Samenvatting Formuleren Nederlands

Tips voor het woordgebruik:

1) Gebruik geen lange woorden. Vijf lettergrepen is het maximum.

2) Gebruik geen ‘moeilijke’ woorden. Zoek een eenvoudiger synoniem of geef een omschrijving
van een lastig begrip.

3) Vermijd deftige of formele woorden.

4) Gebruik alleen afkortingen van woorden die je ook uitspreekt als afkorting. Schrijf anders de
afkortingen voluit.

5) Gebruik niet te veel persoonlijke voornaamwoorden om te verwijzen: hij, hem, ze, zij, haar,
het. Zoek liever een synoniem of voorkom dat je moet verwijzen. Bij persoonlijke voornaamwoorden
moet je soms met hij en hem verwijzen, in andere gevallen gebruik je ze of haar. Het is vaak lastig om
te bepalen welk verwijswoord je meot kiezen. Probeer zulke situaties te vermijden door die te
gebruiken. Twijfel je tussen hen en hun, gebruik dan ze.



Tips voor de zinsbouw:

1) Formuleer korte zinnen. Gebruik in principe niet meer danzo’n dertien woorden per zin.

2) Gebruik zoveel mogelijk hoofdzinnen. In een hoofdzin staat het onderwerp naast de
persoonsvorm. Zulke zinnen lezen makkelijk. In bijzinnen staat de persoonsvorm meestal achteraan
in de zin. Lezers (en schrijvers) raken eerder de kluts kwijt.



3) Zet het lidwoord en het zelfstandig naamwoord dicht bij elkaar. Natuurlijk mag er best een
bijvoegelijk naamwoord tussen staan. Maar grote toevoegingen tussen lidwoord en zelfstandig
naamwoord (tangconstructies) maken een tekst lastig.

4) Gebruik zoveel mogelijk de bedrijvende vorm en vermijd de lijdende vorm. Een bedrijvende
vorm is directer en dus duidelijker.

5) Herhaal het onderwerp als je twee zinnen met ‘en’ of ‘maar’ aan elkaar plakt.

6) Knip een zin met veel voorzetsels in stukken. Maak geen keten van voorzetsels. Veel
voorzetsels in een zin maken die zin ingewikkeld.



1) Dubbelop:

1) Onjuiste herhaling: als een voorzetsel onterechte twee keer wordt gebruikt.

2) Tautologie: twee keer met andere woorden hetzelfde zeggen. Het hangt van de zin af of deze
‘dubbelop’ goed of fout is.

3) Pleonasme: een bepaalde eigenschap van een woord nog eens nadrukkelijk omschreven. Het
hangt van de zin af of deze ‘dubbelop’ goed of fout is.

4) Contaminatie: Twee woorden of uitdrukkingen worden verward en ten onrechte worden
gemengd. Uitprinten – uitdraaien/printen

, 5) Dubbele ontkenning: In zinnen met een werkwoord dat al een ‘ontkennend’ karakter heeft
(voorkomen, misbruiken, verbieden, weerhouden, (na)laten) wordt soms ten onrechte een tweede
ontkenning toegevoegd.



2) Storende woordherhaling:

Probeer herhalingen van, maar, en toen en ook te vermijden, door andere synoniemen ervoor in de
plaatst te zetten.



3) Fouten met verwijswoorden:

1) onjuiste verwijswoorden:

In veel zinnen komen verwijswoorden voor. Dat zijn woorden die terugwijzen naar een eerder
genoemd woord of vooruitwijzen naar een woord dat vederop in de zin staat.



Onzijdige woorden (het-woorden):

Onzijdige woorden zijn het-woorden en verkleinwoorden

Namen van landen, steden, clubs en alle verkleinwoorden zijn ook het-woorden.

De verwijswoorden die je hiervoor gebruikt zijn :

Z’n

Zijn

Het

Dit

Dat

Mannelijke en vrouwelijke woorden (de-woorden):

Mannelijke en vrouwelijke aanwijzende voornaamwoorden zijn hetzelfde :

Deze,die

Betrekkelijk :

Die

Bij mannelijke woorden gebruik je de verwijswoorden : hij,hem,zijn , z’n

Bij vrouwelijke woorden gebruik je : zij,ze,haar,d’r

Uitgangen en herkenpunten vrouwelijke woorden:

 Heid(meerderheid)
 Nis (ergernis)
 Ing (vereniging)
 St (kunst)