Samenvatting
PSYCHISCHE
AANDOENINGEN
T.R Tiemens
Social work Student
,1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1................................................................................................................................................ 5
1.1 Positieve gezondheid ...................................................................................................................................... 5
Zes dimensies van positieve gezondheid ........................................................................................................ 5
Drie componenten van gezondheid ................................................................................................................ 5
1.2 Psychische klachten........................................................................................................................................ 5
1.3 De medische benadering van psychische klachten ........................................................................................ 5
1.3 Symptoomnetwerken ..................................................................................................................................... 6
Gemeenschappelijke factoren bij diagnoses .................................................................................................. 6
1.4 Het biopsychosociaal model........................................................................................................................... 6
1.5 De sociaalpsychiatrische benadering ............................................................................................................. 6
Uitgangspunten sociale psychiatrie ................................................................................................................ 6
1.6 Culturele aspecten van psychische klachten en psychische gezondheid ........................................................ 7
Hoofdstuk 2................................................................................................................................................ 7
2.1 Definitie van herstel ....................................................................................................................................... 7
2.2 Herstel is een persoonlijk proces .................................................................................................................... 7
2.3 Herstel verloopt min of meer in fasen............................................................................................................ 7
2.4 Kritiek op de herstelbeweging........................................................................................................................ 7
2.5 Theoretische kaders van het herstelconcept .................................................................................................. 8
Vier aspecten van herstel ................................................................................................................................ 8
Herstelfactoren................................................................................................................................................ 8
2.6 Herstel ondersteunende hulpverlening .......................................................................................................... 8
Kenmerken ...................................................................................................................................................... 8
Elementen van goede herstel ondersteunende hulpverlening....................................................................... 8
2.7 Diversiteit in de psychische gezondheidszorg ................................................................................................ 9
2.8 Stigmatisering en destigmatisering ............................................................................................................... 9
Hoofdstuk 3................................................................................................................................................ 9
3.1 Algemene gezichtspunten .............................................................................................................................. 9
3.2 Biologische factoren ..................................................................................................................................... 10
Erfelijkheid .................................................................................................................................................... 10
Zenuwsignalen en neurotransmissie............................................................................................................. 10
Gliacellen ....................................................................................................................................................... 11
Opbouw van het brein .................................................................................................................................. 11
Stress ............................................................................................................................................................. 13
Darmen.......................................................................................................................................................... 14
3.3 Psychische factoren ...................................................................................................................................... 14
Geheugen ...................................................................................................................................................... 15
Angst, schaamte en schuld in de ggz ............................................................................................................ 15
Afweermechanismen .................................................................................................................................... 16
Coping strategieën ........................................................................................................................................ 16
3.4 Sociale factoren............................................................................................................................................ 16
Hoofdstuk 4.............................................................................................................................................. 17
2
, 4.1 Het medische model in ontoereikend........................................................................................................... 17
4.2 De sociale context waarin psychische klachten ontstaan speelt een cruciale rol ........................................ 18
4.3 Een persoonlijke benadering is noodzakelijk................................................................................................ 18
4.4 Het herstelperspectief is leidend .................................................................................................................. 19
Hoofstuk 5 ............................................................................................................................................... 19
Angstproblematiek............................................................................................................................................. 19
Oorzaak ......................................................................................................................................................... 20
Het beloop van angstproblematiek ............................................................................................................... 20
5.2 Soorten angst....................................................................................................................................... 20
Specifieke fobie ............................................................................................................................................. 21
Sociale angst .................................................................................................................................................. 21
Gegeneraliseerde angst ................................................................................................................................ 21
Paniek als problematiek ................................................................................................................................ 21
5.3 Gevolgen voor het sociale netwerk .............................................................................................................. 22
5.4 Herstellen van angstproblematiek ............................................................................................................... 22
Angstklachten in een vroeg stadium ............................................................................................................. 22
Overweldigd door de angst ........................................................................................................................... 23
Worstelen met de aandoening...................................................................................................................... 23
Leven met de aandoening ............................................................................................................................. 23
Leven voorbij de aandoening ........................................................................................................................ 24
Hoofdstuk 6.............................................................................................................................................. 24
6.1 Wat is een depressie?................................................................................................................................... 24
Risicofactoren en oorzaken ........................................................................................................................... 24
Het beloop..................................................................................................................................................... 26
6.2 Vormen van depressieproblematiek ............................................................................................................ 26
Psychotische depressie ................................................................................................................................. 27
Persisterende depressieve problematiek, voorheen dysthymie en chronische depressie ........................... 27
Specifieke vormen van depressie .................................................................................................................. 27
6.3 Het sociale netwerk van iemand met een depressie.................................................................................... 28
Tips voor de omgeving .................................................................................................................................. 28
Zelfdoding...................................................................................................................................................... 28
6.4 Herstelproces van een depressieve stemming ............................................................................................. 28
Helpende zelfmanagement strategieën voor herstel van depressie ............................................................ 29
Hoofdstuk 7.............................................................................................................................................. 29
7.1 Wat is een manie?........................................................................................................................................ 29
7.2 Gevolgen voor het sociale netwerk .............................................................................................................. 31
7.3 Fasen van herstel ......................................................................................................................................... 31
Overweldigd door de aandoening ................................................................................................................ 31
Worstelen met de aandoening...................................................................................................................... 32
Leven met de aandoening ............................................................................................................................. 32
Leven voorbij de aandoening ........................................................................................................................ 33
Hoofdstuk 8.............................................................................................................................................. 33
8.1 Dwanghandelingen en obsessies ................................................................................................................. 33
8.2 De verschillende vormen van dwang en obsessie ........................................................................................ 34
Obsessie en compulsie .................................................................................................................................. 34
3
PSYCHISCHE
AANDOENINGEN
T.R Tiemens
Social work Student
,1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1................................................................................................................................................ 5
1.1 Positieve gezondheid ...................................................................................................................................... 5
Zes dimensies van positieve gezondheid ........................................................................................................ 5
Drie componenten van gezondheid ................................................................................................................ 5
1.2 Psychische klachten........................................................................................................................................ 5
1.3 De medische benadering van psychische klachten ........................................................................................ 5
1.3 Symptoomnetwerken ..................................................................................................................................... 6
Gemeenschappelijke factoren bij diagnoses .................................................................................................. 6
1.4 Het biopsychosociaal model........................................................................................................................... 6
1.5 De sociaalpsychiatrische benadering ............................................................................................................. 6
Uitgangspunten sociale psychiatrie ................................................................................................................ 6
1.6 Culturele aspecten van psychische klachten en psychische gezondheid ........................................................ 7
Hoofdstuk 2................................................................................................................................................ 7
2.1 Definitie van herstel ....................................................................................................................................... 7
2.2 Herstel is een persoonlijk proces .................................................................................................................... 7
2.3 Herstel verloopt min of meer in fasen............................................................................................................ 7
2.4 Kritiek op de herstelbeweging........................................................................................................................ 7
2.5 Theoretische kaders van het herstelconcept .................................................................................................. 8
Vier aspecten van herstel ................................................................................................................................ 8
Herstelfactoren................................................................................................................................................ 8
2.6 Herstel ondersteunende hulpverlening .......................................................................................................... 8
Kenmerken ...................................................................................................................................................... 8
Elementen van goede herstel ondersteunende hulpverlening....................................................................... 8
2.7 Diversiteit in de psychische gezondheidszorg ................................................................................................ 9
2.8 Stigmatisering en destigmatisering ............................................................................................................... 9
Hoofdstuk 3................................................................................................................................................ 9
3.1 Algemene gezichtspunten .............................................................................................................................. 9
3.2 Biologische factoren ..................................................................................................................................... 10
Erfelijkheid .................................................................................................................................................... 10
Zenuwsignalen en neurotransmissie............................................................................................................. 10
Gliacellen ....................................................................................................................................................... 11
Opbouw van het brein .................................................................................................................................. 11
Stress ............................................................................................................................................................. 13
Darmen.......................................................................................................................................................... 14
3.3 Psychische factoren ...................................................................................................................................... 14
Geheugen ...................................................................................................................................................... 15
Angst, schaamte en schuld in de ggz ............................................................................................................ 15
Afweermechanismen .................................................................................................................................... 16
Coping strategieën ........................................................................................................................................ 16
3.4 Sociale factoren............................................................................................................................................ 16
Hoofdstuk 4.............................................................................................................................................. 17
2
, 4.1 Het medische model in ontoereikend........................................................................................................... 17
4.2 De sociale context waarin psychische klachten ontstaan speelt een cruciale rol ........................................ 18
4.3 Een persoonlijke benadering is noodzakelijk................................................................................................ 18
4.4 Het herstelperspectief is leidend .................................................................................................................. 19
Hoofstuk 5 ............................................................................................................................................... 19
Angstproblematiek............................................................................................................................................. 19
Oorzaak ......................................................................................................................................................... 20
Het beloop van angstproblematiek ............................................................................................................... 20
5.2 Soorten angst....................................................................................................................................... 20
Specifieke fobie ............................................................................................................................................. 21
Sociale angst .................................................................................................................................................. 21
Gegeneraliseerde angst ................................................................................................................................ 21
Paniek als problematiek ................................................................................................................................ 21
5.3 Gevolgen voor het sociale netwerk .............................................................................................................. 22
5.4 Herstellen van angstproblematiek ............................................................................................................... 22
Angstklachten in een vroeg stadium ............................................................................................................. 22
Overweldigd door de angst ........................................................................................................................... 23
Worstelen met de aandoening...................................................................................................................... 23
Leven met de aandoening ............................................................................................................................. 23
Leven voorbij de aandoening ........................................................................................................................ 24
Hoofdstuk 6.............................................................................................................................................. 24
6.1 Wat is een depressie?................................................................................................................................... 24
Risicofactoren en oorzaken ........................................................................................................................... 24
Het beloop..................................................................................................................................................... 26
6.2 Vormen van depressieproblematiek ............................................................................................................ 26
Psychotische depressie ................................................................................................................................. 27
Persisterende depressieve problematiek, voorheen dysthymie en chronische depressie ........................... 27
Specifieke vormen van depressie .................................................................................................................. 27
6.3 Het sociale netwerk van iemand met een depressie.................................................................................... 28
Tips voor de omgeving .................................................................................................................................. 28
Zelfdoding...................................................................................................................................................... 28
6.4 Herstelproces van een depressieve stemming ............................................................................................. 28
Helpende zelfmanagement strategieën voor herstel van depressie ............................................................ 29
Hoofdstuk 7.............................................................................................................................................. 29
7.1 Wat is een manie?........................................................................................................................................ 29
7.2 Gevolgen voor het sociale netwerk .............................................................................................................. 31
7.3 Fasen van herstel ......................................................................................................................................... 31
Overweldigd door de aandoening ................................................................................................................ 31
Worstelen met de aandoening...................................................................................................................... 32
Leven met de aandoening ............................................................................................................................. 32
Leven voorbij de aandoening ........................................................................................................................ 33
Hoofdstuk 8.............................................................................................................................................. 33
8.1 Dwanghandelingen en obsessies ................................................................................................................. 33
8.2 De verschillende vormen van dwang en obsessie ........................................................................................ 34
Obsessie en compulsie .................................................................................................................................. 34
3