Insolventierecht en Zekerheid verplichte arresten week 1 t/m 7

Week 1: Inleiding faillissement, surseance van betaling, WSNP
HR Aerts e.a./Stichting Waaldijk (onrechtmatige daad art. 6:162 BW):
- Vraag: of de Stichting jegens de crediteuren in het faillissement
schuld heeft gemaakt en is blijven maken aan een onrechtmatige
daad door medewerking te verlenen aan de instandhouding van de
eigendomsconstructie die uitsluitend ten doel heeft het woonhuis te
onttrekken aan het verhaal van de schuldeisers
- R.o. 3.3.2: “Van een dergelijk misbruik kan ook sprake zijn indien
iemand een goed waarvan hij alle voordelen geniet met
gebruikmaking van dat identiteitsverschil buiten zijn vermogen
brengt of houdt zonder daarmee een zelfstandig belang van de
betrokken rechtspersoon of -personen te dienen, maar enkel met
het oogmerk dat goed aan verhaal van zijn crediteuren te
onttrekken.”

HR ABN AMRO/Berzona (steunvordering art. 1 Fw):
- Vraag: levert de vordering tot het verschaffen van huurgenot een
steunvordering op in faillissement? Nee, een toekomstige vordering
kan niet tot steunvordering dienen r.o. 3.4.3
- R.o. 3.6.4: “Het uitspreken van het faillissement heeft echter niet
tot gevolg dat de curator ook (“actief”) een bevoegdheid of
vordering toekomt die de wet of de overeenkomst niet toekent,
zoals tot ontruiming of opeising van het gehuurde als de
huurovereenkomst nog loopt. Dit zou immers in strijd komen met
het beginsel dat het faillissement geen invloed heeft op bestaande
wederkerige overeenkomsten, zoals bij de invoering van BW 3, 5 en
6 is bevestigd.”

HR Hoeksma q.q./R.M. Trade (verzet belanghebbende art. 10 Fw):
- Feiten: er waren geen baten, alle activiteiten waren gestaakt en er
waren geen werknemers meer, bovendien geen mogelijkheden om
te verwerven via de Pauliana of bestuurdersaansprakelijkheid
- Vraag: kan de curator worden aangemerkt als belanghebbende in
de zin van art. 10 Fw en kan de curator gelet op zijn neutrale en
onafhankelijke rol in verzet komen tegen een faillissementsvonnis
waarbij hij constateert dat er geen actief is of valt te verwachten?
- R.o. 4.3.2: “Toepassing van deze maatstaven leidt tot het oordeel
dat de curator in deze omstandigheden als belanghebbende in de
zin van art. 10 Fw moet worden aangemerkt. Dat zijn belang
gemoeid is met de mogelijkheid verzet tegen de faillietverklaring te
doen, is niet aan twijfel onderhevig: hij wordt als gevolg van zijn
benoeming immers geconfronteerd met de situatie dat hij een
wettelijke verplichting heeft tot het verrichten van werkzaamheden,
die tot een aanzienlijke omvang kunnen oplopen, en wel zonder dat
hij enig uitzicht heeft op een beloning of zelfs maar vergoeding van
de te maken kosten. Hij is bovendien vanaf het begin van zijn
werkzaamheden een boedelcrediteur, waarmee hij in een
rechtsbetrekking tot de schuldenaar komt te staan. Het valt dan



1

, ook niet in te zien waarom hij ter bescherming van zijn getroffen
eigen belang geen verzet zou mogen doen.”
- R.o. 4.5: “Indien een rechtspersoon op eigen aangifte is failliet
verklaard, dan kan de curator als belanghebbende in de zin van art.
10 Fw aan te merken en verzet doen tegen de faillietverklaring,
indien hij dat verzet doet op grond van de stelling dat de boedel
(nagenoeg) geen baten bevat en baten ook niet te verkrijgen of
anderszins te verwachten is”

Week 2: Verschillende schuldeisers, zekerheden en Fiscus
HR Ontvanger/Hamm q.q. (onverschuldigde betaling na
faillissementsdatum art. 24):
- Vraag: moet de curator een betaling aan de failliet na de
faillietverklaring, direct ongedaan maken?
- R.o. 3.4: “Er dient een onderscheid te worden gemaakt tussen
enerzijds vóór de faillietverklaring onverschuldigde betaling en
anderzijds de gevallen waarin tussen de gefailleerde en degene die
aan hem betaalde geen rechtsverhouding bestaat of heeft bestaan
die aanleiding tot de betaling gaf, en waarin de betaling slechts het
gevolg is van een onmiskenbare vergissing. Wanneer de curator
wordt geconfronteerd met een zodanige onmiskenbare vergissing.
Handelt hij in overeenstemming met hetgeen in het
maatschappelijk verkeer als betamelijk wordt beschouwd indien hij
meewerkt aan het ongedaan maken van die vergissing. De aard van
deze verplichting brengt mee dat de curator haar zo spoedig
behoort na te komen, zonder de afwikkeling van de boedel af te
wachten en met voorbijgaan van aanspraken van andere
boedelcrediteuren.”
- Super-preferente boedelschuld

HR Komdeur q.q./Nationale Nederlanden (onverschuldigde betaling na
hoger beroep):
- Vraag: is er sprake van een onmiskenbare vergissing indien een
partij een bedrag aan de curator betaald, terwijl in hoger beroep de
uitspraak wordt vernietigd en het bedrag terugbetaald dient te
worden?
- R.o. 3.3: “De HR maakt dezelfde onderscheid als in HR
Ontvanger/Hamm q.q. De door Smeets c.s. aan de curator gedane
betaling is niet het gevolg van een onmiskenbare vergissing en
evenmin van een daarmee voor de toepassing van de Fw in dit
verband op een lijn te stellen oorzaak. De vordering tot
terugbetaling dient derhalve als een concurrente
boedelvordering te worden behandeld.”

HR Van Galen q.q./Circle Plastics (ontruimingsverplichting boedelschuld
art. 39 Fw):
- Feiten: de curator zegt de huurovereenkomst op art. 39 Fw, maar
weigert het plastic van het gehuurde te verwijderen. Verhuurster



2