Titel: S21 – Cultureel-sensitief werken in zorg en welzijn
Naam product: Beroepsproduct
Aantal woorden: 4271 (Exclusief titelpagina, voorwoord, inhoudsopgave, tabellen en
literatuurlijst)
1
,Inhoudsopgave
Inleiding......................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1. Knelpunten met betrekking tot cultuur en diversiteit...........................................................3
1. 1. Communicatieproblemen: Taalbarrière..........................................................................................4
1.2. Niet-westerse cliënten maken minder gebruik van de zorgvoorzieningen......................................4
1.3. Drop-out onder niet-westerse cliënten............................................................................................5
1.4. Keuze van knelpunt..........................................................................................................................5
1.5. Verantwoording uitgekozen knelpunt.............................................................................................5
Hoofdstuk 2. Reflectie met betrekking tot cultuur en diversiteit................................................................7
2.1. Eigen waarden en normen...............................................................................................................7
2.2. Persoonsreflectie.............................................................................................................................7
2.2.1. Handelen...................................................................................................................................8
2.2.2. Terugblikken op het handelen..................................................................................................8
2.2.3. Bewust worden van essentiële aspecten..................................................................................8
2.2.4. Formuleren van handelingsalternatieven.................................................................................9
2.2.5. Uitproberen..............................................................................................................................9
2.3 Gesprek voeren met een andere (sub)cultuur..................................................................................9
Hoofdstuk 3. Doelgroepen........................................................................................................................10
3.1. Niet-westerse cliënten...................................................................................................................10
3.2. Collega’s.........................................................................................................................................10
Conclusie uit gesprekken......................................................................................................................12
3.4. Gespreksmodel..............................................................................................................................12
Hoofdstuk 4. Adviezen en Aanbevelingen................................................................................................13
Literatuurlijst............................................................................................................................................14
2
, Inleiding
Mede door de immigratie in de laatste vijftig jaar is de samenstelling van de Nederlandse bevolking in
sociaaleconomisch, cultureel en levensbeschouwelijk opzicht heel divers. De verander(en)de
samenleving leidt ertoe dat zorg en welzijnsprofessionals steeds meer te maken krijgen met
patiënten/cliënten die een andere culturele en levensbeschouwelijke achtergrond hebben dan zijzelf.
Dat betekent dat zij kennismaken met voor hun onbekende opvattingen over ziektes en beperkingen,
manieren om hulp te zoeken en visies op leven en dood (Hoffer, 2016).
Cultureelsensitief werken impliceert dat zorg en welzijnsprofessionals enige kennis hebben van andere
culturen en levensbeschouwingen dan die waarmee zij zelf zijn opgegroeid. Daarnaast is het zéker zo
belangrijk dat de professional met een zo open mogelijke blik en gemoed de cliënt tegemoet treedt. Een
dergelijke open houding is de kern van cultuursensitief werken (Kortmann, 2016).
Binnen de huidige gezondheidszorg neemt ook het aantal migranten toe (Pharos,2010). De knelpunten
die binnen dit verantwoordingsverslag worden uitgelicht zijn gebaseerd op de niet-westerse cliënten.
Naar verwachting zal deze zorgvorm toenemen. Dit staat verderop in het verslag beschreven.
Dit verantwoordingsverslag bestaat uit een analyse van knelpunten binnen XXX, waarbij
maatschappelijke ontwikkelingen m.b.t de cultuur en diversiteit een rol spelen.
XXX is een GGZ-instelling die gespecialiseerd is in het geven van Basis Generalistische- en specialistische
Geestelijke Gezondheidszorg. XXX biedt, waar nodig, behandeling, begeleiding en ondersteuning bij
psychische klachten en beperkingen (XXXXX). Binnen deze organisatie zijn er 1 psychiater, 12 ggz-
psychologen, 5 ambulant begeleiders en 1 assistent begeleider werkzaam. Ze hebben ruim 330 cliënten.
Deze analyse bestaat uit een reflectie van de eigen normen en waarden ten aanzien van een actuele
maatschappelijke ontwikkeling, dit met betrekking tot het thema cultuur en diversiteit. Daarna volgt er
een reflectie en verantwoording van gevoerde gesprekken met collega’s. Tenslotte is er een advies voor
de organisatie beschreven waarin staat hoe je omgaat met de doelgroep, dit alles binnen het belang van
de beroepscontext. Een ander deel van de opdracht is een video-opname van een presentatie voor
collega’s van de eigen organisatie, in dit geval XXX te XXX.
Hoofdstuk 1. Knelpunten met betrekking tot cultuur en
diversiteit
De knelpunten die hieronder beschreven staan zijn gebaseerd op niet-westerse cliënten. De knelpunten
zijn vanuit ervaringen van XXXX medewerkers beschreven. Deze onderstaande punten behoeven
aandacht binnen de organisatie. Door in gesprek te gaan met collega’s zijn de volgende knelpunten naar
voren gekomen:
1. Communicatieproblemen: Taalbarrière
2. Niet-westerse cliënten maken minder gebruik van de zorgvoorzieningen
3. Drop-out onder niet-westerse cliënten
Hieronder een verdere toelichting op de knelpunten.
3
Naam product: Beroepsproduct
Aantal woorden: 4271 (Exclusief titelpagina, voorwoord, inhoudsopgave, tabellen en
literatuurlijst)
1
,Inhoudsopgave
Inleiding......................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1. Knelpunten met betrekking tot cultuur en diversiteit...........................................................3
1. 1. Communicatieproblemen: Taalbarrière..........................................................................................4
1.2. Niet-westerse cliënten maken minder gebruik van de zorgvoorzieningen......................................4
1.3. Drop-out onder niet-westerse cliënten............................................................................................5
1.4. Keuze van knelpunt..........................................................................................................................5
1.5. Verantwoording uitgekozen knelpunt.............................................................................................5
Hoofdstuk 2. Reflectie met betrekking tot cultuur en diversiteit................................................................7
2.1. Eigen waarden en normen...............................................................................................................7
2.2. Persoonsreflectie.............................................................................................................................7
2.2.1. Handelen...................................................................................................................................8
2.2.2. Terugblikken op het handelen..................................................................................................8
2.2.3. Bewust worden van essentiële aspecten..................................................................................8
2.2.4. Formuleren van handelingsalternatieven.................................................................................9
2.2.5. Uitproberen..............................................................................................................................9
2.3 Gesprek voeren met een andere (sub)cultuur..................................................................................9
Hoofdstuk 3. Doelgroepen........................................................................................................................10
3.1. Niet-westerse cliënten...................................................................................................................10
3.2. Collega’s.........................................................................................................................................10
Conclusie uit gesprekken......................................................................................................................12
3.4. Gespreksmodel..............................................................................................................................12
Hoofdstuk 4. Adviezen en Aanbevelingen................................................................................................13
Literatuurlijst............................................................................................................................................14
2
, Inleiding
Mede door de immigratie in de laatste vijftig jaar is de samenstelling van de Nederlandse bevolking in
sociaaleconomisch, cultureel en levensbeschouwelijk opzicht heel divers. De verander(en)de
samenleving leidt ertoe dat zorg en welzijnsprofessionals steeds meer te maken krijgen met
patiënten/cliënten die een andere culturele en levensbeschouwelijke achtergrond hebben dan zijzelf.
Dat betekent dat zij kennismaken met voor hun onbekende opvattingen over ziektes en beperkingen,
manieren om hulp te zoeken en visies op leven en dood (Hoffer, 2016).
Cultureelsensitief werken impliceert dat zorg en welzijnsprofessionals enige kennis hebben van andere
culturen en levensbeschouwingen dan die waarmee zij zelf zijn opgegroeid. Daarnaast is het zéker zo
belangrijk dat de professional met een zo open mogelijke blik en gemoed de cliënt tegemoet treedt. Een
dergelijke open houding is de kern van cultuursensitief werken (Kortmann, 2016).
Binnen de huidige gezondheidszorg neemt ook het aantal migranten toe (Pharos,2010). De knelpunten
die binnen dit verantwoordingsverslag worden uitgelicht zijn gebaseerd op de niet-westerse cliënten.
Naar verwachting zal deze zorgvorm toenemen. Dit staat verderop in het verslag beschreven.
Dit verantwoordingsverslag bestaat uit een analyse van knelpunten binnen XXX, waarbij
maatschappelijke ontwikkelingen m.b.t de cultuur en diversiteit een rol spelen.
XXX is een GGZ-instelling die gespecialiseerd is in het geven van Basis Generalistische- en specialistische
Geestelijke Gezondheidszorg. XXX biedt, waar nodig, behandeling, begeleiding en ondersteuning bij
psychische klachten en beperkingen (XXXXX). Binnen deze organisatie zijn er 1 psychiater, 12 ggz-
psychologen, 5 ambulant begeleiders en 1 assistent begeleider werkzaam. Ze hebben ruim 330 cliënten.
Deze analyse bestaat uit een reflectie van de eigen normen en waarden ten aanzien van een actuele
maatschappelijke ontwikkeling, dit met betrekking tot het thema cultuur en diversiteit. Daarna volgt er
een reflectie en verantwoording van gevoerde gesprekken met collega’s. Tenslotte is er een advies voor
de organisatie beschreven waarin staat hoe je omgaat met de doelgroep, dit alles binnen het belang van
de beroepscontext. Een ander deel van de opdracht is een video-opname van een presentatie voor
collega’s van de eigen organisatie, in dit geval XXX te XXX.
Hoofdstuk 1. Knelpunten met betrekking tot cultuur en
diversiteit
De knelpunten die hieronder beschreven staan zijn gebaseerd op niet-westerse cliënten. De knelpunten
zijn vanuit ervaringen van XXXX medewerkers beschreven. Deze onderstaande punten behoeven
aandacht binnen de organisatie. Door in gesprek te gaan met collega’s zijn de volgende knelpunten naar
voren gekomen:
1. Communicatieproblemen: Taalbarrière
2. Niet-westerse cliënten maken minder gebruik van de zorgvoorzieningen
3. Drop-out onder niet-westerse cliënten
Hieronder een verdere toelichting op de knelpunten.
3
