De economische manier van denken – Hoofdstuk 2
Met behulp van begrippen kosten en opbrengsten kunnen beslissingen worden
geanalyseerd. De opbrengst is gelijk aan de waarde van het gekozen alternatief, de kosten
zijn gelijk aan de waarde van het opgeofferde alternatief. Winst is het verschil tussen
opbrengsten en kosten. Het begrip winst geeft dus aan dat het gekozen alternatief
waardevoller is dan de alternatieven die niet gekozen zijn. Als een winstgevende beslissing
genomen is, is dus per definitie het meeste waardevolle alternatief gekozen
Het begrip kosten is hierboven gedefinieerd als de waarde van het beste alternatief dat door
een beslissing wordt opgeofferd. Wanneer dat gebeurt, spreek men van alternatieve kosten.
Het alternatieve kosten begrip is het meeste fundamentele kostenbegrip dat er is. In feite
zijn alle andere kosten begrippen, zoals het boekhoudkundige, op de een of andere wijze van
het alternatieve kosten begrip af te leiden. Het gebruik van het alternatieve kosten begrip
relateert kosten expliciet aan beslissingen.
Voordat er geanalyseerd kan worden, moet bepaald worden welke alternatieven relevant
zijn. Daarnaast werd duidelijk dat waardering van de alternatieven essentieel is. Achter elke
berekening van kosten en opbrengsten zijn impliciet of expliciet veronderstellingen gemaakt
met betrekking tot deze waardering. Voor het analyseren van kosten en opbrengsten zijn
dus de antwoorden op twee vragen van groot belang
- Welke alternatieven zijn relevant
- Hoe moeten deze alternatieven worden gewaardeerd?
In het algemeen zijn variabele kosten gedefinieerd als de kosten die samenhangen met de
hoogte van de productie. In het geval van de auto worden er kilometers vervoer
geproduceerd. De variabele kosten voor de auto zijn dus de kosten die samenhangen met
het aantal kilometers dat wordt gereden.
Vaste kosten zijn de kosten die niet samenhangen met het aantal gereden kilometers, of
meer in het algemeen: de met de productie omvang.
De marginale kosten zijn de kosten van een extra eenheid. Als het erom gaat of er een extra
ritje gereden moet worden of niet, dan gaat het om de marginale kosten
Hier tegenover staan de gemiddelde kosten, per kilometer. Bij het beschouwen van de
marginale kosten is het van belang of het gaat om de korte of de lange termijn. Als je een
benzine auto hebt en niet van plan bent deze in te ruilen, zijn de marginale kosten gelijk aan
de variabele kosten per kilometer. Als echter nog besloten kan worden welke auto wordt
gekocht, dan dalen de marginale kosten bij 31800 km opeens van 10 cent naar 6 cent
doordat van benzine aar diesel wordt overgeschakeld.
Verzonken kosten zijn kosten die al zijn gemaakt en dus niet samenhangen met de huidige
beslissing. Verzonken kosten worden vaak ten onrechte bij beslissingen betrokken
De in de vorige paragrafen besproken kosten en opbrengsten van de auto zijn de private
kosten en opbrengsten. Er is alleen geredeneerd vanuit het belang van de autogebruiker. Als
we het perspectief echter verschuiven naar de hele samenleving, dan moeten we ook de