Samenvatting Bestuursrecht
Inhoudsopgave
Probleem 1 – Onderwerpen:.......................................................................................................................... 3
Onderwerp 1 – Bestuursorganen:.........................................................................................................................3
Onderwerp 2 – Belanghebbende:.........................................................................................................................4
Probleem 2 – Onderwerpen:.......................................................................................................................... 8
Onderwerp 1 – Besluit:.........................................................................................................................................8
Onderwerp 2 – Soorten besluiten:......................................................................................................................10
Onderwerp 3 – Beslissingsruimte:......................................................................................................................13
Probleem 3 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 16
Onderwerp 1 – Algemeen: abbb’s:.....................................................................................................................16
Onderwerp 2 – Zorgvuldigheidsbeginsel:...........................................................................................................16
Onderwerp 3 – Gelijkheidsbeginsel:...................................................................................................................19
Onderwerp 4 – Vertrouwensbeginsel:................................................................................................................19
Onderwerp 5 – Motiveringsbeginsel:.................................................................................................................21
Onderwerp 6 – Botsing van rechtsplichten:.......................................................................................................23
Probleem 4 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 25
Onderwerp 1 – Bestuurlijk toezicht:...................................................................................................................25
Onderwerp 2 – Bestuurlijke handhaving: algemeen..........................................................................................25
Onderwerp 3 – Bestuurlijke handhaving: herstelsancties:.................................................................................28
Onderwerp 4 – Bestuurlijke handhaving: bestraffende sancties........................................................................31
Probleem 5 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 34
Onderwerp 1 – Principiële opvatting over de verhouding publiek- en privaatrecht:.........................................34
Onderwerp 2 – Privaatrechtelijk overheidshandelen:........................................................................................35
Onderwerp 3 – Toepasselijkheid van publiekrechtelijke normen op privaatrechtelijk handelen:.....................37
Probleem 6 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 39
Onderwerp 1 – Geen rechtsmiddelenverwijzing:...............................................................................................39
Onderwerp 2 – Functies van bezwaar:...............................................................................................................42
Onderwerp 3 – Beoordeling en besluitvorming:.................................................................................................43
Onderwerp 4 – Het horen bij bezwaar:..............................................................................................................46
Onderwerp 5 – Het gevolg bij wijziging van het besluit voor de beslissing op het bezwaar..............................47
Onderwerp 6 – Voorlopige voorziening:.............................................................................................................49
Probleem 7 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 54
Onderwerp 1 – Bevoegdheid rechterlijke instantie omtrent geschillen rondom besluiten:...............................54
Onderwerp 2 – Verplichte vertegenwoordiging in het bestuursrecht:...............................................................56
1
, Onderwerp 3 – Vooronderzoek beroepsprocedure:...........................................................................................57
Onderwerp 4 – De omvang van het geding:.......................................................................................................58
Onderwerp 5 – De goede procesorde:................................................................................................................59
Onderwerp 6 – Aanvulling beroepsgronden en feiten door de rechter:.............................................................61
Onderwerp 7 – Ambtshalve beoordeling van kwesties van openbare orde:......................................................62
Onderwerp 8 – Uitspraken door de bestuursrechter:.........................................................................................64
Onderwerp 9 – Hoger Beroep:............................................................................................................................65
Probleem 8 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 67
Onderwerp 1 – Schadevergoeding door een besluit bij de burgerlijke rechter:.................................................67
Onderwerp 2 – Schadevergoeding door een besluit bij de bestuursrechter:.....................................................74
Onderwerp 3 – Schadevergoeding door een rechtmatig besluit bij de bestuursrechter:...................................77
De volgende arresten staan niet in deze samenvatting benoemd:
Leffers – Staat (r.o. 3.6 + 3.7)
Drankmajoor (r.o. 2.2 + 2.3)
Onderdelenfuik (r.o. 4.1 + 4.2)
Redelijke termijn bij niet-punitieve sancties (r.o. 4.2 + 4.3 + 4.9)
Zwarte piet
Planschade schaduwwerking (r.o. 2.2 + 2.4 + 17 + 17.3 + 17.4)
Woningsluiting
2
,Probleem 1 – Onderwerpen:
1. Bestuursorganen
2. Belanghebbende
Onderwerp 1 – Bestuursorganen:
Art. 1:1 Awb onderscheid a-bestuursorganen en b-bestuursorganen:
o A-bestuursorganen: organen van rechtspersonen, ingesteld krachtens
publiekrecht:
Rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld:
De oorsprong of het ontstaan van een rechtspersoon,
ingesteld krachtens publiekrecht, moet gezocht worden in de
wet (art. 2:1 BW).
Orgaan van rechtspersonen:
Rechtspersonen kunnen alleen via hun organen handelen. Uit
statuten en reglementen vloeit voort welke organen namens
hem kunnen handelen.
Een persoon/college moet op een zodanige wijze in de wet
worden neergezet dat deze persoon/dit college een
zelfstandige plaats of functie heeft gekregen binnen de
desbetreffende rechtspersoon 2 vereisten: zelfstandige
taak/plaats + in de wet gepresenteerd worden als (onderdeel
van) het bestuur van de rechtspersoon.
o B-bestuursorganen: andere personen en colleges met enig openbaar gezag
bekleed:
Enig openbaar gezag:
Het (kunnen) uitoefenen van een publiekrechtelijke
bevoegdheid waarmee de rechtspositie van rechtssubjecten
wordt bepaald het nemen van besluiten.
Kan slechts bij wettelijk voorschrift worden toegekend!
VNG: openbaar gezag o.g.v. wettelijk voorschrift, ander geen
bestuursorgaan tenzij bijzondere omstandigheden.
Schiphol Regio: bijzondere omstandigheden: organen van
privaatrechtelijke rechtspersonen die geldelijke uitkeringen of op geld
waardeerbare voorzieningen aan derden verstrekken.
Inhoudelijke vereiste: de inhoudelijke criteria voor het
verstrekken van geldelijke uitkeringen of voorzieningen
worden in beslissende mate bepaald door een of meer a-
bestuursorganen.
Financiële vereiste: de verstrekking van deze uitkeringen of
voorzieningen wordt in overwegende mate (2/3 of meer)
gefinancierd door een of meer a-bestuursorganen.
Deze a-bestuursorganen uit de vereisten hoeven niet dezelfde
te zijn!
Zeggenschap van een a-organen over de verstrekking van een
vergoeding in een individueel geval is niet noodzakelijk!
3
, o Uitzondering voor a-bestuursorganen en b-bestuursorganen: art. 1:1 lid 2
Awb.
Koningin & Kabinet van de Koningin: beide geen bestuursorganen!
o Uitzondering op de uitzondering voor a-bestuursorganen en b-
bestuursorganen: art. 1:1 lid 3 Awb.
Onderwerp 2 – Belanghebbende:
Art. 1:2 lid 1 Awb Belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een
besluit is betrokken.
o Belang;
Iemand dient een feitelijk effect te ondervinden van een besluit.
o Het belang moet aan iemand toekomen; en
Occupy: natuurlijke personen, rechtspersonen, bestuursorganen en
andere entiteiten (deze moeten wel herkenbaar zijn in het verkeer!).
Geadresseerde: degene aan wie een besluit per brief wordt gestuurd.
Normadressaat (=belanghebbende): degene wiens rechtspositie door
zo een individueel besluit wordt bepaald
o Het belang moet rechtstreeks betrokken zijn bij een besluit.
Door het besluit moet er een verandering in iemands belangenpositie
komen.
Derde-belanghebbenden: geen normadressaat!
o Objectief bepaalbaar belang;
o Persoonlijk belang;
Zijn positie moet zich voldoende onderscheiden van de positie waarin
een grote groep mensen (amorfe massa) zich bevindt.
Zijn eigen belang moet bijzonder, individueel en persoonlijk zijn.
Nabijheidscriterium/afstandscriterium (stap 1) en zichtcriterium
(stap 2):
Haaksbergse Kapvergunning (r.o. 2.2.1 + 2.2.2): iemand die
rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit
of handeling die door het besluit worden toegestaan, is in
beginsel belanghebbende bij dat besluit, tenzij gevolgen van
enige betekenis ontbreken.
Mestbassin (r.o. 3.2): als er wordt voldaan aan het
afstandscriterium, maar gevolgen van enige betekenis
ontbreken, ben je geen belanghebbende.
o Andersom ben je wel belanghebbende (geen
afstandscriterium, wel gevolgen van enige betekenis).
Concurrenten-belanghebbende:
Als een besluit een bedrijfsvesting mogelijk maakt die een
feitelijk effect kan hebben op de concurrentieverhoudingen,
kunnen er concurrenten-belanghebbende bestaan.
Beïnvloed het besluit de concurrentieverhoudingen? + Is
degene die in verband met zijn concurrentiepositie als
belanghebbende wenst te worden beschouwd, daadwerkelijk
een concurrent? De ondernemer moet in hetzelfde
4
Inhoudsopgave
Probleem 1 – Onderwerpen:.......................................................................................................................... 3
Onderwerp 1 – Bestuursorganen:.........................................................................................................................3
Onderwerp 2 – Belanghebbende:.........................................................................................................................4
Probleem 2 – Onderwerpen:.......................................................................................................................... 8
Onderwerp 1 – Besluit:.........................................................................................................................................8
Onderwerp 2 – Soorten besluiten:......................................................................................................................10
Onderwerp 3 – Beslissingsruimte:......................................................................................................................13
Probleem 3 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 16
Onderwerp 1 – Algemeen: abbb’s:.....................................................................................................................16
Onderwerp 2 – Zorgvuldigheidsbeginsel:...........................................................................................................16
Onderwerp 3 – Gelijkheidsbeginsel:...................................................................................................................19
Onderwerp 4 – Vertrouwensbeginsel:................................................................................................................19
Onderwerp 5 – Motiveringsbeginsel:.................................................................................................................21
Onderwerp 6 – Botsing van rechtsplichten:.......................................................................................................23
Probleem 4 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 25
Onderwerp 1 – Bestuurlijk toezicht:...................................................................................................................25
Onderwerp 2 – Bestuurlijke handhaving: algemeen..........................................................................................25
Onderwerp 3 – Bestuurlijke handhaving: herstelsancties:.................................................................................28
Onderwerp 4 – Bestuurlijke handhaving: bestraffende sancties........................................................................31
Probleem 5 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 34
Onderwerp 1 – Principiële opvatting over de verhouding publiek- en privaatrecht:.........................................34
Onderwerp 2 – Privaatrechtelijk overheidshandelen:........................................................................................35
Onderwerp 3 – Toepasselijkheid van publiekrechtelijke normen op privaatrechtelijk handelen:.....................37
Probleem 6 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 39
Onderwerp 1 – Geen rechtsmiddelenverwijzing:...............................................................................................39
Onderwerp 2 – Functies van bezwaar:...............................................................................................................42
Onderwerp 3 – Beoordeling en besluitvorming:.................................................................................................43
Onderwerp 4 – Het horen bij bezwaar:..............................................................................................................46
Onderwerp 5 – Het gevolg bij wijziging van het besluit voor de beslissing op het bezwaar..............................47
Onderwerp 6 – Voorlopige voorziening:.............................................................................................................49
Probleem 7 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 54
Onderwerp 1 – Bevoegdheid rechterlijke instantie omtrent geschillen rondom besluiten:...............................54
Onderwerp 2 – Verplichte vertegenwoordiging in het bestuursrecht:...............................................................56
1
, Onderwerp 3 – Vooronderzoek beroepsprocedure:...........................................................................................57
Onderwerp 4 – De omvang van het geding:.......................................................................................................58
Onderwerp 5 – De goede procesorde:................................................................................................................59
Onderwerp 6 – Aanvulling beroepsgronden en feiten door de rechter:.............................................................61
Onderwerp 7 – Ambtshalve beoordeling van kwesties van openbare orde:......................................................62
Onderwerp 8 – Uitspraken door de bestuursrechter:.........................................................................................64
Onderwerp 9 – Hoger Beroep:............................................................................................................................65
Probleem 8 – Onderwerpen:........................................................................................................................ 67
Onderwerp 1 – Schadevergoeding door een besluit bij de burgerlijke rechter:.................................................67
Onderwerp 2 – Schadevergoeding door een besluit bij de bestuursrechter:.....................................................74
Onderwerp 3 – Schadevergoeding door een rechtmatig besluit bij de bestuursrechter:...................................77
De volgende arresten staan niet in deze samenvatting benoemd:
Leffers – Staat (r.o. 3.6 + 3.7)
Drankmajoor (r.o. 2.2 + 2.3)
Onderdelenfuik (r.o. 4.1 + 4.2)
Redelijke termijn bij niet-punitieve sancties (r.o. 4.2 + 4.3 + 4.9)
Zwarte piet
Planschade schaduwwerking (r.o. 2.2 + 2.4 + 17 + 17.3 + 17.4)
Woningsluiting
2
,Probleem 1 – Onderwerpen:
1. Bestuursorganen
2. Belanghebbende
Onderwerp 1 – Bestuursorganen:
Art. 1:1 Awb onderscheid a-bestuursorganen en b-bestuursorganen:
o A-bestuursorganen: organen van rechtspersonen, ingesteld krachtens
publiekrecht:
Rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld:
De oorsprong of het ontstaan van een rechtspersoon,
ingesteld krachtens publiekrecht, moet gezocht worden in de
wet (art. 2:1 BW).
Orgaan van rechtspersonen:
Rechtspersonen kunnen alleen via hun organen handelen. Uit
statuten en reglementen vloeit voort welke organen namens
hem kunnen handelen.
Een persoon/college moet op een zodanige wijze in de wet
worden neergezet dat deze persoon/dit college een
zelfstandige plaats of functie heeft gekregen binnen de
desbetreffende rechtspersoon 2 vereisten: zelfstandige
taak/plaats + in de wet gepresenteerd worden als (onderdeel
van) het bestuur van de rechtspersoon.
o B-bestuursorganen: andere personen en colleges met enig openbaar gezag
bekleed:
Enig openbaar gezag:
Het (kunnen) uitoefenen van een publiekrechtelijke
bevoegdheid waarmee de rechtspositie van rechtssubjecten
wordt bepaald het nemen van besluiten.
Kan slechts bij wettelijk voorschrift worden toegekend!
VNG: openbaar gezag o.g.v. wettelijk voorschrift, ander geen
bestuursorgaan tenzij bijzondere omstandigheden.
Schiphol Regio: bijzondere omstandigheden: organen van
privaatrechtelijke rechtspersonen die geldelijke uitkeringen of op geld
waardeerbare voorzieningen aan derden verstrekken.
Inhoudelijke vereiste: de inhoudelijke criteria voor het
verstrekken van geldelijke uitkeringen of voorzieningen
worden in beslissende mate bepaald door een of meer a-
bestuursorganen.
Financiële vereiste: de verstrekking van deze uitkeringen of
voorzieningen wordt in overwegende mate (2/3 of meer)
gefinancierd door een of meer a-bestuursorganen.
Deze a-bestuursorganen uit de vereisten hoeven niet dezelfde
te zijn!
Zeggenschap van een a-organen over de verstrekking van een
vergoeding in een individueel geval is niet noodzakelijk!
3
, o Uitzondering voor a-bestuursorganen en b-bestuursorganen: art. 1:1 lid 2
Awb.
Koningin & Kabinet van de Koningin: beide geen bestuursorganen!
o Uitzondering op de uitzondering voor a-bestuursorganen en b-
bestuursorganen: art. 1:1 lid 3 Awb.
Onderwerp 2 – Belanghebbende:
Art. 1:2 lid 1 Awb Belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een
besluit is betrokken.
o Belang;
Iemand dient een feitelijk effect te ondervinden van een besluit.
o Het belang moet aan iemand toekomen; en
Occupy: natuurlijke personen, rechtspersonen, bestuursorganen en
andere entiteiten (deze moeten wel herkenbaar zijn in het verkeer!).
Geadresseerde: degene aan wie een besluit per brief wordt gestuurd.
Normadressaat (=belanghebbende): degene wiens rechtspositie door
zo een individueel besluit wordt bepaald
o Het belang moet rechtstreeks betrokken zijn bij een besluit.
Door het besluit moet er een verandering in iemands belangenpositie
komen.
Derde-belanghebbenden: geen normadressaat!
o Objectief bepaalbaar belang;
o Persoonlijk belang;
Zijn positie moet zich voldoende onderscheiden van de positie waarin
een grote groep mensen (amorfe massa) zich bevindt.
Zijn eigen belang moet bijzonder, individueel en persoonlijk zijn.
Nabijheidscriterium/afstandscriterium (stap 1) en zichtcriterium
(stap 2):
Haaksbergse Kapvergunning (r.o. 2.2.1 + 2.2.2): iemand die
rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit
of handeling die door het besluit worden toegestaan, is in
beginsel belanghebbende bij dat besluit, tenzij gevolgen van
enige betekenis ontbreken.
Mestbassin (r.o. 3.2): als er wordt voldaan aan het
afstandscriterium, maar gevolgen van enige betekenis
ontbreken, ben je geen belanghebbende.
o Andersom ben je wel belanghebbende (geen
afstandscriterium, wel gevolgen van enige betekenis).
Concurrenten-belanghebbende:
Als een besluit een bedrijfsvesting mogelijk maakt die een
feitelijk effect kan hebben op de concurrentieverhoudingen,
kunnen er concurrenten-belanghebbende bestaan.
Beïnvloed het besluit de concurrentieverhoudingen? + Is
degene die in verband met zijn concurrentiepositie als
belanghebbende wenst te worden beschouwd, daadwerkelijk
een concurrent? De ondernemer moet in hetzelfde
4
