INSOLVENTIERECHT EN ZEKERHEID
WERKGROEPOPDRACHT WEEK 2
1) Kledingzaak Stardust B.V. is failliet verklaard doordat er steeds meer online verkocht wordt en
Stardust alleen een fysieke winkel heeft. Er is onbezwaard actief ad € 150.000. De curator heeft €
50.000 kosten gemaakt in het kader van de liquidatie van het vermogen, deels bestaande uit eigen
salaris en deels uit andere kosten. Er is slechts een beperkt aantal schuldeisers, allen leveranciers
zonder eigendomsvoorbehoud. U heeft als leverancier een vordering van € 30.000 voor een partij
winterjassen. De andere leveranciers hebben in totaal een vordering van € 70.000. Naast de vordering
van de leveranciers, bestaat er nog een faillissementsvordering van de fiscus ad € 100.000.
a) Bereken hoeveel u krijgt.
Onbezwaard actief €150.000
- €50.000 curator = €100.000
- €100.000 fiscus = 0 (art. 22 Inv.)
Ik krijg niets.
Onbezwaard actief = bezittingen van een onderneming die niet belas zijn met een
zekerheidsrecht
De hoogste rangorde in de boedel is de curator en daarna de fiscus met een algemeen voorrecht.
De curator moet dit algemeen voorrecht van de fiscus ook behartigen art. 57 lid 3 BW.
b) Hoe verandert dit wanneer het fiscale voorrecht integraal zou worden afgeschaft?
Dan zou de curator voorgaan en zouden de fiscus en de andere schuldeisers op een gelijke
positie staan. Dan heeft ieder recht op de rest van het vermogen naar evenredigheid van ieders
vordering art. 3:277 lid 1 BW. €200.000 aan vordering voor €100.000 actief vermogen. Ik zou
als leverancier dan 15% krijgen van het overgebleven bedrag en dus €15.000 van mijn
vordering van €30.000 voldaan zien.
Totaal resterend actief verdelen naar evenredigheid van hun vordering pro rata
c) Lees de artikelen van Dirix en Tekstra. Wat is de rechtvaardiging die in het algemeen wordt
gegeven voor het fiscale voorrecht, en hoe beoordeelt u deze rechtvaardiging?
Rechtvaardiging voor het fiscale voorrecht:
1. De fiscus kiest haar schuldenaars niet, is dus geen vrijwillige schuldeiser
2. Fiscus kan geen zekerheidsrechten vestigen
1
, 3. Maakt mogelijk dat fiscus “water bij de wijn doet” goed voor bedrijven in nood
(coulance-argument)
4. Goedkopere/makkelijkere manier van belasting innen
5. Budgettaire gevolgen
6. Vertegenwoordigd algemeen belang
Coulance-argument: doordat het voorrecht er is kunnen wij ruimhartig zijn, anders moeten we
opletten dat wij daadwerkelijk betaald krijgen. De wet regelt het voor de fiscus en zijn dus
makkelijker in het geven van uitstel van betaling.
De rechtvaardiging is dat als de belastingdienst voorgaat dan blijft er minder over voor de
concurrente schuldeisers.
d) Hoe verschilt de positie van de Nederlandse Fiscus van die in Duitsland en Engeland?
In Nederland heeft de fiscus een bodemvoorrecht en in Duitsland en Engeland niet. Daar is het
fiscale voorrecht deels afgeschaft en bestaat dus een gelijke partij aan de concurrente
schuldeisers.
De fiscus neemt minder van de boedel dus de schuldeisers hebben een betere positie.
Tegengeluid: de enige die we daar mee helpen zijn de separatisten (maatschappelijk moeilijk uit
te leggen).
De rechtvaardiging zou kunnen zijn dat er meer over blijft voor de concurrente schuldeisers,
maar dan zou je ook iets aan de positie moeten doen van de pand- en hypotheekhouders
2) EloQPrint B.V., een drukkerij, heeft in januari 2018 in het kader van een uitbreiding een nieuw
pand in gebruik genomen met state of the art drukmachines. Zij heeft daarvoor nieuwe financiering
aangetrokken. De bestaande aandeelhouders hebben er nog € 250.000 risicodragend kapitaal
ingestoken. Verder heeft BestBank een nieuwe gesecureerde lening verstrekt ten belope van € 1
miljoen. Daarvoor heeft EloQPrint B.V. een hypotheekrecht gevestigd op het pand met een waarde
van € 750.000, de bestaande en toekomstige debiteuren stil verpand en de drukmachines stil verpand.
In maart 2019 wordt EloQPrint B.V. failliet verklaard.
a) Hoe kan de bank het hypotheekrecht op het bedrijfspand uitoefenen? Verwijs naar de
relevante bepalingen in Boek 3 BW en Rechtsvordering.
Art. 3:268 recht van parate executie
Bodemvoorrecht = de belastingdienst heeft een voorrecht op de pandhouder bij bodemzaken
Art. 514 e.v. Rv
Het recht van uitoefenen is geregeld in art. 3:286 BW parate executie van hypotheekhouder
Hoe je het recht moet uitoefenen/te gelde moet maken staat in art. 514 e.v. Rv
(Er zijn twee manieren: op bod en af slag
In Amsterdam is er een eigen veilingsysteem het bedrag bij afslag moest je optellen bij het bod
bij op bod)
b) Is de bank verplicht het hypotheekrecht uit te oefenen? Als zij dit niet doet, wat kan de
curator dan doen? Welk risico loopt de bank dan?
De bank is niet verplicht het hypotheekrecht uit te oefenen. Op grond van art. 58 Fw kan de
curator een termijn stellen aan de hypotheekhouder om tot uitvoering van hun rechten over te
gaan, indien dit niet wordt gedaan kan de curator zelf het pand verkopen, echter behoud de
2
WERKGROEPOPDRACHT WEEK 2
1) Kledingzaak Stardust B.V. is failliet verklaard doordat er steeds meer online verkocht wordt en
Stardust alleen een fysieke winkel heeft. Er is onbezwaard actief ad € 150.000. De curator heeft €
50.000 kosten gemaakt in het kader van de liquidatie van het vermogen, deels bestaande uit eigen
salaris en deels uit andere kosten. Er is slechts een beperkt aantal schuldeisers, allen leveranciers
zonder eigendomsvoorbehoud. U heeft als leverancier een vordering van € 30.000 voor een partij
winterjassen. De andere leveranciers hebben in totaal een vordering van € 70.000. Naast de vordering
van de leveranciers, bestaat er nog een faillissementsvordering van de fiscus ad € 100.000.
a) Bereken hoeveel u krijgt.
Onbezwaard actief €150.000
- €50.000 curator = €100.000
- €100.000 fiscus = 0 (art. 22 Inv.)
Ik krijg niets.
Onbezwaard actief = bezittingen van een onderneming die niet belas zijn met een
zekerheidsrecht
De hoogste rangorde in de boedel is de curator en daarna de fiscus met een algemeen voorrecht.
De curator moet dit algemeen voorrecht van de fiscus ook behartigen art. 57 lid 3 BW.
b) Hoe verandert dit wanneer het fiscale voorrecht integraal zou worden afgeschaft?
Dan zou de curator voorgaan en zouden de fiscus en de andere schuldeisers op een gelijke
positie staan. Dan heeft ieder recht op de rest van het vermogen naar evenredigheid van ieders
vordering art. 3:277 lid 1 BW. €200.000 aan vordering voor €100.000 actief vermogen. Ik zou
als leverancier dan 15% krijgen van het overgebleven bedrag en dus €15.000 van mijn
vordering van €30.000 voldaan zien.
Totaal resterend actief verdelen naar evenredigheid van hun vordering pro rata
c) Lees de artikelen van Dirix en Tekstra. Wat is de rechtvaardiging die in het algemeen wordt
gegeven voor het fiscale voorrecht, en hoe beoordeelt u deze rechtvaardiging?
Rechtvaardiging voor het fiscale voorrecht:
1. De fiscus kiest haar schuldenaars niet, is dus geen vrijwillige schuldeiser
2. Fiscus kan geen zekerheidsrechten vestigen
1
, 3. Maakt mogelijk dat fiscus “water bij de wijn doet” goed voor bedrijven in nood
(coulance-argument)
4. Goedkopere/makkelijkere manier van belasting innen
5. Budgettaire gevolgen
6. Vertegenwoordigd algemeen belang
Coulance-argument: doordat het voorrecht er is kunnen wij ruimhartig zijn, anders moeten we
opletten dat wij daadwerkelijk betaald krijgen. De wet regelt het voor de fiscus en zijn dus
makkelijker in het geven van uitstel van betaling.
De rechtvaardiging is dat als de belastingdienst voorgaat dan blijft er minder over voor de
concurrente schuldeisers.
d) Hoe verschilt de positie van de Nederlandse Fiscus van die in Duitsland en Engeland?
In Nederland heeft de fiscus een bodemvoorrecht en in Duitsland en Engeland niet. Daar is het
fiscale voorrecht deels afgeschaft en bestaat dus een gelijke partij aan de concurrente
schuldeisers.
De fiscus neemt minder van de boedel dus de schuldeisers hebben een betere positie.
Tegengeluid: de enige die we daar mee helpen zijn de separatisten (maatschappelijk moeilijk uit
te leggen).
De rechtvaardiging zou kunnen zijn dat er meer over blijft voor de concurrente schuldeisers,
maar dan zou je ook iets aan de positie moeten doen van de pand- en hypotheekhouders
2) EloQPrint B.V., een drukkerij, heeft in januari 2018 in het kader van een uitbreiding een nieuw
pand in gebruik genomen met state of the art drukmachines. Zij heeft daarvoor nieuwe financiering
aangetrokken. De bestaande aandeelhouders hebben er nog € 250.000 risicodragend kapitaal
ingestoken. Verder heeft BestBank een nieuwe gesecureerde lening verstrekt ten belope van € 1
miljoen. Daarvoor heeft EloQPrint B.V. een hypotheekrecht gevestigd op het pand met een waarde
van € 750.000, de bestaande en toekomstige debiteuren stil verpand en de drukmachines stil verpand.
In maart 2019 wordt EloQPrint B.V. failliet verklaard.
a) Hoe kan de bank het hypotheekrecht op het bedrijfspand uitoefenen? Verwijs naar de
relevante bepalingen in Boek 3 BW en Rechtsvordering.
Art. 3:268 recht van parate executie
Bodemvoorrecht = de belastingdienst heeft een voorrecht op de pandhouder bij bodemzaken
Art. 514 e.v. Rv
Het recht van uitoefenen is geregeld in art. 3:286 BW parate executie van hypotheekhouder
Hoe je het recht moet uitoefenen/te gelde moet maken staat in art. 514 e.v. Rv
(Er zijn twee manieren: op bod en af slag
In Amsterdam is er een eigen veilingsysteem het bedrag bij afslag moest je optellen bij het bod
bij op bod)
b) Is de bank verplicht het hypotheekrecht uit te oefenen? Als zij dit niet doet, wat kan de
curator dan doen? Welk risico loopt de bank dan?
De bank is niet verplicht het hypotheekrecht uit te oefenen. Op grond van art. 58 Fw kan de
curator een termijn stellen aan de hypotheekhouder om tot uitvoering van hun rechten over te
gaan, indien dit niet wordt gedaan kan de curator zelf het pand verkopen, echter behoud de
2
