samenvatting Biologie voor jou havo 5 hfst 3 mens en milieu

Par 1

Mensen worden net als andere organismen beïnvloed door het milieu
Ecosysteem: een natuurlijk systeem dat bestaat uit organismen en hun abiotische omgeving, en
de wisselwerkingen tussen beide binnen een bepaald gebied

Een ecosysteemdienst is een dienst die door een ecosysteem aan mensen wordt geleverd,
door ecosysteemdiensten zijn mensen afhankelijk van het milieu

Belangrijkste voorbeelden:

 Zuurstof
 Water
 Grondstoffen
 Voedsel
 Energie
 Recreatie

Verschillende categorieën ecosysteemdiensten:

1. Leveren van een product – drinkwater, grondstoffen, voedsel
2. Regulerende dienst- bestuiving van gewassen
3. Culturele diensten- gelegenheid tot recreatie
4. Dienst die de voorgaande diensten ondersteunt- bepaalde kringlopen

Ook mensen beïnvloeden het milieu, door de mens verandert het milieu en ontstaan er
milieuproblemen.

Milieu problemen ontstaan als het menselijk ingrijpen het natuurlijk milieu ernstig verstoort.

Vervuiling- mensen voegen stoffen toe aan het milieu

Uitputting- mensen onttrekken veel stoffen uit het milieu

Aantasting- de mens veranderd het milieu

Duurzaamheid- de invloed van de activiteiten van mensen geen blijvende schade aanricht en ook
toekomstige generaties het milieu kunnen blijven gebruiken en grondstoffen zo worden gebruikt dat
er ook in de toekomst voldoende aanwezig zal zijn

Hoge bevolkingsdruk houdt in dat de laatste tijd de wereldbevolking flink is toegenomen en de
komende tijd verder zal toenemen

Bevolkingstoename, toenemen van de bevolking

Op de bevolkingsgroei hebben mensen en de overheid invloed.

Par 2

Planten nemen water en mineralen uit de bodem op en gebruiken deze voedingszouten (mineralen)
als voedingsstoffen.

Uitspoeling- mineralen met het regenwater zakken verder weg naar diepere lagen

Optimale ontwikkeling en groei door : bemesting, bodembewerking en bescherming tegen ziekten en
plagen

, Bemesting is het toevoegen van mineralen aan de bovenste bodemlagen

Kunstmest, gemaakte mestvorm die precies de mineralen aan de bodem kan toevoegen die de
voedingsgewassen nodig hebben. Kunstmest bestaat vooral uit stikstofhoudende minerale (zoals
nitraat) en fosfaat.

Stalmest bestaat uit uitwerpselen en urine van dieren, de mest wordt in vaste ( stalmest met stro
zoals van een paard, hierdoor wordt het land luchtiger en kruimeliger) of vloeibare vorm (gier -
koeienpoep/varkenspoep) naar het land gebracht.

Reducenten ( schimmels en bacteriën) breken de mest af en daardoor komen mineralen vrij

Bodembewerking: de grond klaarmaken voor beplanting

Monocultuur- op een groot stuk land één soort gewas verbouwen. Hierbij kan efficiënter gewerkt
worden, maar is wel de kans op plagen groter doordat er een groot voedselaanbod is en de ziekten
zich sneller verspreiden

Gewassen kan je tegen plagen en ziektes bestrijden door mechanische, chemische of biologische
bestrijding te gebruiken.

Mechanische bestrijding: vallen en/of vogelverschrikkers of grond schoffelen. Organismen wennen
hier aan en bestrijd maar een deel van de dieren

Chemische bestrijding (gifstoffen)- ontwikkeld om plagen en ziekten te bestrijden ook wel pesticiden
genoemd

Pesticiden tegen insecten – insecticiden

Pesticiden tegen onkruiden- herbiciden

Chemische bestrijding middelen zijn effectief en bestrijden ziekten en plagen meestal goed.

Nadeel: meeste pesticiden zijn niet-soort specifiek--- ze doden veel organismen, ook degene die
onschadelijk en zelfs de predatoren die de plaag moeten opeten.

Nadeel 2: bij een soort die wordt bestreden treed vaak snel resistentie op tegen een
bestrijdingsmiddelen, waardoor de middelen niet meer werken.

Resistentie berust op erfelijke aanleg, de resistente overleven, planten voor en er ontstaat een soort
die resistent is.

Persistente pesticides- worden heel langzaam langs natuurlijke weg afgebroken

Dieren kunnen pesticiden opslaan in vetweefsel, als deze dieren worden opgegeten komen deze
pesticiden in het lichaam van het dier dat net gegeten heeft, pesticiden worden doorgegeven aan de
volgende schakel in de voedselketen. Via voedselketens hopen de bestrijdingsmiddelen zich op in
dieren die aan het eind van een voedselketen staan. als de gifstof niet wordt afgebroken neemt bij
iedere stap de gifstof dus toe, dit wordt accumulatie genoemd.

Ook van andere stoffen kan accumulatie plaats vinden zoals zware metalen, het is een ophoping van
stoffen

Een deel van de pesticiden komen terecht in sloten, rivieren en grondwater waardoor de kwaliteit
van deze die verslechterd en dus ook de kwaliteit van bvb ons drinkwater.