Sociaal beleid
30 mc vragen
Leerdoelen:
- De student kent de signaleringsfunctie van het sociaal werk
- De student kent de uitgangspunten van het kritisch sociaal werk
- De student kent de ideologie achter verschillende financieringsstromen van het
sociaal werk
- De student kent de ideologie achter verschillende beleidsperspectieven
- De student is in staat kritisch naar financieringsstromen en sociaal beleid te kijken
- De student is in staat een eigen visie te vormen op financiering en sociaal beleid aan
de hand van het dialectisch model van Hegel.
Literatuur:
- PDF-document: social work in Europe, H2 & H3
- Artikel: de signaalfunctie en structureel sociaal werk
- Artikel: dialectisch sociaal werk: een nieuw kritisch paradigma
,Artikel: De signaalfunctie en structureel sociaal werk
De signaalfunctie: evident of gecontesteerd?
Sociaal werkers zijn street-level bureaucraten = sociaal werkers worden street-level
bureaucraten genoemd omdat zij vanaf de straat zien wat voor problemen de cliënten
hebben. We hebben als taak uitvoerder maar we moeten ook kijken hoe de uitvoering uitpakt
(signaleren). Hier komt het woord bureaucraat vandaan.
Eén van de kerntaken van sociaal werker = vorm geven aan zijn signaal functie.
Hier wordt mee bedoeld: het wijzen op lacunes in het beleid en het aanklagen van sociale
wantoestanden.
De wenselijkheid van de signaalfunctie: het feit of het wel de taak is van sociaal werkers om
tegen het beleid in te gaan, om acties op te zetten en om aan beleidsbeïnvloeding te doen.
De methodische component: waarop die signaalfunctie ingevuld dient te worden.
- Welke competenties zijn hiervoor nodig?
- Is dit een taak van elke sociaal werker of is er een zekere mate van specialisatie
nodig om dit goed te kunnen doen?
- Welke theoretische kaders zijn voorhanden om de signaalfunctie te voeden?
Sluiter, van Zijderveld en Traas vinden dat de signaalfunctie te weinig aandacht krijgt.
Bij signalering gaat het tevens om “activiteiten die tot doel hebben relevante groepen in de
samenleving zodanig te beïnvloeden dat zij maatregelen nemen om die belemmerende
factoren op te heffen” volgens Sluiter.
Sluiter verwijs naar:
- Het belang van een achterliggende referentiekader.
- De concrete vormgeving.
De ontstaansgeschiedenis van structureel sociaal werk
Founding mothers van het sociaal werk:
- Jane Addams: Hull House (buurthuis) kwam voort uit het idee van Toynbee Hall.
- Mary Richmond: Social diagnosis Social casework (liefdadigheidsbeweging voor
vrouwen). Het doel was mensen helpen zichzelf te helpen. Ze werkte op microniveau.
o Social reform: het signaleren van sociale misstanden en het streven naar
betere sociale wetgeving.
De signaalfunctie en structureel sociaal werk
Bertha Reynolds:
- Eerst psychoanalyse voor het casework.
- Vanaf jaren 30 aandacht voor maatschappelijke condities die aan de basis liggen van
individuele problemen van cliënten (maatschappijgerichte visie).
- Haar maatschappijgerichte benadering komt tot uiting in de wijze waarop ze schrijft
over macht, uitbuiting en de rol van het economisch systeem hierin.
,Alinsky:
- Zette zich sterk af tegen de settlement movement.
- Hij was kritisch ten aanzien van hun manier van “community organizing” en noemde
zichzelf radicaal.
- Zijn methode bestond erin van onderuit, in de buurt, “grassroots”, organisaties op te
bouwen en van daaruit sociale ongelijkheid te bestrijden, maar tegelijkertijd Journal of
ook massabewegingen op gang te brengen.
- Later richtte hij zich op het opleiden van mensen uit de middenklasse om als
organisator op te treden, ten behoeve van het ondergraven van en het strijden tegen
maatschappelijke structuren.
Het debat van structureel werk begon dus al in de jaren 30.
In de jaren 70 was de definitieve doorbraak van structureel sociaal werk.
Hieruit ontstonden drie stromingen:
1. Radicale benadering
2. Kritische benadering
3. Beleidsgerichte benadering
Radicaal sociaal werk stroming (politiserend werken):
Radicale sociaal werkers die bezig zijn om betogen te organiseren, activistisch bezig zijn,
demonstreren en staken. Ze zijn gericht op het systeem aanvallen.
De doelstelling is de politiek bewust maken dat bepaalde systemen niet kloppen.
Het doel is de mindset van anderen te veranderen.
Benadering: conflictbenadering.
Belangrijk persoon: Mullaly.
Vier aspecten van radicaal sociaal werk (Bailey en Brake):
1. zich moest inzetten op collectieve actie (in groepen) en toenadering moest zoeken tot
de vakbonden.
2. Sociaal werkers moeten in dit proces naast de cliënt staan en samen met hen strijd
voert tegen de maatschappelijke instellingen waarin ze tewerkgesteld waren.
3. Deze organisaties moeten gedemocratiseerd worden, ten gunste van zowel de
sociaal werkers als van de gebruikers.
4. Dit betekent dat structureel sociaal werkers binnen de organisatie waarin ze opereren
en binnen de ruimere maatschappelijke context praktijken van individuele en
collectieve weerstand moeten ontwikkelen.
Radicaal sociaal werk richt zich altijd op macro-niveau.
Kritiek van Radicaal sociaal werk op beleidsgericht werk:
1. Beleidsgericht werken zou volgens hem wel leiden tot sociale hervormingen, maar die
nemen niet of onvoldoende de wortels van de ongelijkheid weg, die in de eerste
plaats te maken hebben met het economisch systeem van de samenleving
, Kritisch sociaal werk stroming:
Ontstaan in de jaren zeventig. Alternatief voor het te doctrinaire karkater van het radicaal
sociaal werk.
Het gaat om kritische zelf reflectie: micro-niveau.
Belangrijke personen: Fook en Dominelli
Twee belangrijke functies van sociaal werk:
1. Moralisering = het aantonen en expliciteren van immoreel gedrag, gedrag dat niet
past binnen deze samenleving.
2. Normalisering = individuen en groepen duidelijk maken wat “normaal” is in deze
samenleving en wat er van elkeen verwacht wordt
Vier kritiekpunten van kritisch sociaal werk op het radicaal sociaal werk:
1. Sociaal werkers wilden hun eigen positie versterken en daarom maakten ze de
cliënten afhankelijk van hun.
2. Teveel nadruk op economische uitsluiting.
3. Onvoldoende aandacht aan andere uitsluitingsmechanismen zoals gender, leeftijd,
etniciteit.
4. Onderdrukking wordt niet alleen gedaan door bedrijven maar ook door de mensen
zelf. Want wij zijn de politiek en racisme zijn mensen onderling.
5. Te veel overtuigd van het eigen gelijk.
Anti-oppresive practice (AOP): methodiek waarbij mensen met verschillende etniciteit een
stap vooruit zetten als het voor hen geld. Wordt ook wel over de streep genoemd.
Centraal staat de vraag in welke mate het sociaal werk, of beter sociaal werkers, ongelijkheid
en discriminatie al dan niet bewust reproduceren.
Beleidsgericht sociaal werk stroming:
Sociaal werkers zouden meer invloed uit moeten oefenen op politici, bestuurders,
ambtenaren en beleidsmakers. We moeten actieve lobbyisten worden.
Belangrijk persoon: Weiss en Gal
Hier ligt de focus op meso-niveau of te wel beleidsniveau.
Policy practice: specifieke activiteiten die sociaal werkers ondernemen in de uitoefening van
hun werk, om impact uit te oefenen op het formuleren en het implementeren van nieuw
beleid, of op het herzien van bestaand beleid.
Barusch voegt een essentieel element aan policy practice toe. Zij beschouwt het bouwen
aan en onderhouden van coalities van medestanders als een krachtig en centraal aspect van
policy practice.
Sociaal werkers voelen zich meer op hun gemak bij de agogische opdracht, het werken en
versterken van groepen. De politieke opdracht vinden opbouwwerkers veel minder evident.
Jeugdwerkers hechten veel belang aan de zelfontplooiing van de jongeren, het werken aan
competenties en groepswerk. Over de haalbaarheid van meer structurele verandering zijn ze
terughoudend.
30 mc vragen
Leerdoelen:
- De student kent de signaleringsfunctie van het sociaal werk
- De student kent de uitgangspunten van het kritisch sociaal werk
- De student kent de ideologie achter verschillende financieringsstromen van het
sociaal werk
- De student kent de ideologie achter verschillende beleidsperspectieven
- De student is in staat kritisch naar financieringsstromen en sociaal beleid te kijken
- De student is in staat een eigen visie te vormen op financiering en sociaal beleid aan
de hand van het dialectisch model van Hegel.
Literatuur:
- PDF-document: social work in Europe, H2 & H3
- Artikel: de signaalfunctie en structureel sociaal werk
- Artikel: dialectisch sociaal werk: een nieuw kritisch paradigma
,Artikel: De signaalfunctie en structureel sociaal werk
De signaalfunctie: evident of gecontesteerd?
Sociaal werkers zijn street-level bureaucraten = sociaal werkers worden street-level
bureaucraten genoemd omdat zij vanaf de straat zien wat voor problemen de cliënten
hebben. We hebben als taak uitvoerder maar we moeten ook kijken hoe de uitvoering uitpakt
(signaleren). Hier komt het woord bureaucraat vandaan.
Eén van de kerntaken van sociaal werker = vorm geven aan zijn signaal functie.
Hier wordt mee bedoeld: het wijzen op lacunes in het beleid en het aanklagen van sociale
wantoestanden.
De wenselijkheid van de signaalfunctie: het feit of het wel de taak is van sociaal werkers om
tegen het beleid in te gaan, om acties op te zetten en om aan beleidsbeïnvloeding te doen.
De methodische component: waarop die signaalfunctie ingevuld dient te worden.
- Welke competenties zijn hiervoor nodig?
- Is dit een taak van elke sociaal werker of is er een zekere mate van specialisatie
nodig om dit goed te kunnen doen?
- Welke theoretische kaders zijn voorhanden om de signaalfunctie te voeden?
Sluiter, van Zijderveld en Traas vinden dat de signaalfunctie te weinig aandacht krijgt.
Bij signalering gaat het tevens om “activiteiten die tot doel hebben relevante groepen in de
samenleving zodanig te beïnvloeden dat zij maatregelen nemen om die belemmerende
factoren op te heffen” volgens Sluiter.
Sluiter verwijs naar:
- Het belang van een achterliggende referentiekader.
- De concrete vormgeving.
De ontstaansgeschiedenis van structureel sociaal werk
Founding mothers van het sociaal werk:
- Jane Addams: Hull House (buurthuis) kwam voort uit het idee van Toynbee Hall.
- Mary Richmond: Social diagnosis Social casework (liefdadigheidsbeweging voor
vrouwen). Het doel was mensen helpen zichzelf te helpen. Ze werkte op microniveau.
o Social reform: het signaleren van sociale misstanden en het streven naar
betere sociale wetgeving.
De signaalfunctie en structureel sociaal werk
Bertha Reynolds:
- Eerst psychoanalyse voor het casework.
- Vanaf jaren 30 aandacht voor maatschappelijke condities die aan de basis liggen van
individuele problemen van cliënten (maatschappijgerichte visie).
- Haar maatschappijgerichte benadering komt tot uiting in de wijze waarop ze schrijft
over macht, uitbuiting en de rol van het economisch systeem hierin.
,Alinsky:
- Zette zich sterk af tegen de settlement movement.
- Hij was kritisch ten aanzien van hun manier van “community organizing” en noemde
zichzelf radicaal.
- Zijn methode bestond erin van onderuit, in de buurt, “grassroots”, organisaties op te
bouwen en van daaruit sociale ongelijkheid te bestrijden, maar tegelijkertijd Journal of
ook massabewegingen op gang te brengen.
- Later richtte hij zich op het opleiden van mensen uit de middenklasse om als
organisator op te treden, ten behoeve van het ondergraven van en het strijden tegen
maatschappelijke structuren.
Het debat van structureel werk begon dus al in de jaren 30.
In de jaren 70 was de definitieve doorbraak van structureel sociaal werk.
Hieruit ontstonden drie stromingen:
1. Radicale benadering
2. Kritische benadering
3. Beleidsgerichte benadering
Radicaal sociaal werk stroming (politiserend werken):
Radicale sociaal werkers die bezig zijn om betogen te organiseren, activistisch bezig zijn,
demonstreren en staken. Ze zijn gericht op het systeem aanvallen.
De doelstelling is de politiek bewust maken dat bepaalde systemen niet kloppen.
Het doel is de mindset van anderen te veranderen.
Benadering: conflictbenadering.
Belangrijk persoon: Mullaly.
Vier aspecten van radicaal sociaal werk (Bailey en Brake):
1. zich moest inzetten op collectieve actie (in groepen) en toenadering moest zoeken tot
de vakbonden.
2. Sociaal werkers moeten in dit proces naast de cliënt staan en samen met hen strijd
voert tegen de maatschappelijke instellingen waarin ze tewerkgesteld waren.
3. Deze organisaties moeten gedemocratiseerd worden, ten gunste van zowel de
sociaal werkers als van de gebruikers.
4. Dit betekent dat structureel sociaal werkers binnen de organisatie waarin ze opereren
en binnen de ruimere maatschappelijke context praktijken van individuele en
collectieve weerstand moeten ontwikkelen.
Radicaal sociaal werk richt zich altijd op macro-niveau.
Kritiek van Radicaal sociaal werk op beleidsgericht werk:
1. Beleidsgericht werken zou volgens hem wel leiden tot sociale hervormingen, maar die
nemen niet of onvoldoende de wortels van de ongelijkheid weg, die in de eerste
plaats te maken hebben met het economisch systeem van de samenleving
, Kritisch sociaal werk stroming:
Ontstaan in de jaren zeventig. Alternatief voor het te doctrinaire karkater van het radicaal
sociaal werk.
Het gaat om kritische zelf reflectie: micro-niveau.
Belangrijke personen: Fook en Dominelli
Twee belangrijke functies van sociaal werk:
1. Moralisering = het aantonen en expliciteren van immoreel gedrag, gedrag dat niet
past binnen deze samenleving.
2. Normalisering = individuen en groepen duidelijk maken wat “normaal” is in deze
samenleving en wat er van elkeen verwacht wordt
Vier kritiekpunten van kritisch sociaal werk op het radicaal sociaal werk:
1. Sociaal werkers wilden hun eigen positie versterken en daarom maakten ze de
cliënten afhankelijk van hun.
2. Teveel nadruk op economische uitsluiting.
3. Onvoldoende aandacht aan andere uitsluitingsmechanismen zoals gender, leeftijd,
etniciteit.
4. Onderdrukking wordt niet alleen gedaan door bedrijven maar ook door de mensen
zelf. Want wij zijn de politiek en racisme zijn mensen onderling.
5. Te veel overtuigd van het eigen gelijk.
Anti-oppresive practice (AOP): methodiek waarbij mensen met verschillende etniciteit een
stap vooruit zetten als het voor hen geld. Wordt ook wel over de streep genoemd.
Centraal staat de vraag in welke mate het sociaal werk, of beter sociaal werkers, ongelijkheid
en discriminatie al dan niet bewust reproduceren.
Beleidsgericht sociaal werk stroming:
Sociaal werkers zouden meer invloed uit moeten oefenen op politici, bestuurders,
ambtenaren en beleidsmakers. We moeten actieve lobbyisten worden.
Belangrijk persoon: Weiss en Gal
Hier ligt de focus op meso-niveau of te wel beleidsniveau.
Policy practice: specifieke activiteiten die sociaal werkers ondernemen in de uitoefening van
hun werk, om impact uit te oefenen op het formuleren en het implementeren van nieuw
beleid, of op het herzien van bestaand beleid.
Barusch voegt een essentieel element aan policy practice toe. Zij beschouwt het bouwen
aan en onderhouden van coalities van medestanders als een krachtig en centraal aspect van
policy practice.
Sociaal werkers voelen zich meer op hun gemak bij de agogische opdracht, het werken en
versterken van groepen. De politieke opdracht vinden opbouwwerkers veel minder evident.
Jeugdwerkers hechten veel belang aan de zelfontplooiing van de jongeren, het werken aan
competenties en groepswerk. Over de haalbaarheid van meer structurele verandering zijn ze
terughoudend.
