Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 Open Universiteit

Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 Open Universiteit Definitie Psychologie Wetenschap van gedrag en "mind" Gedrag Observeerbare acties van een persoon of dier Mind Subjectieve ervaringen van een individu + onderbewuste kennis en gedragsregels Wetenschap Alle pogingen om vragen te beantwoorden 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 2/142 3 Fundamentele ideeën over psychologie (historisch overzicht) 1. Fysieke oorzaak van gedrag -Dualisme - twee wezens - materiële lichaam - immateriële ziel, kerk - Descartes - Focus op lichaam. -Materialisme - gedrag verklaarbaar - gevolg van fysieke processen in het lichaam. Reflexologie - alle gedragingen gevolg van stimuli uit omgeving. 2. Ervaring oorzaak van gedrag -Empirisme - kennis gevormd door ervaringen (zintuigelijk) -Locke - Tabula Rasa - onbeschreven blad -Association by contiguity. Persoon maakt twee gebeurtenissen vla na elkaar of tegelijkertijd mee en associeert deze met elkaar in de toekomst. -Binnen psychologie wordt veel toegewijd aan de effecten van stimuli en ervaringen op de gedachten, het gedrag en de gevoelens van mensen. -Nativisme, je wordt geboren met bepaalde kennis en de mogelijkheid dingen te leren, niets te maken met ervaring. KANT: a priori - aangeboren in hersenen a posteriori - aangeleerde uit ervaring uit de omgeving. 3 Fundamentele ideeën over psychologie (historisch overzicht) - vervolg Natuurlijke selectie - gedrag en mind op basis hiervan zijn ontwikkeld. -Darwin reproductie. De sterkste overleefd, de slimste overleefd. Kennis wordt overgedragen. Eerste evolutionaire psycholoog. 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 3/142 Omvang psychologie - Analyse levels (9) Neurologisch Fysiologisch Genetisch Evolutionair Leren Cognitie Sociaal Cultureel Ontwikkeling Welke analyse levels heeft focus op biologische processen Neurologisch Fysiologisch Genetisch Evolutionair Analyselevel Neurologisch Gedragsneurowetenschappen, op celniveau tot grote gebieden. Analyselevel Fysiologisch Biospychologie: Effect van hormonen en medicijnen op hersenen, gedragen en ervaringen. 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 4/142 Analyselevel Genetisch Gedragsgenetica: psychologische verschillen verklaren door verschillen in genen. Analyselevel Evolutionair Natuurlijke selectie. Focus overige niet biologische analyse levels Focus op omgeving, kennis en ontwikkeling Analyselevel Leren Gedragspsychologie - al het gedrag is terug te leiden naar wat ervaren of geleerd is. Analyselevel Cognitief Cognitie=informatie in de hersenen. Niet te meten, maar de gedrag te analyseren. Verschil met leren - koppelen van leerervaringen aan gedrag. Cognitief, verandering in kennis of geloof. Analyselevel Sociaal Hoe gedrag wordt beïnvloed door aanwezigheid van anderen, sociale druk. 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 5/142 Analyselevel Cultureel Verschil met sociaal, wat een cultuur ergens van vindt ingegeven door geschiedenis, religie, traditie, normen en waarden. Analyselevel Ontwikkeling Leeftijd gerelateerd gedrag - gedrag is anders op verschillende leeftijden. Meer specialismen (geen analyselevels) binnen psychologie - Zintuigelijke psychologie: basisvermogen waar te nemen. - Waarnemingspsychologie: Interpretatie van zintuigen. -Psychologie van motivatie/emotie -Persoonlijkheidspsychologie - verschil in manier van denken, voelen en gedrag. - Abnormale psychologie - verschil in psychologische karaktereigenschappen - mentale afwijkingen. - Klinische psychologie - mensen met mentale afwijkingen helpen. Feit Observatie, objectieve bewering Theorie Een idee, model om bestaande feiten te verklaren 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 6/142 Hypothese Voorspelling nieuwe feiten Drie lessen uit wetenschappelijk onderzoek - Waarde van sceptisch zijn wanneer iemand het tegenovergestelde wil bereiken cq. bewijzen. - Waarde van nauwkeurige observaties onder gecontroleerde condities - dingen uitsluiten - Het probleem van het observeerderverwachtingspatroon. Het subject mag niet beïnvloed worden door de onderzoeker. Onderzoekmethoden Experiment Correlatie studie Beschrijvende studie Laboratoriumonderzoek Veldonderzoek 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 7/142 Experiment Meest directe aanpak oorzaak-gevolg tussen twee variabelen te testen. Onderzoeker varieert een of meer onafhankelijke variabelen en houdt alle andere variabelen constant. Zo komt men erachter welke de oorzaak is. Onafhankelijke variabele Factoren die de afhankelijke variabelen beïnvloeden. Een onafhankelijke variabele of predictor is een variabele die men gebruikt om voorspellingen op te baseren. Afhankelijke variabele Vaak gedrag. Een afhankelijke variabele is een variabele waarover men een voorspelling doet. Correlatie studie Onderzoeker manipuleert geen variabelen, maar observeert of meet bestaande variabelen om een verband te leggen.. Beschrijvende studie zoeken niet naar verband tussen twee variabelen Laboratorium onderzoek Onderzoeker heeft controle over de omstandigheden 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 8/142 Veldonderzoek Natuurlijke omgeving van het subject Datacollectie methoden Zelfrapportage Observatiemethoden Zelfrapportage methode Subjecten vullen zelf hun score in, introspectie bijvoorbeeld via vragenlijst of het invullen van vragenlijst over iemand anders. Observatie methoden Observeren en vastleggen door onderzoekers door middel van: Testen - onderzoeken presenteert probleem, subject moet dit oplossen. Natuurlijke observatie - onderzoeker vermijdt contact met subject maar observeert alleen. Hawthorne Effect Resultaten zijn niet volledig betrouwbaar, omdat subjecten weten dat ze worden geobserveerd. 1/10/26, 11:59 AM Inleiding Psychologie Peter Gray&Bjorklund H 1-8 / 9/142 Statistische Methoden in de psychologie Beschrijvende statistiek Mean - gemiddelde score Mediaan - centrum van de score, van laag naar hoog en dan middelste score. Variabiliteit - hoeveel cijfers van elkaar en de gemiddelde verschillen. Standaarddeviatie - maat van variabiliteit Correlatie Coefficient - wanneer beide variabelen statistisch gemeten zijn, uitzetten in een grafiek - positieve correlatie - negatieve correlatie Inductieve statistiek helpen te observeren of verbanden echt en haalbaar zijn. Statistisch significant Waarschijnlijk geen toeval