Adviesverslag
Leerjaar 2 periode A
Naam student: Vera van Leeuwen
Studentnummer: 1871270
Osiriscode + cursusnaam: Prescreening en huidzorg 2025_GHU-D2CURSUS6-
24_1_D
Eerste of tweede kans: Eerste kans
Datum: 27-10-25
Docent/examinator: Caitlyn an Haack
Opleiding: Bachelor Huidtherapie deeltijd, Hogeschool Utrecht
Aantal woorden: 2990
,Inhoudsopgave
Inleiding....................................................................................................................................................................2
Casus 1: Eczeem......................................................................................................................................................3
Screening en PROVOKE......................................................................................................................................3
(Waarschijnlijkheid) Diagnose............................................................................................................................3
Pathofysiologie en etiologie.................................................................................................................................4
Ingrediëntenleer en onderbouwing......................................................................................................................5
Voorlichting en advies..........................................................................................................................................7
Casus 2: Acne vulgaris............................................................................................................................................8
Casusbeschrijving................................................................................................................................................8
Screening en PROVOKE......................................................................................................................................8
(Waarschijnlijkheid) Diagnose............................................................................................................................8
Pathofysiologie en etiologie.................................................................................................................................9
Voorlichting en advies........................................................................................................................................12
Reflectie volgens PDCA-cyclus.............................................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................................15
Bijlage 1: tips bij atopisch eczeem.......................................................................................................................17
Bijlage 2: tips bij acne...........................................................................................................................................18
Bijlage 3: productadvies schema eczeem.............................................................................................................18
Bijlage 4: productadvies schema acne.................................................................................................................19
1
,Inleiding
In dit verslag worden twee huidaandoeningen besproken: eczeem en acne vulgaris.
Beide hebben een verschillend ziektebeeld en vragen daarom om een eigen aanpak.
Het doel van dit verslag is om te leren hoe je als huidtherapeut de juiste producten
en ingrediënten kiest, deze onderbouwt en adviezen geeft die de patiënt helpt bij hun
huidaandoening en gedragsverandering.
Door met deze casussen te werken, kan ik de kennis uit de theorie toepassen in de
praktijk en oefenen met het geven van adviezen. Daarbij staat niet alleen de
behandeling van de huid centraal, maar ook het ondersteunen van de patiënt in het
omgaan met zijn of haar huidprobleem.
2
, Casus 1: Eczeem
Casusbeschrijving Lisa *fictieve naam.
Anamnese
Lisa (23) is studente en werkzaam in de jeugdzorg. Sinds haar kindertijd heeft zij
constitutioneel eczeem, momenteel vooral op de ellebogen. Ze ervaart jeuk, roodheid,
schilfering en soms kloofjes, vooral na warm douchen. De huid voelt droog en trekkerig aan
en door krabben ontstaan snel wondjes. De jeuk verstoort regelmatig haar slaap.
Tot nu toe gebruikte zij alleen vrij verkrijgbare crèmes, zonder voldoende effect. Door haar
drukke rooster vindt ze het lastig huidverzorging consequent vol te houden, maar zij is
gemotiveerd om haar huid te verbeteren en staat open voor professioneel advies. Haar
budget is toereikend, maar bij gelijke werking gaat de voorkeur uit naar voordeligere
producten.
Voorgeschiedenis
Constitutioneel eczeem sinds de kindertijd, geen eerdere medicatie of specialistische zorg.
Hulpvraag/Doel
Verbetering van het eczeem om zich zekerder te voelen bij korte mouwen en vermindering
van jeuk voor betere nachtrust.
Klinische fotografie werd uitgevoerd waarbij de patiënt toestemming gaf voor het delen van
de foto’s. De beelden zijn uitsluitend gebruikt voor onderwijs doeleinden, conform de AVG.
(Schermer & Toornstra, 2023).
Plaats: onderarmen, ellebogen.
Rangschikking: diffuus,
symmetrisch.
Omvang: enkele cm² tot
confluerende plekken.
Vorm: Ovaal.
Omtrek Matig scherp begrensd.
Kleur: Licht roze, donker roze.
Efflorescenties: erytheem,
schilfering, erythemato-
squameus, lichenificatie, eczema.
Screening en PROVOKE
Om een diagnose te stellen is er een PROVOKE gemaakt. Deze is als volgt: "Bij de
screening volgens het PROVOKE-model zijn op de onderarmen en ellebogen
huidafwijkingen zichtbaar die diffuus en symmetrisch zijn gerangschikt. De laesies variëren
in omvang van enkele cm² tot confluerende plekken, zijn ovaal van vorm en matig scherp
begrensd. De kleur varieert van lichtroze tot donkerroze. De zichtbare efflorescenties
bestaan uit erytheem, schilfering, erythemato-squameus, lichenificatie en eczeem."
(Waarschijnlijkheid) Diagnose
De waarschijnlijkheidsdiagnose is atopisch eczeem, ook wel chronisch eczeem genoemd.
De efflorescrenties passen bij het klinische beeld van eczeem, wat zich kenmerkt door
droogheid, erytheem, schilfering, kloven en lichenificatie. De klachten zijn vaak symmetrisch,
3
,recidiverend en gaan gepaard met hevige jeuk, wat krabben en secundaire excoriaties kan
veroorzaken. (Farmacotherapeutisch Kompas, 2025)
Pathofysiologie en etiologie
Uit onderzoek van Jeskey et al. (2024) blijkt dat de pathofysiologie van atopisch eczeem niet
één oorzaak heeft, maar meerdere mechanismen omvat: een samenhang van genetische
aanleg, een verstoorde epidermale huidbarrière, een ontregeld immuunsysteem en een
veranderd huidmicrobioom.
Verstoorde epidermale barrièrefunctie
Chronisch eczeem is een recidiverende, inflammatoire huidaandoening waarbij aanleg voor
allergische aandoeningen een belangrijke rol speelt. (Farmacotherapeutisch Kompas, 2025).
De huidbarrière is bij atopisch eczeem verstoord door genetische factoren, waaronder
mutaties in het filaggrine-gen. Filaggrine is essentieel voor het behouden van de
huidstructuur en functioneert als een natuurlijke bevochtiger (NMF). Bij mutaties ontstaat een
droge huid, verslechterde barrièrefunctie en verhoogd transepidermaal waterverlies
waardoor de huid vatbaarder wordt voor irriterende stoffen, allergenen en micro-organismen.
Histologisch verloop
Acute laesies: De huidcellen in de epidermis zijn opgezwollen door vocht, waardoor de
ruimtes tussen de cellen groter worden, dit process heet spongiose. Microvesikels kunnen
ontstaan. In de dermis is lichte zwelling en ophoping van afweercellen zichtbaar.
Subacute laesies: De spongiose neemt af, maar de epidermis wordt dikker. Dit
heet acanthose en hyperkeratose (verdikte hoornlaag).
Chronische laesies: Spongiose en de blaasjes zijn verdwenen. Er is duidelijk lichenficatie
zichtbaar en de dermis kan littekenachtige veranderingen vertonen.
Deze veranderingen verklaren waarom de huid bij langdurig eczeem dikker, ruw en minder
soepel aanvoelt (Jeskey et al., 2024)
Microbiële kolonisatie
De verzwakte huidbarrière bevordert kolonisatie door bijvoorbeeld Staphylococcus aureus en
andere micro-organismen. Deze kolonisatie kan de ontstekingsreacties verergeren en
bijdragen aan het recidiverende karakter van eczeem. De huid is hierdoor constant “lek”,
waardoor bacteriën en virussen gemakkelijker binnendringen en water en voedingsstoffen
van binnenuit kunnen ontsnappen.
Neurogene pruritogene stimulatie
Bij Lisa veroorzaakt verhoogde zenuwactiviteit in de huid erge jeuk. Dit leidt tot krabgedrag,
wat de eczeem verergert en excoriaties kan veroorzaken. De jeuk draagt bij aan het
recidiverende en chronische beloop van de aandoening.
Samenvattend
Dit verklaart het klinische beeld van: droogte, erytheem, schilfering, lichenificatie,
krabeffecten en recidiverende periodes van verergering. Het inzicht hierin vormt de basis
voor een huidtherapeutisch behandelplan gericht op herstel van de barrièrefunctie, reductie
van ontsteking en minimalisatie van jeuk.
4
, Differentiaaldiagnose
Psoriasis vulgaris: uitgesloten door de afwezigheid van scherp begrensde
plaques en het kaarsvetfenomeen. (Mekkes, 2024)
Pityriasis versicolor: Wordt uitgesloten omdat Pityriasis versicolor scherp
begrensde, licht- of donkerkleurige maculae heeft met fijne schilfering. (Njoo,
2021)
Ingrediëntenleer en onderbouwing
De ingrediënten glycerine, ceramide NP, ceramide AP, ceramide EOP en panthenol zijn
terug te vinden op de INCI-lijst.
Ingrediënt INCI Functie(s) van dit ingrediënt in
cosmetische producten (Cosmilée
Europe, z.d.)
Glycerine Huidverzorger: Houdt de huid in een
goede conditie
Vochtvasthoudende stof: Houdt vocht
vast in cosmetische producten.
Ceramiden NP, AP, EOP Huidverzorger: Houdt de huid in een
goede conditie.
Panthenol Huidverzorger: Houdt de huid in een
goede conditie
Glycerine
Onderzoekers hebben onderzocht hoe verschillende concentraties glycerine verdampen en
hoeveel water ze vasthouden, met behulp van drie methoden: gravimetrie (gewichtsverlies
meten), TEWL (transepidermaal waterverlies) en DSC (waterstructuur in een oplossing). Ze
ontdekten dat de vochtretentie van glycerine toeneemt bij hogere concentraties tot ongeveer
60-70%, waarbij bij deze concentraties vrijwel geen verdamping optreedt bleek dat glycerine
heel goed vocht vasthoudt, en dat die werking sterker wordt naarmate de glycerine-
concentratie hoger is. De drie meetmethoden lieten dit effect allemaal zien en bevestigden
zo de sterke vochtbindende eigenschappen van glycerine. (Chen et al., 2022)
In het onderzoek van Budianti et al. (2024) werd onderzocht of crèmes met glycerine, al dan
niet gecombineerd met kokosolie, effectief zijn als moisturizer voor de secundaire preventie
van handeczeem bij batikwerkers. De studie toonde aan dat glycerinecrèmes de huidbarrière
verbeteren en de huidhydratie verhogen, wat resulteert in een afname van symptomen,
vermindering van transepidermaal waterverlies, zonder dat de toevoeging van kokosolie
extra voordeel bood.
In een gerandomiseerde gecontroleerde trial is onderzocht of 85% glycerine effectief en
verdraagbaar is bij patiënten met milde tot matige atopische dermatitis. Uit het onderzoek
blijkt dat geconcentreerde glycerol het eczeem klinisch significant kan verbeteren,
vergelijkbaar met UVB-therapie, terwijl het de huidkolonisatie met Staphylococcus nauwelijks
vermindert. De behandeling biedt een goedkoop en goed toegankelijk alternatief voor
phototherapie (Youssef, Hafez, Elkholy, & Mourad, 2020).
5
Leerjaar 2 periode A
Naam student: Vera van Leeuwen
Studentnummer: 1871270
Osiriscode + cursusnaam: Prescreening en huidzorg 2025_GHU-D2CURSUS6-
24_1_D
Eerste of tweede kans: Eerste kans
Datum: 27-10-25
Docent/examinator: Caitlyn an Haack
Opleiding: Bachelor Huidtherapie deeltijd, Hogeschool Utrecht
Aantal woorden: 2990
,Inhoudsopgave
Inleiding....................................................................................................................................................................2
Casus 1: Eczeem......................................................................................................................................................3
Screening en PROVOKE......................................................................................................................................3
(Waarschijnlijkheid) Diagnose............................................................................................................................3
Pathofysiologie en etiologie.................................................................................................................................4
Ingrediëntenleer en onderbouwing......................................................................................................................5
Voorlichting en advies..........................................................................................................................................7
Casus 2: Acne vulgaris............................................................................................................................................8
Casusbeschrijving................................................................................................................................................8
Screening en PROVOKE......................................................................................................................................8
(Waarschijnlijkheid) Diagnose............................................................................................................................8
Pathofysiologie en etiologie.................................................................................................................................9
Voorlichting en advies........................................................................................................................................12
Reflectie volgens PDCA-cyclus.............................................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................................15
Bijlage 1: tips bij atopisch eczeem.......................................................................................................................17
Bijlage 2: tips bij acne...........................................................................................................................................18
Bijlage 3: productadvies schema eczeem.............................................................................................................18
Bijlage 4: productadvies schema acne.................................................................................................................19
1
,Inleiding
In dit verslag worden twee huidaandoeningen besproken: eczeem en acne vulgaris.
Beide hebben een verschillend ziektebeeld en vragen daarom om een eigen aanpak.
Het doel van dit verslag is om te leren hoe je als huidtherapeut de juiste producten
en ingrediënten kiest, deze onderbouwt en adviezen geeft die de patiënt helpt bij hun
huidaandoening en gedragsverandering.
Door met deze casussen te werken, kan ik de kennis uit de theorie toepassen in de
praktijk en oefenen met het geven van adviezen. Daarbij staat niet alleen de
behandeling van de huid centraal, maar ook het ondersteunen van de patiënt in het
omgaan met zijn of haar huidprobleem.
2
, Casus 1: Eczeem
Casusbeschrijving Lisa *fictieve naam.
Anamnese
Lisa (23) is studente en werkzaam in de jeugdzorg. Sinds haar kindertijd heeft zij
constitutioneel eczeem, momenteel vooral op de ellebogen. Ze ervaart jeuk, roodheid,
schilfering en soms kloofjes, vooral na warm douchen. De huid voelt droog en trekkerig aan
en door krabben ontstaan snel wondjes. De jeuk verstoort regelmatig haar slaap.
Tot nu toe gebruikte zij alleen vrij verkrijgbare crèmes, zonder voldoende effect. Door haar
drukke rooster vindt ze het lastig huidverzorging consequent vol te houden, maar zij is
gemotiveerd om haar huid te verbeteren en staat open voor professioneel advies. Haar
budget is toereikend, maar bij gelijke werking gaat de voorkeur uit naar voordeligere
producten.
Voorgeschiedenis
Constitutioneel eczeem sinds de kindertijd, geen eerdere medicatie of specialistische zorg.
Hulpvraag/Doel
Verbetering van het eczeem om zich zekerder te voelen bij korte mouwen en vermindering
van jeuk voor betere nachtrust.
Klinische fotografie werd uitgevoerd waarbij de patiënt toestemming gaf voor het delen van
de foto’s. De beelden zijn uitsluitend gebruikt voor onderwijs doeleinden, conform de AVG.
(Schermer & Toornstra, 2023).
Plaats: onderarmen, ellebogen.
Rangschikking: diffuus,
symmetrisch.
Omvang: enkele cm² tot
confluerende plekken.
Vorm: Ovaal.
Omtrek Matig scherp begrensd.
Kleur: Licht roze, donker roze.
Efflorescenties: erytheem,
schilfering, erythemato-
squameus, lichenificatie, eczema.
Screening en PROVOKE
Om een diagnose te stellen is er een PROVOKE gemaakt. Deze is als volgt: "Bij de
screening volgens het PROVOKE-model zijn op de onderarmen en ellebogen
huidafwijkingen zichtbaar die diffuus en symmetrisch zijn gerangschikt. De laesies variëren
in omvang van enkele cm² tot confluerende plekken, zijn ovaal van vorm en matig scherp
begrensd. De kleur varieert van lichtroze tot donkerroze. De zichtbare efflorescenties
bestaan uit erytheem, schilfering, erythemato-squameus, lichenificatie en eczeem."
(Waarschijnlijkheid) Diagnose
De waarschijnlijkheidsdiagnose is atopisch eczeem, ook wel chronisch eczeem genoemd.
De efflorescrenties passen bij het klinische beeld van eczeem, wat zich kenmerkt door
droogheid, erytheem, schilfering, kloven en lichenificatie. De klachten zijn vaak symmetrisch,
3
,recidiverend en gaan gepaard met hevige jeuk, wat krabben en secundaire excoriaties kan
veroorzaken. (Farmacotherapeutisch Kompas, 2025)
Pathofysiologie en etiologie
Uit onderzoek van Jeskey et al. (2024) blijkt dat de pathofysiologie van atopisch eczeem niet
één oorzaak heeft, maar meerdere mechanismen omvat: een samenhang van genetische
aanleg, een verstoorde epidermale huidbarrière, een ontregeld immuunsysteem en een
veranderd huidmicrobioom.
Verstoorde epidermale barrièrefunctie
Chronisch eczeem is een recidiverende, inflammatoire huidaandoening waarbij aanleg voor
allergische aandoeningen een belangrijke rol speelt. (Farmacotherapeutisch Kompas, 2025).
De huidbarrière is bij atopisch eczeem verstoord door genetische factoren, waaronder
mutaties in het filaggrine-gen. Filaggrine is essentieel voor het behouden van de
huidstructuur en functioneert als een natuurlijke bevochtiger (NMF). Bij mutaties ontstaat een
droge huid, verslechterde barrièrefunctie en verhoogd transepidermaal waterverlies
waardoor de huid vatbaarder wordt voor irriterende stoffen, allergenen en micro-organismen.
Histologisch verloop
Acute laesies: De huidcellen in de epidermis zijn opgezwollen door vocht, waardoor de
ruimtes tussen de cellen groter worden, dit process heet spongiose. Microvesikels kunnen
ontstaan. In de dermis is lichte zwelling en ophoping van afweercellen zichtbaar.
Subacute laesies: De spongiose neemt af, maar de epidermis wordt dikker. Dit
heet acanthose en hyperkeratose (verdikte hoornlaag).
Chronische laesies: Spongiose en de blaasjes zijn verdwenen. Er is duidelijk lichenficatie
zichtbaar en de dermis kan littekenachtige veranderingen vertonen.
Deze veranderingen verklaren waarom de huid bij langdurig eczeem dikker, ruw en minder
soepel aanvoelt (Jeskey et al., 2024)
Microbiële kolonisatie
De verzwakte huidbarrière bevordert kolonisatie door bijvoorbeeld Staphylococcus aureus en
andere micro-organismen. Deze kolonisatie kan de ontstekingsreacties verergeren en
bijdragen aan het recidiverende karakter van eczeem. De huid is hierdoor constant “lek”,
waardoor bacteriën en virussen gemakkelijker binnendringen en water en voedingsstoffen
van binnenuit kunnen ontsnappen.
Neurogene pruritogene stimulatie
Bij Lisa veroorzaakt verhoogde zenuwactiviteit in de huid erge jeuk. Dit leidt tot krabgedrag,
wat de eczeem verergert en excoriaties kan veroorzaken. De jeuk draagt bij aan het
recidiverende en chronische beloop van de aandoening.
Samenvattend
Dit verklaart het klinische beeld van: droogte, erytheem, schilfering, lichenificatie,
krabeffecten en recidiverende periodes van verergering. Het inzicht hierin vormt de basis
voor een huidtherapeutisch behandelplan gericht op herstel van de barrièrefunctie, reductie
van ontsteking en minimalisatie van jeuk.
4
, Differentiaaldiagnose
Psoriasis vulgaris: uitgesloten door de afwezigheid van scherp begrensde
plaques en het kaarsvetfenomeen. (Mekkes, 2024)
Pityriasis versicolor: Wordt uitgesloten omdat Pityriasis versicolor scherp
begrensde, licht- of donkerkleurige maculae heeft met fijne schilfering. (Njoo,
2021)
Ingrediëntenleer en onderbouwing
De ingrediënten glycerine, ceramide NP, ceramide AP, ceramide EOP en panthenol zijn
terug te vinden op de INCI-lijst.
Ingrediënt INCI Functie(s) van dit ingrediënt in
cosmetische producten (Cosmilée
Europe, z.d.)
Glycerine Huidverzorger: Houdt de huid in een
goede conditie
Vochtvasthoudende stof: Houdt vocht
vast in cosmetische producten.
Ceramiden NP, AP, EOP Huidverzorger: Houdt de huid in een
goede conditie.
Panthenol Huidverzorger: Houdt de huid in een
goede conditie
Glycerine
Onderzoekers hebben onderzocht hoe verschillende concentraties glycerine verdampen en
hoeveel water ze vasthouden, met behulp van drie methoden: gravimetrie (gewichtsverlies
meten), TEWL (transepidermaal waterverlies) en DSC (waterstructuur in een oplossing). Ze
ontdekten dat de vochtretentie van glycerine toeneemt bij hogere concentraties tot ongeveer
60-70%, waarbij bij deze concentraties vrijwel geen verdamping optreedt bleek dat glycerine
heel goed vocht vasthoudt, en dat die werking sterker wordt naarmate de glycerine-
concentratie hoger is. De drie meetmethoden lieten dit effect allemaal zien en bevestigden
zo de sterke vochtbindende eigenschappen van glycerine. (Chen et al., 2022)
In het onderzoek van Budianti et al. (2024) werd onderzocht of crèmes met glycerine, al dan
niet gecombineerd met kokosolie, effectief zijn als moisturizer voor de secundaire preventie
van handeczeem bij batikwerkers. De studie toonde aan dat glycerinecrèmes de huidbarrière
verbeteren en de huidhydratie verhogen, wat resulteert in een afname van symptomen,
vermindering van transepidermaal waterverlies, zonder dat de toevoeging van kokosolie
extra voordeel bood.
In een gerandomiseerde gecontroleerde trial is onderzocht of 85% glycerine effectief en
verdraagbaar is bij patiënten met milde tot matige atopische dermatitis. Uit het onderzoek
blijkt dat geconcentreerde glycerol het eczeem klinisch significant kan verbeteren,
vergelijkbaar met UVB-therapie, terwijl het de huidkolonisatie met Staphylococcus nauwelijks
vermindert. De behandeling biedt een goedkoop en goed toegankelijk alternatief voor
phototherapie (Youssef, Hafez, Elkholy, & Mourad, 2020).
5
