Nederlands samenvatting literatuur lezen
Fictie: verzonnen, niet op werkelijkheid gebaseerd.
Faction: vermenging van feiten en fictie.
Lectuur: voorspelbare, afgezaagde verhalen, geschreven volgens een vast recept met vaste
ingrediënten.
Literatuur: zegt op een spannende manier iets nieuws over de werkelijkheid die we kennen.
Kenmerken lectuur:
Verhaal is voorspelbaar met een goed einde.
De lezer kan vluchten vanuit de werkelijke wereld naar een droomwereld (mooie
mensen, dikke auto’s).
Personen zijn stereotypen, ze zijn goed of slecht, mooi of lelijk.
Taalgebruik bevat veel clichés, ogen glinsteren als zwarte juwelen.
Duidelijk moraal, misdaad loont niet, liefde overwint alles enz.
Literatuur wordt ingedeeld in genres (indeling fictionele teksten op basis van de inhoud).
(Autobiografische romans, detectives, streekromans, sciencefiction, oorlogsromans).
Drie hoofdgenres:
1. Epiek, verhalende kunst. Veel gebeurtenissen worden beschreven die een bepaalde
tijd in beslag nemen
o Romans, minstens 100 bladzijdes, meerdere personages uitvoerig
beschreven, meerdere verhaallijnen.
o Novellen, minder dan 100 bladzijdes, weinig personages die ook niet
uitvoerig worden beschreven, een verhaallijn.
o Verhalen, niet meer dan 25 pagina’s, een gebeurtenis centraal.
2. Lyriek, gevoelens worden geuit (poëzie).
3. Dramatiek, toneelteksten, zijn bedoeld op opgevoerd te worden.
Als je letterlijk teksten overneemt van anderen zonder de bron te vermelden ben je schuldig
van plagiaat. Als je een schrijver nadoet om het oorspronkelijke werk belachelijk te maken
heet dat een parodie.
Inhoudelijk maken we onderscheid tussen karakters en typen, over hun functie in het
verhaal maken we onderscheid tussen hoofdpersonen en bijfiguren. Soms heeft een naam
een speciale betekenis; zo’n naam is een speaking name (somberman). Als de
hoofdpersoon grote overeenkomsten vertoont met de schrijver is de hoofdpersoon een alter
ego.
Als je een verhaal leest, zie je de gebeurtenissen vanuit het standpunt van de verteller. Het
perspectief is het standpunt vanuit waaruit je alles ziet.
Drie vertelperspectieven:
1. Ik-perspectief, je ziet alles door de ogen van een ik-figuur.
o Vertellend-ik, het verhaal wordt achteraf verteld, de ik-figuur kent het verhaal
al.
o Belevend-ik, de ik-figuur vertelt het verhaal in de tegenwoordige tijd.
Fictie: verzonnen, niet op werkelijkheid gebaseerd.
Faction: vermenging van feiten en fictie.
Lectuur: voorspelbare, afgezaagde verhalen, geschreven volgens een vast recept met vaste
ingrediënten.
Literatuur: zegt op een spannende manier iets nieuws over de werkelijkheid die we kennen.
Kenmerken lectuur:
Verhaal is voorspelbaar met een goed einde.
De lezer kan vluchten vanuit de werkelijke wereld naar een droomwereld (mooie
mensen, dikke auto’s).
Personen zijn stereotypen, ze zijn goed of slecht, mooi of lelijk.
Taalgebruik bevat veel clichés, ogen glinsteren als zwarte juwelen.
Duidelijk moraal, misdaad loont niet, liefde overwint alles enz.
Literatuur wordt ingedeeld in genres (indeling fictionele teksten op basis van de inhoud).
(Autobiografische romans, detectives, streekromans, sciencefiction, oorlogsromans).
Drie hoofdgenres:
1. Epiek, verhalende kunst. Veel gebeurtenissen worden beschreven die een bepaalde
tijd in beslag nemen
o Romans, minstens 100 bladzijdes, meerdere personages uitvoerig
beschreven, meerdere verhaallijnen.
o Novellen, minder dan 100 bladzijdes, weinig personages die ook niet
uitvoerig worden beschreven, een verhaallijn.
o Verhalen, niet meer dan 25 pagina’s, een gebeurtenis centraal.
2. Lyriek, gevoelens worden geuit (poëzie).
3. Dramatiek, toneelteksten, zijn bedoeld op opgevoerd te worden.
Als je letterlijk teksten overneemt van anderen zonder de bron te vermelden ben je schuldig
van plagiaat. Als je een schrijver nadoet om het oorspronkelijke werk belachelijk te maken
heet dat een parodie.
Inhoudelijk maken we onderscheid tussen karakters en typen, over hun functie in het
verhaal maken we onderscheid tussen hoofdpersonen en bijfiguren. Soms heeft een naam
een speciale betekenis; zo’n naam is een speaking name (somberman). Als de
hoofdpersoon grote overeenkomsten vertoont met de schrijver is de hoofdpersoon een alter
ego.
Als je een verhaal leest, zie je de gebeurtenissen vanuit het standpunt van de verteller. Het
perspectief is het standpunt vanuit waaruit je alles ziet.
Drie vertelperspectieven:
1. Ik-perspectief, je ziet alles door de ogen van een ik-figuur.
o Vertellend-ik, het verhaal wordt achteraf verteld, de ik-figuur kent het verhaal
al.
o Belevend-ik, de ik-figuur vertelt het verhaal in de tegenwoordige tijd.
