EHealth: Een
gezondheidspsychologisch
perspectief
Geschreven door Anne Britt Schroot
,Thema 1 – Achtergrond van eHealth en de
rol van gezondheidspsychologie
Studietaak 1.1 – Introductie van evidence-based
eHealth
Benoemen wat eHealth inhoudt en uitleggen waarom eHealth
steeds belangrijker wordt
EHealth – het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) om
gezondheidszorg te ondersteunen en te verbeteren. Bv. EPD’s (elektronische
patiëntendossiers), teleconsultaties, mobiele gezondheidsapps en online
gezondheidsinformatie.
EHealth wordt belangrijker door verschillende factoren:
- Toenemende vraag en de vergrijzing: door vergrijzing van de
bevolking stijgt de vraag naar zorg door de stijging van leeftijdgerelateerde
hart- vaataandoeningen, diabetes en of longziektes. Het aantal
zorgverleners blijft beperkt, voor behoudt van hoge zorgstandaard kan
eHealth bijdragen om de efficiëntie te verhogen en zorg op afstand
mogelijk te maken, hierdoor verminderd te druk op zorginstellingen en
maakt dit de zorg toegankelijkere voor een grotere groep mensen.
- Kostenbeheersing: zorgkosten stijgen wereldwijd. Dmv eHealth kunnen
processen worden geautomatiseerd en efficiënter gemaakt worden. Bv.
verminderen reiskosten voor patiënten en optimaliseren van werkbelasting
zorgpersoneel. Dit draagt bij aan de beheersing van de totale
zorgkosten/uitgaven.
- Empowering patiënt: eHealth zorgt ervoor dat patiënten meer inzicht en
controle hebben in hun eigen gezondheid. Dmv inzicht in eigen
dossier/medische gegevens, afspraken beheren en direct communiceren
met hun zorgverlener. Dit leidt tot meer zelfmanagement en actieve
betrokkenheid eigen gezondheid/behandeling wat kan leiden tot betere
uitkomsten.
- Technologische ontwikkelingen: door snelle ontwikkeling in
smartphones, wearables en andere slimme apparaten maken het mogelijk
om meer inzicht te krijgen in eigen gezondheid middels monitoren. Dit
maakt dat er nieuwe mogelijkheden zijn voor preventie, vroege diagnose
en gepersonaliseerde behandelingen.
- Verbetering van kwaliteit: door inzet ICT kunnen zorgverleners sneller
en accurater informatie uitwisselen, wat de coördinatie van de zorg
verbetert. EPD’s zorgen voor een beter overzicht van medische gegevens
van een patiënt, waardoor de kans op medische fouten afneemt en de
kwaliteit van de zorg stijgt.
Een beschrijving geven van verschillende vormen van eHealth-
interventies
- Communicatie en informatie-uitwisseling:
, o eConsulten/Beeldzorg: via beveiligd platform/videobellen
bespaard reistijd en vergroot toegankelijkheid.
o Patientenportalen/persoonlijke gezondheidsomgevingen: online
platforms met toegang tot medische dossiers, testresultaten,
medicatie-informatie en afspraken inplannen/wijzigen. bevordert
de transparantie en de regie van de patiënt over eigen gezondheid.
o Online informatiebronnen: websites/apps/fora met betrouwbare info
over ziekten, aandoeningen, behandelingen en preventie.
- Zelfmanagement en zelfzorg:
o Gezondheidsapps en wearables: applicatie en wearables (zoals
smartwatches) helpen bij het monitoren van vitale functies
(hartslag, slaap, activiteit), het bijhouden van symptomen,
medication reminders of stimuleren gezonde leefstijl.
o Online zelfhulpmodules en programma’s: digitale modules die een
patiënt zelf kan doorlopen bij aanleren van coping, veranderen
gedrag of omgaan specifieke aandoeningen.
o Serious games: interactieve games ontworpen om educatief en
therapeutische doelen te bereiken.
- Monitoring en begeleiding op afstand (telecare/telemonitoring)
o Telemonitoring: op afstand verzamelen en analyseren van
fysiologische gegevens (Tensie, glucosewaarden, ECG) via thuis
meetapparatuur.
o Valdetectiesensoren: apparaten die de val detecteren en
automatisch alarm slaan naar mantelzorg/professionele
hulpdiensten.
o Sociale robots/robotdieren: robots die interactie bieden en sociale
steun verlenen mnb ouderen/eenzame mensen. Reageren op geluid
en beweging en bevorderen zo het welzijn.
- Klinische beslissingsondersteuning en efficiëntie
o EPD’s: digitale opslag van patiëntgegevens, zorgt voor efficiëntere
en veiligere uitwisseling van info tussen zorgverleners
o Diagnostische hulpmiddelen: systemen die zorgverleners
ondersteunen bij het stellen van diagnoses
o Online workflow management: systemen die helpen bij het plannen
van afspraken, beheren medicatie en stroomlijnen van andere
administratieve taken.
Voordelen en barrières van eHealth benoemen in gebruik en
implementatie
Voordelen:
- Toegankelijkheid: toegankelijker voor elk individu/zorgverlener om eigen
tijd/plaats te bekijken, tevens ook een verlaagde drempel tot het zoeken
van hulp door de anonimiteit. Met betere toegankelijkheid wordt zorg ook
beter toegankelijk/benaderbaar voor individuen.
- Empowerment: individuen worden meer bekend met eigen gezondheid en
ervaren meer controle. Doordat ze op eigen tijd/plaats de gezondheidszorg
kunnen inzien maakt het hen meer in controle van het proces en eigen
gezondheid. Vinden van informatie kan het ook makkelijker maken om
, eigen gezondheidsgedrag te beïnvloeden. Zorgprofessionals kunnen ook
empowered worden dmv hulp bij diagnostiek van bv AI.
- Innovatie: gebruik van technologie kan bijdragen aan een duurzame
verandering in gezondheidszorg door het ondersteunen van belangrijke
bewegingen binnen het domein zoals patiënt-centred care en integrale
zorg. Technologie kan ook bijdragen aan de verandering van geleverde
zorg door het stimuleren van stakeholders die kritisch nadenken over hoe
zij zorg ontvangen/leveren. Dit opent nieuwe manieren van denken wat
weer voor innovatie kan zorgen.
- Kwaliteit van zorg: de kwaliteit van de gezondheidszorg kan verbeterd
worden door efficiëntere, innovatievere systemen en door effectievere
interventies die lagere kosten bedragen en verhogen de veiligheid door
verlaging van human errors. eHealth kan medische richtlijnen en
kwaliteitsstandaarden voor gezondheidszorg bevatten. Effectiviteit
verhoogd ook door het gebruik van technologische mogelijkheden die
traditionele interventies en behandelingen verbeterd. Efficiëntie stijgt ook
doordat eHealth minder bronnen nodig heeft om hetzelfde doel te behalen
zoals de kwaliteit van zorg en de effecten op gezondheid en welzijn.
Barrières:
- Technologische barrières:
o Infrastructuur en connectiviteit: onvoldoende internetverbinding,
slechte geluidskwaliteit of een gebrek aan adequate hardware (bv
webcams) kan de effectivitetie van eHealth-toepassingen
belemmeren.
o Integratie van bestaande systemen: eHealth-toepassingen passen
niet altijd binnen het bestaande ICT-infrastructuur van een
zorginstelling, wat leidt tot copatibiliteitsproblemen en extra
complexiteit.
o Gebruikersgemak: de complexiteit van een digitale toepassing kan
een drempel vormen. Een intuïtieve en gebruiksvriendelijke
interface is essentieel voor zowel zorgverlener als patiënt.
- Organisatie en proces barrières:
o Organiseerbaarheid van zorg: het integreren van eHealth is
bestaande zorgprocessen is een uitdaging. Vereist vaak een
aanpassing van workflows en herverdeling van taken binnen een
zorgorganisatie.
o Financiële barrières: aanschafkosten, onderhoud en beheer van
eHealth kunnen hoog zijn. zonder financiering voor ontwikkeling,
implementatie en onderhoud, is continuïteit lastig vol te houden.
o Gebrek aan standaardisatie: ontbreken van uniforme standaarden
voor gegevensuitwisseling en interoperabiliteit kan de
samenwerking tussen verschillende systemen/organisaties
bemoeilijken.
- Gebruiksgerelateerde barrières:
o Digitale vaardigheden en geletterdheid: tekortschieten van digitale
vaardigheden. Dit geldt vooral bij ouderen en lager opgeleiden ->
minder geneigd om eHealth-toepassingen te gebruiken.
o Attitude en overtuigingen: attitude van zorgverleners tov eHealth,
hun geloof in de meerwaarde ervan en comfortniveau met
gezondheidspsychologisch
perspectief
Geschreven door Anne Britt Schroot
,Thema 1 – Achtergrond van eHealth en de
rol van gezondheidspsychologie
Studietaak 1.1 – Introductie van evidence-based
eHealth
Benoemen wat eHealth inhoudt en uitleggen waarom eHealth
steeds belangrijker wordt
EHealth – het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) om
gezondheidszorg te ondersteunen en te verbeteren. Bv. EPD’s (elektronische
patiëntendossiers), teleconsultaties, mobiele gezondheidsapps en online
gezondheidsinformatie.
EHealth wordt belangrijker door verschillende factoren:
- Toenemende vraag en de vergrijzing: door vergrijzing van de
bevolking stijgt de vraag naar zorg door de stijging van leeftijdgerelateerde
hart- vaataandoeningen, diabetes en of longziektes. Het aantal
zorgverleners blijft beperkt, voor behoudt van hoge zorgstandaard kan
eHealth bijdragen om de efficiëntie te verhogen en zorg op afstand
mogelijk te maken, hierdoor verminderd te druk op zorginstellingen en
maakt dit de zorg toegankelijkere voor een grotere groep mensen.
- Kostenbeheersing: zorgkosten stijgen wereldwijd. Dmv eHealth kunnen
processen worden geautomatiseerd en efficiënter gemaakt worden. Bv.
verminderen reiskosten voor patiënten en optimaliseren van werkbelasting
zorgpersoneel. Dit draagt bij aan de beheersing van de totale
zorgkosten/uitgaven.
- Empowering patiënt: eHealth zorgt ervoor dat patiënten meer inzicht en
controle hebben in hun eigen gezondheid. Dmv inzicht in eigen
dossier/medische gegevens, afspraken beheren en direct communiceren
met hun zorgverlener. Dit leidt tot meer zelfmanagement en actieve
betrokkenheid eigen gezondheid/behandeling wat kan leiden tot betere
uitkomsten.
- Technologische ontwikkelingen: door snelle ontwikkeling in
smartphones, wearables en andere slimme apparaten maken het mogelijk
om meer inzicht te krijgen in eigen gezondheid middels monitoren. Dit
maakt dat er nieuwe mogelijkheden zijn voor preventie, vroege diagnose
en gepersonaliseerde behandelingen.
- Verbetering van kwaliteit: door inzet ICT kunnen zorgverleners sneller
en accurater informatie uitwisselen, wat de coördinatie van de zorg
verbetert. EPD’s zorgen voor een beter overzicht van medische gegevens
van een patiënt, waardoor de kans op medische fouten afneemt en de
kwaliteit van de zorg stijgt.
Een beschrijving geven van verschillende vormen van eHealth-
interventies
- Communicatie en informatie-uitwisseling:
, o eConsulten/Beeldzorg: via beveiligd platform/videobellen
bespaard reistijd en vergroot toegankelijkheid.
o Patientenportalen/persoonlijke gezondheidsomgevingen: online
platforms met toegang tot medische dossiers, testresultaten,
medicatie-informatie en afspraken inplannen/wijzigen. bevordert
de transparantie en de regie van de patiënt over eigen gezondheid.
o Online informatiebronnen: websites/apps/fora met betrouwbare info
over ziekten, aandoeningen, behandelingen en preventie.
- Zelfmanagement en zelfzorg:
o Gezondheidsapps en wearables: applicatie en wearables (zoals
smartwatches) helpen bij het monitoren van vitale functies
(hartslag, slaap, activiteit), het bijhouden van symptomen,
medication reminders of stimuleren gezonde leefstijl.
o Online zelfhulpmodules en programma’s: digitale modules die een
patiënt zelf kan doorlopen bij aanleren van coping, veranderen
gedrag of omgaan specifieke aandoeningen.
o Serious games: interactieve games ontworpen om educatief en
therapeutische doelen te bereiken.
- Monitoring en begeleiding op afstand (telecare/telemonitoring)
o Telemonitoring: op afstand verzamelen en analyseren van
fysiologische gegevens (Tensie, glucosewaarden, ECG) via thuis
meetapparatuur.
o Valdetectiesensoren: apparaten die de val detecteren en
automatisch alarm slaan naar mantelzorg/professionele
hulpdiensten.
o Sociale robots/robotdieren: robots die interactie bieden en sociale
steun verlenen mnb ouderen/eenzame mensen. Reageren op geluid
en beweging en bevorderen zo het welzijn.
- Klinische beslissingsondersteuning en efficiëntie
o EPD’s: digitale opslag van patiëntgegevens, zorgt voor efficiëntere
en veiligere uitwisseling van info tussen zorgverleners
o Diagnostische hulpmiddelen: systemen die zorgverleners
ondersteunen bij het stellen van diagnoses
o Online workflow management: systemen die helpen bij het plannen
van afspraken, beheren medicatie en stroomlijnen van andere
administratieve taken.
Voordelen en barrières van eHealth benoemen in gebruik en
implementatie
Voordelen:
- Toegankelijkheid: toegankelijker voor elk individu/zorgverlener om eigen
tijd/plaats te bekijken, tevens ook een verlaagde drempel tot het zoeken
van hulp door de anonimiteit. Met betere toegankelijkheid wordt zorg ook
beter toegankelijk/benaderbaar voor individuen.
- Empowerment: individuen worden meer bekend met eigen gezondheid en
ervaren meer controle. Doordat ze op eigen tijd/plaats de gezondheidszorg
kunnen inzien maakt het hen meer in controle van het proces en eigen
gezondheid. Vinden van informatie kan het ook makkelijker maken om
, eigen gezondheidsgedrag te beïnvloeden. Zorgprofessionals kunnen ook
empowered worden dmv hulp bij diagnostiek van bv AI.
- Innovatie: gebruik van technologie kan bijdragen aan een duurzame
verandering in gezondheidszorg door het ondersteunen van belangrijke
bewegingen binnen het domein zoals patiënt-centred care en integrale
zorg. Technologie kan ook bijdragen aan de verandering van geleverde
zorg door het stimuleren van stakeholders die kritisch nadenken over hoe
zij zorg ontvangen/leveren. Dit opent nieuwe manieren van denken wat
weer voor innovatie kan zorgen.
- Kwaliteit van zorg: de kwaliteit van de gezondheidszorg kan verbeterd
worden door efficiëntere, innovatievere systemen en door effectievere
interventies die lagere kosten bedragen en verhogen de veiligheid door
verlaging van human errors. eHealth kan medische richtlijnen en
kwaliteitsstandaarden voor gezondheidszorg bevatten. Effectiviteit
verhoogd ook door het gebruik van technologische mogelijkheden die
traditionele interventies en behandelingen verbeterd. Efficiëntie stijgt ook
doordat eHealth minder bronnen nodig heeft om hetzelfde doel te behalen
zoals de kwaliteit van zorg en de effecten op gezondheid en welzijn.
Barrières:
- Technologische barrières:
o Infrastructuur en connectiviteit: onvoldoende internetverbinding,
slechte geluidskwaliteit of een gebrek aan adequate hardware (bv
webcams) kan de effectivitetie van eHealth-toepassingen
belemmeren.
o Integratie van bestaande systemen: eHealth-toepassingen passen
niet altijd binnen het bestaande ICT-infrastructuur van een
zorginstelling, wat leidt tot copatibiliteitsproblemen en extra
complexiteit.
o Gebruikersgemak: de complexiteit van een digitale toepassing kan
een drempel vormen. Een intuïtieve en gebruiksvriendelijke
interface is essentieel voor zowel zorgverlener als patiënt.
- Organisatie en proces barrières:
o Organiseerbaarheid van zorg: het integreren van eHealth is
bestaande zorgprocessen is een uitdaging. Vereist vaak een
aanpassing van workflows en herverdeling van taken binnen een
zorgorganisatie.
o Financiële barrières: aanschafkosten, onderhoud en beheer van
eHealth kunnen hoog zijn. zonder financiering voor ontwikkeling,
implementatie en onderhoud, is continuïteit lastig vol te houden.
o Gebrek aan standaardisatie: ontbreken van uniforme standaarden
voor gegevensuitwisseling en interoperabiliteit kan de
samenwerking tussen verschillende systemen/organisaties
bemoeilijken.
- Gebruiksgerelateerde barrières:
o Digitale vaardigheden en geletterdheid: tekortschieten van digitale
vaardigheden. Dit geldt vooral bij ouderen en lager opgeleiden ->
minder geneigd om eHealth-toepassingen te gebruiken.
o Attitude en overtuigingen: attitude van zorgverleners tov eHealth,
hun geloof in de meerwaarde ervan en comfortniveau met
