidingsniveau
ouders, kennis van ouders over elektronische wereld, gebruik van internet door ouders, houding van ouders
tegenover internet, aantal kinderen in gezin.
5.5 Drie kerntaken van de ouders
1. Voorlichtende en informerende taak: feitelijke kennis en vaardigheden bijbrengen. Begin maken op jonge
leeftijd (8/9 jaar).
Hoofstuk 1: Typeringen van generaties
1.1 Wat is een generatie?
Mannheim: generatie -> een cohort mensen die onder gelijke maatschappelijke omstandigheden zijn
opgegroeid en herkenbaar zijn aan bepaalde typerende kenmerken. Een generatie bevat mensen van dezelfde
leeftijd, die dezelfde gebeurtenissen en dezelfde veranderingen hebben meegemaakt.
Een generatie zal beter te onderscheiden zijn wanneer generatiegenoten meer en ingrijpender veranderingen
hebben meegemaakt -> oorlog, economische crisis, technologische ontwikkelingen.
Onderscheid in generaties is gebaseerd op veronderstelling dat elke generatie onder invloed van dezelfde
sociale, politieke, economische en technologische ontwikkelingen zich bepaalde opvattingen, meningen en
gedragingen eigen maakt. Gemiddeld is omvang van generatie periode van 14 tot 20 jaar.
1.2 Wat is het realiteitsgehalte?
Kenmerkend voor bepaalde generatie zijn de eigenschappen waarmee de huidige generatie zich onderscheidt
van de vorige. Die verschillen kunnen beperkt of uitgebreid zijn, oppervlakkig of grondig worden onderbouwd,
empirisch of filosofisch worden beargumenteerd.
1.3 Veteranengeneratie (70-plussers)
Geboren voor 1945. Deze generatie heeft WOII meegemaakt en crisisjaren die daaraan voorafgingen. Als
kenmerkend voor deze generatie zijn er drie karakteristieken:
1. Hoog arbeidsethos -> werk wordt als een zeer belangrijk onderdeel van bestaan beschouwd.
2. Gezag wordt ervaart als een autoriteit waar je respect voor dient te hebben.
3. Traditie en discipline -> duidelijke regels die worden nageleefd.
1.4 Babyboomers (50 tot 70 jaar)
Geboren tussen 1946 en 1964. Het is de generatie die wederopbouw hebben meegemaakt. Deze generatie
groeit op in periode van welvaart, voldoende werk en geld met veel technische uitvindingen. Generatie wordt
gedreven door idealisme voor beter positie van vrouw (feminisme), een vreedzame wereld en inzet voor gelijke
rechten (emancipatie). De generatie aanvaardt gezag niet langer als vanzelfsprekend (protestgeneratie).
Generatie legt veel nadruk op zelfontplooiing. Daarnaast zijn ze kritisch ten aanzien van overheid.
1.5 X-generatie (30 tot 50) jaar
Geboren tussen 1665 en 1980. De oudes van deze generatie waren meer met zichzelf en carrière bezig dan met
hun kinderen, veel kinderen groeiden op als sleutelkinderen. Generatie staat sceptisch tegenover autoriteit.
Men hopt gemakkelijker van ene baan naar andere baan. Generatie werd geconfronteerd met veel
werkloosheid. De generatie is pragmatisch, zelfredzaam, sprake van no-nonsense houding. Generatie is
ambitieus, zie je terug in verwachtingen schoolprestaties van kinderen.
1.6 Y-generatie (15 tot 30 jaar)
Geboren tussen 1982 en 1999. Belangrijk kenmerk is dat zij opgroeien in digitale wereld. Communicatie loopt
via internet. Zijn multitaskers. Generatie kenmerkt zich door flexibiliteit en aanpassingsvermogen, conflicten
gaan ze niet uit de weg. Wel sprake van een kieskeurige en verwende generatie. Duidelijke scheiding tussen
werk en persoonlijk leven. Zijn creatief, ambitieus en prestatiegericht. Maar ook zelfverzekerd en onvolwassen.
1.7 Z-generatie
Geboren na 2000. Generatie heeft te groot ego en een te hoog zelfbeeld. Zijn opgegroeid met idee dat wat zij
doen geweldig is (ik-generatie). Internet is vanzelfsprekend, kunnen niet zonder. Generatie zit meer thuis en is
minder fysiek actief. Ook generatie dat veel aandacht vraagt. Ook meer geestelijke gezondheidsproblemen.
1.8 Overlap tussen generaties
Er is vooral een overlap tussen X, Y en Z generatie. Het is niet altijd duidelijk waar jongste generatie begint en
eindigt. Meeste beschrijvingen van jongste generatie hebben ook betrekken op wat de Y generatie.
In dit boek gaat het om jongste generatie in leeftijd 6 tot 20 jaar. Generatie ligt op grens van Y- en Z-generatie.
Het gaat om jeugdigen die door hun ouders veel op handen worden gedragen. Ouders kweken narcistische
kinderen, willen niet weten dat hun kind lastig of moeilijk is. Als dat wel zo is, dan heeft het kind een afwijking
of een stornis.
Enkele negatieve kenmerken van de huidige generatie: alles is voor hen vanzelfsprekend, maken weinig
, frustraties mee, leren geen grenzen stellen, staan te veel centraal, ouders zien overal gevaren, ouders willen
vrienden zijn, zijn veeleisend, materialistisch.
Enkele positieve kenmerken van huidige generatie: ondernemend, authentiek, tolerant, flexibel, optimistisch
idealistisch, teamspeler, doelgericht/doelbewust.
1.9 Empirische ondersteuning
Analyse, die tot een bepaalde typering van generatie leiden, betreffen vooral sociologische en filosofische
beschouwingen. Twee voorbeelden die wel empirische basis hebben:
Grenzeloze generatie -> Op grond van NLs onderzoek naar typering van jongste generatie kwam men tot
conclusie dat huidige generatie als een grenzeloze is te beschouwen. Kenmerken: fascinatie voor geweld,
hedonistische insteek (genieten, leuke dingen doen), exhibitionistische neiging (kijk mij eens), oog voor
sociale netwerken (flexibel, strategische manoeuvreren). In vergelijking met vorige generatie onderscheidt
de grenzeloze generatie zich met volgende kenmerken: minder maatschappijkritisch, minder gehecht aan
gemeenschapszin, minder prestatiegericht, minder idealistisch.
Zelfbewuste en zelfingenomen generatie -> Uit onderzoek blijkt dat studenten van nu vergeleken met die
uit 1966 en 1996 hoger scoren op: zelfwaardering, narcisme, spreken in openbaar, leiding geven, ijdelheid,
uiterlijk, afkerigheid van kritiek, agressie, pesten. Conclusie: studenten zijn meer zelfbewust, maar ook
meer gericht op eigenbelang.
Hoofdstuk 5: Ouders en het gebruik van internet
5.1 Taak van de ouders
Taak in opvoeding van kind is leren omgaan met internet -> mogelijkheden en gevaren. Drie aspecten:
1. Voorlichting -> basishandelingen van internet, gebruik van social media. Belangrijk is wijzen op gevaren.
2. Maatregelen -> Regels omtrent grenzen aan tijdslimiet, sites. Voorkeur is om in gesprek te gaan met kind
en tot afspraken te komen.
3. Controle -> controle op gemaakte afspraken.
5.2 Algemene benadering
Twee richtlijnen als gaat om manier om kind leren om te gaan met internet:
1. Restrictieve benadering -> het opstellen van regels en die met veel controle handhaven. Bij deze aanpak
komen ouders alleen in actie als er een regel is overschreden. Zij richten zich meer op handhaven dan
volgen van internetgedrag.
2. Actieve benadering -> Ouders tonen belangstelling door soms mee te kijken en te praten over inhoud
internetgedrag. Hier is meer sprake van superviseren, dan controleren.
5.3 Belang van een positief opvoedingsklimaat
Begeleiding (of niet) van internetgebruik hangt samen met manier waarop ouders in algemeen met kind
omgaan. Als er sprake is van negatief opvoedingsklimaat, is kans groot dan er geen goede internetbegeleiding
is. Drie manieren van opvoeden:
1. Meest positieve opvoedingsklimaat ontstaat via respectvolle en democratisch stijl van opvoeden. Kind
wordt positief gewaardeerd en er wordt rekening gehouden met belangen van kind. Regels komen in
overleg tot stand. Brengt mee dat kans groot is dat kinderen regels zullen volgen.
2. Permissieve opvoedingsstijl. Opvoedingsstijlen waarbij kans klein is dat kinderen leren verstandig om te
gaan met internet. Kind staat te veel centraal en ouders laten veel toe. Er komen weinig of geen regels en
worden deze niet consequent gehanteerd.
3. Autoritaire stijl -> pakt negatief uit. Ouders hanteren strenge regels en eisen onvoorwaardelijke
gehoorzaamheid. Op naleving van regels wordt streng toegezien. Er is geen ruimte voor overleg. Kinderen
zullen weinig loslaten over internetgebruik.
5.4 Overige factoren
Volgende omstandigheden hebben invloed op leren omgaan met internet: leeftijd ouders, opleidingsniveau
ouders, kennis van ouders over elektronische wereld, gebruik van internet door ouders, houding van ouders
tegenover internet, aantal kinderen in gezin.
5.5 Drie kerntaken van de ouders
1. Voorlichtende en informerende taak: feitelijke kennis en vaardigheden bijbrengen. Begin maken op jonge
leeftijd (8/9 jaar).
