1. Wat zijn de redenen om een verzekering aan te schaffen? (kort) probleem 8 REM
Via een verzekering krijgt de verzekerde, als het risico zich verwezenlijkt, geld waarmee hij de
negatieve gevolgen kan verkleinen of opheffen.
Waarom is iemand bereid nu geld te betalen om later misschien geld terug te krijgen? Het antwoord
ligt in de idee van risicoaversie.
Een risicoaverse persoon loopt liever een grotere kans op een kleinere schade, dan een kleinere kans
op een grotere schade, bij een gelijkblijvende verwachte schade (dit is de kans op schade
vermenigvuldigd met de omvang van de schade).
- Ze betalen dus liever kleinere schade (verzekeringsgeld) dan dat ze grote schade kunnen
oplopen.
Ten aanzien van risico zijn drie houdingen mogelijk:
1. Men kan volledig neutraal zijn ten opzichte van risico.
2. Men kan een afkeer van risico van risico hebben (risico-avers)
3. Men kan een voorkeur voor risico hebben
Een verzekering biedt dus zekerheid doordat de verzekerde de risico’s die hij in het maatschappelijk
verkeer loopt en die hij zelf niet kan dragen, afwentelt op een collectiviteit. Dit staat bekend als de
sociale functie van verzekeringen, welke op gespannen voet kan staan met de instrumenten ter
bestrijding van averechtse selectie en moreel risico.
Verschuiving van risico:
Het verschuiven van risico van een individu dat een afkeer heeft van risico naar een individu dat
neutraal staat ten aanzien van risico, of dat slechts een kleinere afkeer van risico heeft, doet de
maatschappelijke welvaart dus toenemen. (Pareto-verbetering)
- Bijv. een juwelier die zijn kluis tegen betaling door een bank laat beschermen.
Risicospreiding:
Een risico-averse investeerder kan door risicospreiding (investeren in verschillende projecten) relatief
ongevoelig worden ten aanzien van risico.
- Bijv. verzekeren
Volledige verzekeringsdekking doet de maatschappelijke welvaart toenemen en is in de ideale
verzekeringssituatie optimaal. Dit mooie resultaat verandert echter wanneer de verzekerde het
ontstaan van het risico kan beïnvloeden.
2. Wat voor soort problemen kunnen spelen bij verzekeringen? (prikkels etc.)
Moreel risico: Mensen kunnen door een verzekering minder voorzichtig worden dan toen ze zelf het
risico nog droegen. Het verhoogt de verwachte schade, omdat ze onzorgvuldiger worden.
- De verzekeringspremie moet stijgen om de verwachte schade te dekken.
- De verzekerde die moreel risico vertoont, veroorzaakt negatieve gevolgen voor derden.
- Moreel risico leidt tot welvaartsverlaging, omdat mensen niet meer de juiste afweging
maken tussen enerzijds de kosten van voorzorgsmaatregelen en anderzijds de schade die ze
daarmee kunnen vermijden.
Doordat de verwachte schade wordt afgewenteld op de verzekeraar heeft de verzekerde
geen prikkel meer om voorzorgsmaatregelen daadwerkelijk te treffen.
, Moreel risico kan zich openbaren in 2 vormen: (artikel H.O. Kerkmeester)
1) Verzekerden kunnen zich onzorgvuldiger of roekelozer gaan gedragen.
2) Verzekerden kunnen als gevolg van het verzekerd zijn vaker voorzieningen gaan claimen dan
zij anders zouden hebben gedaan.
Averechtse selectie: . Bij het inschatten van het risico dat potentiële verzekerden willen afdekken,
heeft de verzekeraar te maken met onvolledige informatie.
- Als de verzekeraar niet kan achterhalen wie de goede en slechte risico’s zijn, dan baseert hij
de premie op zijn inschatting van het gemiddelde risico van de hele groep.
- De goede risico’s betalen dan teveel en de slechte risico’s te weinig.
De goede risico’s zullen de verzekering dan te duur vinden en de verzekering wellicht
beëindigen, het gemiddelde risico van de groep zal stijgen. De verzekering wordt duurder als
er meer goede risico’s weggaan door de hoge prijs, er treedt een selectie op. (de groep
bestaat steeds meer uit slechte risico’s)
3. Wat zijn de oplossingen hiervoor?
Moreel risico (Artikel Faure)
In grote lijnen zijn er twee instrumenten om de prikkels bij de verzekerde tot het nemen van
efficiënte zorg te behouden:
I. het controleren van het gedrag van de verzekerde en het dienovereenkomstig aanpassen
van de premie ( door bijv, de verzekerde in risicogroepen te onderscheiden en daarvoor
specifieke premies te bepalen)
II. het gedeeltelijk blootstellen van de verzekerde aan risico.
Averechtse selectie (artikel Faure)
Aangewezen risicodifferentiatie -> Dit betekent dat goede risico’s beloond dienen te worden door
aangepaste gunstige polisvoorwaarden en dat slechte risico’s dienovereenkomstig bestraft dienen te
worden door een hogere premie te betalen.
Remedies: (artikel Visscher)
1) De verzekeraar kan in de polis voorschrijven hoe de verzekerde zich moet gedragen, om zo
moreel risico tegen te gaan. (bijv. verplichte fietsslot, waarvan je de sleutel moet aantonen)
2) De verzekerde moet zelf een deel van het risico dragen. (eigen risico) (‘verzekeringsvrije
jaren’)
- Premie baseren op factoren (bijv. woonplaats, geslacht, type auto)
3) Het verplicht stellen van een verzekering bestrijdt averechtse selectie omdat de goede risico’s
niet uit de groep kunnen stappen
- Bij niet verplichte verzekering kan de verzekeraar potentiële verzekerde weigeren als
hij het risico te hoog vindt.
Onzekerheid en risico vormen een kostenfactor. Voor de meeste individuen is het verwachte nut bij
zekerheid groter dan bij onzekerheid. Individuen zullen daarom vaak activiteiten ontwikkelen om de
kosten van onzekerheid te minimaliseren. (voorzorgsmaatregelen)
Onzekerheidsvereiste: Artikel 269K, dat stelt dat een verzekering nietig is als de verzekerde bij het
aangaan van de overeenkomst al wist dat de schade bestond.
Bestrijdt averechtse selectie
Via een verzekering krijgt de verzekerde, als het risico zich verwezenlijkt, geld waarmee hij de
negatieve gevolgen kan verkleinen of opheffen.
Waarom is iemand bereid nu geld te betalen om later misschien geld terug te krijgen? Het antwoord
ligt in de idee van risicoaversie.
Een risicoaverse persoon loopt liever een grotere kans op een kleinere schade, dan een kleinere kans
op een grotere schade, bij een gelijkblijvende verwachte schade (dit is de kans op schade
vermenigvuldigd met de omvang van de schade).
- Ze betalen dus liever kleinere schade (verzekeringsgeld) dan dat ze grote schade kunnen
oplopen.
Ten aanzien van risico zijn drie houdingen mogelijk:
1. Men kan volledig neutraal zijn ten opzichte van risico.
2. Men kan een afkeer van risico van risico hebben (risico-avers)
3. Men kan een voorkeur voor risico hebben
Een verzekering biedt dus zekerheid doordat de verzekerde de risico’s die hij in het maatschappelijk
verkeer loopt en die hij zelf niet kan dragen, afwentelt op een collectiviteit. Dit staat bekend als de
sociale functie van verzekeringen, welke op gespannen voet kan staan met de instrumenten ter
bestrijding van averechtse selectie en moreel risico.
Verschuiving van risico:
Het verschuiven van risico van een individu dat een afkeer heeft van risico naar een individu dat
neutraal staat ten aanzien van risico, of dat slechts een kleinere afkeer van risico heeft, doet de
maatschappelijke welvaart dus toenemen. (Pareto-verbetering)
- Bijv. een juwelier die zijn kluis tegen betaling door een bank laat beschermen.
Risicospreiding:
Een risico-averse investeerder kan door risicospreiding (investeren in verschillende projecten) relatief
ongevoelig worden ten aanzien van risico.
- Bijv. verzekeren
Volledige verzekeringsdekking doet de maatschappelijke welvaart toenemen en is in de ideale
verzekeringssituatie optimaal. Dit mooie resultaat verandert echter wanneer de verzekerde het
ontstaan van het risico kan beïnvloeden.
2. Wat voor soort problemen kunnen spelen bij verzekeringen? (prikkels etc.)
Moreel risico: Mensen kunnen door een verzekering minder voorzichtig worden dan toen ze zelf het
risico nog droegen. Het verhoogt de verwachte schade, omdat ze onzorgvuldiger worden.
- De verzekeringspremie moet stijgen om de verwachte schade te dekken.
- De verzekerde die moreel risico vertoont, veroorzaakt negatieve gevolgen voor derden.
- Moreel risico leidt tot welvaartsverlaging, omdat mensen niet meer de juiste afweging
maken tussen enerzijds de kosten van voorzorgsmaatregelen en anderzijds de schade die ze
daarmee kunnen vermijden.
Doordat de verwachte schade wordt afgewenteld op de verzekeraar heeft de verzekerde
geen prikkel meer om voorzorgsmaatregelen daadwerkelijk te treffen.
, Moreel risico kan zich openbaren in 2 vormen: (artikel H.O. Kerkmeester)
1) Verzekerden kunnen zich onzorgvuldiger of roekelozer gaan gedragen.
2) Verzekerden kunnen als gevolg van het verzekerd zijn vaker voorzieningen gaan claimen dan
zij anders zouden hebben gedaan.
Averechtse selectie: . Bij het inschatten van het risico dat potentiële verzekerden willen afdekken,
heeft de verzekeraar te maken met onvolledige informatie.
- Als de verzekeraar niet kan achterhalen wie de goede en slechte risico’s zijn, dan baseert hij
de premie op zijn inschatting van het gemiddelde risico van de hele groep.
- De goede risico’s betalen dan teveel en de slechte risico’s te weinig.
De goede risico’s zullen de verzekering dan te duur vinden en de verzekering wellicht
beëindigen, het gemiddelde risico van de groep zal stijgen. De verzekering wordt duurder als
er meer goede risico’s weggaan door de hoge prijs, er treedt een selectie op. (de groep
bestaat steeds meer uit slechte risico’s)
3. Wat zijn de oplossingen hiervoor?
Moreel risico (Artikel Faure)
In grote lijnen zijn er twee instrumenten om de prikkels bij de verzekerde tot het nemen van
efficiënte zorg te behouden:
I. het controleren van het gedrag van de verzekerde en het dienovereenkomstig aanpassen
van de premie ( door bijv, de verzekerde in risicogroepen te onderscheiden en daarvoor
specifieke premies te bepalen)
II. het gedeeltelijk blootstellen van de verzekerde aan risico.
Averechtse selectie (artikel Faure)
Aangewezen risicodifferentiatie -> Dit betekent dat goede risico’s beloond dienen te worden door
aangepaste gunstige polisvoorwaarden en dat slechte risico’s dienovereenkomstig bestraft dienen te
worden door een hogere premie te betalen.
Remedies: (artikel Visscher)
1) De verzekeraar kan in de polis voorschrijven hoe de verzekerde zich moet gedragen, om zo
moreel risico tegen te gaan. (bijv. verplichte fietsslot, waarvan je de sleutel moet aantonen)
2) De verzekerde moet zelf een deel van het risico dragen. (eigen risico) (‘verzekeringsvrije
jaren’)
- Premie baseren op factoren (bijv. woonplaats, geslacht, type auto)
3) Het verplicht stellen van een verzekering bestrijdt averechtse selectie omdat de goede risico’s
niet uit de groep kunnen stappen
- Bij niet verplichte verzekering kan de verzekeraar potentiële verzekerde weigeren als
hij het risico te hoog vindt.
Onzekerheid en risico vormen een kostenfactor. Voor de meeste individuen is het verwachte nut bij
zekerheid groter dan bij onzekerheid. Individuen zullen daarom vaak activiteiten ontwikkelen om de
kosten van onzekerheid te minimaliseren. (voorzorgsmaatregelen)
Onzekerheidsvereiste: Artikel 269K, dat stelt dat een verzekering nietig is als de verzekerde bij het
aangaan van de overeenkomst al wist dat de schade bestond.
Bestrijdt averechtse selectie
