Klinische interpretatie van ECG’s
1 Anatomie en fysiologie van het hart
Het hart bestaat uit twee atria, die ook boezems genoemd kunnen worden en twee
ventrikels die kamers genoemd kunnen worden. De atria worden de voorkamers genoemd
en dienen als pompen die het bloed gecoördineerd in de richting van de veel sterkere
ventrikels stuwen. De ventrikels pompen het bloed krachtig de kleine en grote circulaties,
respectievelijk de long- en lichaamscirculatie in. Tijdens de contractie (samentrekken) van de
ventrikels wordt terugstromen van het bloed naar de atria voorkomen door hartkleppen.
Rechts is dit de tricuspidalisklep en links is dit de mitralisklep. De kleppen zitten d.m.v.
bindweefseldraadjes (chordae tendineae) vast aan de ventrikelwand (via de zogenoemde
papillairspieren) waardoor terugklappen van de kleppen in het atrium tegengegaan. Ook het
terugstromen van bloed uit de arteria pulmonalis en de aorta naar de ventrikels wordt
voorkomen door kleppen. Het betreft hier op beide plaatsen drieslippige kleppen.
De bloedsomloop
Specifieke bloedvaten vervoeren het bloed
van de weefsels naar het hart en van het
hart terug naar de weefsels. De onderste
en bovenste holle aders, de vena cava
superior en de vena cava inferior
transporteren zuurstofarm bloed van het
lichaam naar het hart. De longslagaders,
arteria pulmonalis transporteert
zuurstofarm bloed van het rechterventrikel
naar de longen. De longader vena
pulmonalis transporteert zuurstofrijk bloed
van de longen naar het linkeratrium.
Vanuit het linkerventrikel wordt
zuurstofrijk bloed uiteindelijk via de aorta
het lichaam ingepompt.
Het elektrische geleidingssysteem van het hart
In het hart zijn op verschillende plaatsen cellen aanwezig die spontaan depolariseren. Deze
gangmakercellen hebben geen
stabiele rustpotentiaal. Doordat
hartspiercellen met elkaar
verbonden zijn, zullen ook de
aangrenzende cellen depolariseren,
en zo wordt de prikkel voortgeplant.
Deze gangmakercellen (ook wel
pacemakercellen genoemd) zitten in
de sinusknoop (SA-knoop), in de
atrioventriculaire knoop (AV-knoop)
en langs het geleidingssysteem.
De automatische prikkelvorming
ontstaat vanuit de sinusknoop waar
de gangmakercellen zich met een
,frequentie van zo’n 70x per minuut spontaan ontladen. De prikkel waaiert uit over het
atrium en geeft aanleiding tot de contractie.
In de AV-knoop wordt de prikkel voortgeleid naar het linker-en rechterventrikel via een
specifiek geleidingssysteem, bestaande uit de bundel van His, de bundeltakken en de
purkinje-vezels.
Dit geleidingssysteem is nodig om het hart op vrijwel alle plaatsen gelijktijdig te laten
contraheren.
Het hart heeft twee gescheiden elektrische
systemen: het atriale syncyticum en het
ventriculaire syncyticum. Tussen deze
elektrische systemen zit een ondoordringbare
bindweefsellaag, die ervoor zorgt dat de
elektrische impulsen uit de atria niet de cellen
van de ventrikels niet direct stimuleren. De
overdracht tussen deze twee elektrische
systemen vindt plaats door schakelstation “de
AV-knoop”.
3 ECG-papier en ECG-complexen
ECG
Het ECG registreert elektrische activiteit in het hart. De horizontale as is de tijd en de
verticale as is het voltage. Het papier gaat er met 25 mm/s doorheen. Elk klein hokje is op de
verticale as 0,10 mV.
· Grote hokjes = 5 bij 5 mm à 0,2 s
· Kleine hokjes = 1 bij 1 mm à 0,04 s
- P-top = depolarisatie atria, pauze ervoor is de fase voor depolarisatie.
- PQ(R)-interval = de hele P-top samen met de lijn tot het punt Q. Het actiepotentiaal komt
in de AV-knoop aan en vertraagt er is dan even geen activiteit zichtbaar. De tijd voor het PQ-
interval is 0,12 – 0,20 s.
, - QRS-complex = depolarisatie van de ventrikels, gaat zeer snel. Het duurt maximaal 010 sec.
Dit is verlengd bij bundeltakmorfologie:
- Compleet bundeltakblok = >0,12 sec
- Incompleet bundeltakblok = tussen 0,10-0,12 sec
- Het ST-segment: na volledige depolarisatie van de ventrikels is de gehele spiermassa
negatief geladen. Veranderingen in het ST-segment zijn van grote diagnostische waarde. Het
ST-segment lijkt elektrisch inactief, maar bij ischemie worden bijvoorbeeld juist in dit
segment vaak belangrijke afwijkingen waargenomen.
- T-top = er is altijd een T-top. T-top is rustfase. T-top geeft samen met het ST-segment de
repolarisatie van de ventrikels weer.
4 Geleidingstijden
PQ-interval wordt gemeten vanaf het begin van de p-top tot het begin van het QRS-complex.
Dit interval wordt omvat normaal gesproken 0.12 tot 0.2 seconden. Een tekort als een te
lang durend PQ-interval moet als afwijkend worden beschouwd.
Een QRS-complex is verbreed als de duur groter is dan 100 ms, 0,1 seconde. Oorzaken van
geleidingsvertragingen zijn onder andere:
- Bundeltakblokken, bij een compleet bundeltakblok is de QRS-duur meer dan 120ms
en bij een incompleet bundeltakblok, meer dan 100ms. Wanneer er sprake is van
een QRS-verbreding maar niet van een typische bundeltakmorfologie, wordt dit een
aspecifieke intra ventriculaire geleidingsvertraging genoemd.
- Elektrolytstoornissen
- Ischemie
1 Anatomie en fysiologie van het hart
Het hart bestaat uit twee atria, die ook boezems genoemd kunnen worden en twee
ventrikels die kamers genoemd kunnen worden. De atria worden de voorkamers genoemd
en dienen als pompen die het bloed gecoördineerd in de richting van de veel sterkere
ventrikels stuwen. De ventrikels pompen het bloed krachtig de kleine en grote circulaties,
respectievelijk de long- en lichaamscirculatie in. Tijdens de contractie (samentrekken) van de
ventrikels wordt terugstromen van het bloed naar de atria voorkomen door hartkleppen.
Rechts is dit de tricuspidalisklep en links is dit de mitralisklep. De kleppen zitten d.m.v.
bindweefseldraadjes (chordae tendineae) vast aan de ventrikelwand (via de zogenoemde
papillairspieren) waardoor terugklappen van de kleppen in het atrium tegengegaan. Ook het
terugstromen van bloed uit de arteria pulmonalis en de aorta naar de ventrikels wordt
voorkomen door kleppen. Het betreft hier op beide plaatsen drieslippige kleppen.
De bloedsomloop
Specifieke bloedvaten vervoeren het bloed
van de weefsels naar het hart en van het
hart terug naar de weefsels. De onderste
en bovenste holle aders, de vena cava
superior en de vena cava inferior
transporteren zuurstofarm bloed van het
lichaam naar het hart. De longslagaders,
arteria pulmonalis transporteert
zuurstofarm bloed van het rechterventrikel
naar de longen. De longader vena
pulmonalis transporteert zuurstofrijk bloed
van de longen naar het linkeratrium.
Vanuit het linkerventrikel wordt
zuurstofrijk bloed uiteindelijk via de aorta
het lichaam ingepompt.
Het elektrische geleidingssysteem van het hart
In het hart zijn op verschillende plaatsen cellen aanwezig die spontaan depolariseren. Deze
gangmakercellen hebben geen
stabiele rustpotentiaal. Doordat
hartspiercellen met elkaar
verbonden zijn, zullen ook de
aangrenzende cellen depolariseren,
en zo wordt de prikkel voortgeplant.
Deze gangmakercellen (ook wel
pacemakercellen genoemd) zitten in
de sinusknoop (SA-knoop), in de
atrioventriculaire knoop (AV-knoop)
en langs het geleidingssysteem.
De automatische prikkelvorming
ontstaat vanuit de sinusknoop waar
de gangmakercellen zich met een
,frequentie van zo’n 70x per minuut spontaan ontladen. De prikkel waaiert uit over het
atrium en geeft aanleiding tot de contractie.
In de AV-knoop wordt de prikkel voortgeleid naar het linker-en rechterventrikel via een
specifiek geleidingssysteem, bestaande uit de bundel van His, de bundeltakken en de
purkinje-vezels.
Dit geleidingssysteem is nodig om het hart op vrijwel alle plaatsen gelijktijdig te laten
contraheren.
Het hart heeft twee gescheiden elektrische
systemen: het atriale syncyticum en het
ventriculaire syncyticum. Tussen deze
elektrische systemen zit een ondoordringbare
bindweefsellaag, die ervoor zorgt dat de
elektrische impulsen uit de atria niet de cellen
van de ventrikels niet direct stimuleren. De
overdracht tussen deze twee elektrische
systemen vindt plaats door schakelstation “de
AV-knoop”.
3 ECG-papier en ECG-complexen
ECG
Het ECG registreert elektrische activiteit in het hart. De horizontale as is de tijd en de
verticale as is het voltage. Het papier gaat er met 25 mm/s doorheen. Elk klein hokje is op de
verticale as 0,10 mV.
· Grote hokjes = 5 bij 5 mm à 0,2 s
· Kleine hokjes = 1 bij 1 mm à 0,04 s
- P-top = depolarisatie atria, pauze ervoor is de fase voor depolarisatie.
- PQ(R)-interval = de hele P-top samen met de lijn tot het punt Q. Het actiepotentiaal komt
in de AV-knoop aan en vertraagt er is dan even geen activiteit zichtbaar. De tijd voor het PQ-
interval is 0,12 – 0,20 s.
, - QRS-complex = depolarisatie van de ventrikels, gaat zeer snel. Het duurt maximaal 010 sec.
Dit is verlengd bij bundeltakmorfologie:
- Compleet bundeltakblok = >0,12 sec
- Incompleet bundeltakblok = tussen 0,10-0,12 sec
- Het ST-segment: na volledige depolarisatie van de ventrikels is de gehele spiermassa
negatief geladen. Veranderingen in het ST-segment zijn van grote diagnostische waarde. Het
ST-segment lijkt elektrisch inactief, maar bij ischemie worden bijvoorbeeld juist in dit
segment vaak belangrijke afwijkingen waargenomen.
- T-top = er is altijd een T-top. T-top is rustfase. T-top geeft samen met het ST-segment de
repolarisatie van de ventrikels weer.
4 Geleidingstijden
PQ-interval wordt gemeten vanaf het begin van de p-top tot het begin van het QRS-complex.
Dit interval wordt omvat normaal gesproken 0.12 tot 0.2 seconden. Een tekort als een te
lang durend PQ-interval moet als afwijkend worden beschouwd.
Een QRS-complex is verbreed als de duur groter is dan 100 ms, 0,1 seconde. Oorzaken van
geleidingsvertragingen zijn onder andere:
- Bundeltakblokken, bij een compleet bundeltakblok is de QRS-duur meer dan 120ms
en bij een incompleet bundeltakblok, meer dan 100ms. Wanneer er sprake is van
een QRS-verbreding maar niet van een typische bundeltakmorfologie, wordt dit een
aspecifieke intra ventriculaire geleidingsvertraging genoemd.
- Elektrolytstoornissen
- Ischemie
