Economie samenvatting hoofdstuk 1
1.1 Inkomen en welvaart
Deelvraag: wat is het verschil tussen inkomen en welvaart?
Het gemiddelde inkomen:
Totaal in een land verdiende inkomen delen door het aantal inwoners
HDI:
Gebruikt door de Verenigde naties, niet alleen inkomen speelt een rol, maar ook bijv.
onderwijs en de levensverwachting
Het inkomen is niet de enige factor die belangrijk is voor het welbevinden van
mensen
Soorten inkomen:
Inkomen uit arbeid: werken voor je geld
Aanvullende uitkering: kinderbijslag
Geen inkomen door arbeid: uitkering van de overheid (werkloosheids- of een
bijstandsuitkering)
Inkomen uit vermogen: rente over spaargeld, ontvangst huur door verhuur
Nominaal inkomen
Nominaal inkomen: inkomen in euro’s
Uitdrukken in indexcijfers
Indexcijfer:
Uitgaan van het basisjaar -> is 100
Index nominaal inkomen 2020 = 28.600: 21.400 x 100 = 133,6
Is dus gestegen met 33,6%
Reëel inkomen
Als de prijzen stijgen neemt de koopkracht van een euro af -> inflatie
Inflatie: stijging van het gemiddeld prijspeil
Deflatie: gemiddelde prijspeil daalt
Inflatie zorgt ervoor dat de koopkracht van een gegeven nominaal bedrag minder wordt. We
zeggen dan dat het reëel inkomen daalt of minder stijgt dan het nominaal inkomen.
*het reëel inkomen is het nominaal inkomen gecorrigeerd voor de verandering in het
gemiddeld prijspeil
Index reëel inkomen = index nominaal inkomen: index gemiddeld prijspeil x 100
(Zie voorbeeld blz. 10)
, Behoeften en middelen
Behoeften: datgene wat ontbreekt of nodig hebt
Bij elke beslissing die je maakt moet je goed nadenken of je niet liever de
andere behoefte voorziet
Om je behoefte te voorzien heb je middelen of producten nodig
Tastbaar product: voedingsmiddelen, boeken en vliegtuigen -> goederen
Niet-tastbaar product: het verlenen van diensten
De meeste goederen zijn alternatief aanwendbaar: ze kunnen op verschillende manieren
worden gebruikt
Tijd is ook alternatief aanwendbaar, want in de tijd dat je ging gamen kon je
ook gaan leren
Vrije goederen: bij gebruik hoeft er niks opgeofferd te worden (bijv. het inademen van
lucht)
Schaarste
*schaarste is de spanning tussen de menselijke behoeften en de beschikbare, alternatief
aanwendbare, middelen om in die behoefte te voorzien
Schaarste is geen zeldzaamheid -> het product hoeft niet zeldzaam te zin om schaars te zijn
Welvaart
Welvaart: de mate waarin je je behoefte kan voorzien
Als je weinig middelen hebt om in je behoeften te voorzien, ervaar je
schaarste en zul je je weinig welvarend voelen
Met een hoger inkomen ben je niet altijd welvarender:
Als je behoeften even hard groeien als je inkomen, voel je je niet welvarender
-> luxere vakanties worden gewoner
Er zijn vormen van schaarste die niet of niet gemakkelijk met een hoger
inkomen worden teruggedrongen -> co2 uitstoot
Iedereen ervaart welvaart op zijn eigen manier -> iedereen verschilt in
behoeftes
De conclusie is dat er op zekere hoogte een verband tussen welvaart en inkomen bestaat,
maar dat dat verband niet altijd geldt.
1.2 schaarste en kiezen
Deelvraag: op welke manier dwingt schaarste tot het maken van keuzes?
Budgetlijn
Schaarste dwingt je ertoe voortdurend keuzes te maken, deze keuze kan een budgetlijn
gemakkelijker maken. Voor de eenvoud wordt aangenomen dat een bepaald budget slechts
aan twee producten wordt uitgegeven. Het gaat erom dat je voor een bepaald artikel kiest,
je de mogelijke aankoop van een andere producten vermindert. (Zie voorbeeld blz. 15)
1.1 Inkomen en welvaart
Deelvraag: wat is het verschil tussen inkomen en welvaart?
Het gemiddelde inkomen:
Totaal in een land verdiende inkomen delen door het aantal inwoners
HDI:
Gebruikt door de Verenigde naties, niet alleen inkomen speelt een rol, maar ook bijv.
onderwijs en de levensverwachting
Het inkomen is niet de enige factor die belangrijk is voor het welbevinden van
mensen
Soorten inkomen:
Inkomen uit arbeid: werken voor je geld
Aanvullende uitkering: kinderbijslag
Geen inkomen door arbeid: uitkering van de overheid (werkloosheids- of een
bijstandsuitkering)
Inkomen uit vermogen: rente over spaargeld, ontvangst huur door verhuur
Nominaal inkomen
Nominaal inkomen: inkomen in euro’s
Uitdrukken in indexcijfers
Indexcijfer:
Uitgaan van het basisjaar -> is 100
Index nominaal inkomen 2020 = 28.600: 21.400 x 100 = 133,6
Is dus gestegen met 33,6%
Reëel inkomen
Als de prijzen stijgen neemt de koopkracht van een euro af -> inflatie
Inflatie: stijging van het gemiddeld prijspeil
Deflatie: gemiddelde prijspeil daalt
Inflatie zorgt ervoor dat de koopkracht van een gegeven nominaal bedrag minder wordt. We
zeggen dan dat het reëel inkomen daalt of minder stijgt dan het nominaal inkomen.
*het reëel inkomen is het nominaal inkomen gecorrigeerd voor de verandering in het
gemiddeld prijspeil
Index reëel inkomen = index nominaal inkomen: index gemiddeld prijspeil x 100
(Zie voorbeeld blz. 10)
, Behoeften en middelen
Behoeften: datgene wat ontbreekt of nodig hebt
Bij elke beslissing die je maakt moet je goed nadenken of je niet liever de
andere behoefte voorziet
Om je behoefte te voorzien heb je middelen of producten nodig
Tastbaar product: voedingsmiddelen, boeken en vliegtuigen -> goederen
Niet-tastbaar product: het verlenen van diensten
De meeste goederen zijn alternatief aanwendbaar: ze kunnen op verschillende manieren
worden gebruikt
Tijd is ook alternatief aanwendbaar, want in de tijd dat je ging gamen kon je
ook gaan leren
Vrije goederen: bij gebruik hoeft er niks opgeofferd te worden (bijv. het inademen van
lucht)
Schaarste
*schaarste is de spanning tussen de menselijke behoeften en de beschikbare, alternatief
aanwendbare, middelen om in die behoefte te voorzien
Schaarste is geen zeldzaamheid -> het product hoeft niet zeldzaam te zin om schaars te zijn
Welvaart
Welvaart: de mate waarin je je behoefte kan voorzien
Als je weinig middelen hebt om in je behoeften te voorzien, ervaar je
schaarste en zul je je weinig welvarend voelen
Met een hoger inkomen ben je niet altijd welvarender:
Als je behoeften even hard groeien als je inkomen, voel je je niet welvarender
-> luxere vakanties worden gewoner
Er zijn vormen van schaarste die niet of niet gemakkelijk met een hoger
inkomen worden teruggedrongen -> co2 uitstoot
Iedereen ervaart welvaart op zijn eigen manier -> iedereen verschilt in
behoeftes
De conclusie is dat er op zekere hoogte een verband tussen welvaart en inkomen bestaat,
maar dat dat verband niet altijd geldt.
1.2 schaarste en kiezen
Deelvraag: op welke manier dwingt schaarste tot het maken van keuzes?
Budgetlijn
Schaarste dwingt je ertoe voortdurend keuzes te maken, deze keuze kan een budgetlijn
gemakkelijker maken. Voor de eenvoud wordt aangenomen dat een bepaald budget slechts
aan twee producten wordt uitgegeven. Het gaat erom dat je voor een bepaald artikel kiest,
je de mogelijke aankoop van een andere producten vermindert. (Zie voorbeeld blz. 15)
