HC 1: Criteria voor strafbaarstelling
Bepaald gedrag al dan niet strafbaar: criteria voor strafbaar stelling.
- Voordeel: Duidelijk toetsingskader (structuur aanbrengen is makkelijk)
- Nadeel: het is een breed toetsingskader waardoor minder ruimte is voor diepgang
(toepassing laat weinig ruimte voor diepgang).
Zijn meerdere criteria voor strafbaarstelling. Het doel is om voornamelijk vanuit de wetgever
om een argumentatiekader te geven aan de hand waarvan de wetgever kan bedenken of een
bepaald gedrag strafbaar gesteld moet worden.
Wetgever gebruikt in de praktijk bepaalde criteria (niet alle), er is geen rangorde van de
criteria. Kunnen elkaar aanvullen en zijn evenveel waard. Zijn ook criteria ontwikkeld, zie
Buisman.
De criteria heeft drie verschillende aspecten. Die moeten op ook die manier worden
doorlopen. Als aan 1 niet is voldaan kom je ook niet toe aan vraag 2.
1. Stap 1 legitimatie
2. Stap rechtvaardiging
3. Stap 3 formulering van strafbaarstelling
Als je dit toetsingskader toepast, dan wordt het heel omvangrijk waardoor minder ruimte voor
diepgang. Conclusie zou uiteindelijk zijn dat je aan de hand van de criteria zegt dat het gedrag
strafbaar gesteld moet worden dit is subjectief!
Daar moet je eigen mening geven wat je belangrijker vindt (dat doet de wetgever ook, laat
bepaalde criteria terugkomen).
Integraal Afwegingskader beleid & regelgeving
Fase 1 Probleemanalyse
1. Wat is de aanleiding?
2. Wie zijn betrokken?
3. Wat is het probleem?
4. Wat is het doel?
5. Wat rechtvaardigt overheidsinterventie?
Breng het probleem in kaart
Fase 2 Instrumentkeuze
6. Wat is het beste instrument?
- Instrumenten
- Rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en doelmatigheid
- Invoeren van beleid
Bepaal welk instrument(en) inzetten om probleem op te lossen
Fase 3 Gevolgenbeoordeling
, 7. Wat zijn de gevolgen?
- Evaluatie en monitoring
Bepaal gevolgen van voorgestelde oplossing en geef aan hoe te evalueren
Veel informatie is te vinden welke de vraag welke stappen moeten worden gezet om bepaald
gedrag strafbaar te stellen.
Vaak is er een aanleiding te vinden maatschappelijk, waardoor iets strafbaar moet worden
gesteld. Dit kan op basis van politieke overtuiging bijvoorbeeld. Het tegenovergestelde kan
ook, maar komt minder voor.
Strafbaarstellingen kunnen ook symbolisch zijn. Heeft het dan nog zin?
- Wat is er goed aan: een bepaald signaal wordt afgegeven.
De vraag of bepaald gedrag strafbaar gesteld moet worden, hangt af van meerdere
argumenten. De waarde van die argumenten zijn persoonlijk, er zijn geen regels.
,HC 2: De sociale constructie van criminaliteit
Totstandkoming van gedrag dat niet strafbaar is tot gedrag dat wel strafbaar is sociale
constructie van criminaliteit.
- Normatief karakter: procedure niet juridisch is: het probleem ligt al bij de wetgever
dan komt de criteria voor strafbaarstelling
- Het probleem wat wordt aangekaart komt vanuit de procedure die eraan voorafgaat.
Vanaf de samenleving komt een beroep om een probleem aan te kaarten. Er is een vorm van
gedrag dat als strafwaardig wordt gezien. Strafwaardig is een term die betekent dat een gedrag
niet strafwaardig is maar strafwaardig dient te zijn volgens een bepaalde groep.
Via collocaties komt een bericht dat het strafbaar moet zijn. Er worden collocaties gebruikt
om aan te geven dat er een gedraging is die strafbaar gesteld moet worden.
De procedure is een sociaal-politiek proces waarvan het recht essentieel deel uitmaakt. Waar
het om gaat is hoe de werkelijkheid wordt ervaren. Hier zit een vorm van subjectiviteit in
(iedereens werkelijkheid kan anders zijn). Lang niet iedereen is er mee-eens dat een bepaald
gedrag strafwaardig is. Het proces is dus sociaal: uiteindelijk via sociale ontwikkelingen
worden ze problematische ondervonden, waarna het politiek wordt
Het hangt af van ontwikkelingen van de samenleving. Het heeft te maken met de tijdsgeest
waarin we leven.
Bij de vraag of het strafwaardig wordt gezien, gaan sociale processen vooraf.
Sombolische interactionisme: hoe mensen de werkelijkheid ervaren in taal en omvang
Labeling: hoe mensen het ervaren, welk gedrag ze strafwaardig vinden wordt benoemd binnen
de sociale kaders:
- Regels
- Toepassing
- Duiding van gedrag/ anders als strafwaardig.
Sociale wetenschappen spelen dus een rol.
Als het gaat over de vraag of iets strafwaardig is, zijn er bepaalde ontwikkelingen die en
belangrijke rol spelen.
- Punitieve tendensen: vergelding. Er bestaat een tendens dat de gedraging vergolden
moet worden. ‘Blame game’: mensen moeten gestraft worden voor een gedraging die
strafwaardig moet worden gevonden
- Is er geen sprake van over criminalisering? Situatie dat er een ontwikkeling is waarin
er meer gedragingen strafbaar (moeten worden) gesteld dan dat eigenlijk nodig is.
- Decriminalisering: er is een ontwikkeling dat er minder strafbaar wordt gesteld en de
vraag is of dat wenselijk is.
, Wat is strafwaardig?
1) Wat is de strafwaardigheid/ schade?
a. Schadelijk karakter: schade kan een indicatie zijn van strafwaardig gedrag.
b. Moraliteit: Moet dit altijd objectief meetbaar te zijn of mogen er ook morele
opvattingen een rol spelen?
2) Doelmatigheid van criminalisering/effectiviteit?
Criminologie als social harm (Van Swaaningen/Boone)
Social harm benadering betekent dat bij de vraag of gedrag strafbaar moet worden gesteld
moet worden gekeken naar de maatschappelijk schade. Dat is naar hun mening het object van
de criminologie, de vraag gedragingen die ook leiden tot maatschappelijke schade.
- Onderscheiden vormen van criminaliteit/reacties
- Hersteloriëntatie
- Doelmatig: oplossingsgericht/preventie
Verloop betekenisverlening
De betekenis die wordt gegeven aan gedragingen die strafbaar worden gesteld komen overeen
met de geduide werkelijkheid.
Wisselwerking tussen (semi-autonome) velden & actoren. Wie moet het op de politieke
agenda zetten. Een groep die het probleem moet aanduiden dat als onwenselijk wordt ervaren.
Feitelijke verloop:
- Signalering van een fenomeen
- Benoemen als deviant, schadelijk, immoreel, strafwaardig
- Via taal, metaforen, codes, gecondenseerde symbolen, experts
- Mate van
Als het gaat om het strafbaar stellen van gedrag
Als het gaat om bepaalde vormen van criminaliteit die worden aangekaart: mate van
aansprekendheid?
Vormen van foto’s om bepaalde vormen van gedrag strafrechtelijk aan te pakken. Gebruik
gemaakt van bepaalde foto’s en symbolen.
Amplificatiesiraal: een proces plaatsvindt dat zichzelf versterkt. Een verschijnsel dat niet valt
onder criminaliteit naar criminaliteit.
Komt een probleem definitie, er is sprake van een enkelvoudige gebeurtenis, dit worden
meerdere incidenten, waardoor het een groter probleem wordt.
Macht van media
Meer aandacht.
Criminaliseringsprocessen is altijd iets over te vinden in de media. Onderscheid maken van
Bepaald gedrag al dan niet strafbaar: criteria voor strafbaar stelling.
- Voordeel: Duidelijk toetsingskader (structuur aanbrengen is makkelijk)
- Nadeel: het is een breed toetsingskader waardoor minder ruimte is voor diepgang
(toepassing laat weinig ruimte voor diepgang).
Zijn meerdere criteria voor strafbaarstelling. Het doel is om voornamelijk vanuit de wetgever
om een argumentatiekader te geven aan de hand waarvan de wetgever kan bedenken of een
bepaald gedrag strafbaar gesteld moet worden.
Wetgever gebruikt in de praktijk bepaalde criteria (niet alle), er is geen rangorde van de
criteria. Kunnen elkaar aanvullen en zijn evenveel waard. Zijn ook criteria ontwikkeld, zie
Buisman.
De criteria heeft drie verschillende aspecten. Die moeten op ook die manier worden
doorlopen. Als aan 1 niet is voldaan kom je ook niet toe aan vraag 2.
1. Stap 1 legitimatie
2. Stap rechtvaardiging
3. Stap 3 formulering van strafbaarstelling
Als je dit toetsingskader toepast, dan wordt het heel omvangrijk waardoor minder ruimte voor
diepgang. Conclusie zou uiteindelijk zijn dat je aan de hand van de criteria zegt dat het gedrag
strafbaar gesteld moet worden dit is subjectief!
Daar moet je eigen mening geven wat je belangrijker vindt (dat doet de wetgever ook, laat
bepaalde criteria terugkomen).
Integraal Afwegingskader beleid & regelgeving
Fase 1 Probleemanalyse
1. Wat is de aanleiding?
2. Wie zijn betrokken?
3. Wat is het probleem?
4. Wat is het doel?
5. Wat rechtvaardigt overheidsinterventie?
Breng het probleem in kaart
Fase 2 Instrumentkeuze
6. Wat is het beste instrument?
- Instrumenten
- Rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en doelmatigheid
- Invoeren van beleid
Bepaal welk instrument(en) inzetten om probleem op te lossen
Fase 3 Gevolgenbeoordeling
, 7. Wat zijn de gevolgen?
- Evaluatie en monitoring
Bepaal gevolgen van voorgestelde oplossing en geef aan hoe te evalueren
Veel informatie is te vinden welke de vraag welke stappen moeten worden gezet om bepaald
gedrag strafbaar te stellen.
Vaak is er een aanleiding te vinden maatschappelijk, waardoor iets strafbaar moet worden
gesteld. Dit kan op basis van politieke overtuiging bijvoorbeeld. Het tegenovergestelde kan
ook, maar komt minder voor.
Strafbaarstellingen kunnen ook symbolisch zijn. Heeft het dan nog zin?
- Wat is er goed aan: een bepaald signaal wordt afgegeven.
De vraag of bepaald gedrag strafbaar gesteld moet worden, hangt af van meerdere
argumenten. De waarde van die argumenten zijn persoonlijk, er zijn geen regels.
,HC 2: De sociale constructie van criminaliteit
Totstandkoming van gedrag dat niet strafbaar is tot gedrag dat wel strafbaar is sociale
constructie van criminaliteit.
- Normatief karakter: procedure niet juridisch is: het probleem ligt al bij de wetgever
dan komt de criteria voor strafbaarstelling
- Het probleem wat wordt aangekaart komt vanuit de procedure die eraan voorafgaat.
Vanaf de samenleving komt een beroep om een probleem aan te kaarten. Er is een vorm van
gedrag dat als strafwaardig wordt gezien. Strafwaardig is een term die betekent dat een gedrag
niet strafwaardig is maar strafwaardig dient te zijn volgens een bepaalde groep.
Via collocaties komt een bericht dat het strafbaar moet zijn. Er worden collocaties gebruikt
om aan te geven dat er een gedraging is die strafbaar gesteld moet worden.
De procedure is een sociaal-politiek proces waarvan het recht essentieel deel uitmaakt. Waar
het om gaat is hoe de werkelijkheid wordt ervaren. Hier zit een vorm van subjectiviteit in
(iedereens werkelijkheid kan anders zijn). Lang niet iedereen is er mee-eens dat een bepaald
gedrag strafwaardig is. Het proces is dus sociaal: uiteindelijk via sociale ontwikkelingen
worden ze problematische ondervonden, waarna het politiek wordt
Het hangt af van ontwikkelingen van de samenleving. Het heeft te maken met de tijdsgeest
waarin we leven.
Bij de vraag of het strafwaardig wordt gezien, gaan sociale processen vooraf.
Sombolische interactionisme: hoe mensen de werkelijkheid ervaren in taal en omvang
Labeling: hoe mensen het ervaren, welk gedrag ze strafwaardig vinden wordt benoemd binnen
de sociale kaders:
- Regels
- Toepassing
- Duiding van gedrag/ anders als strafwaardig.
Sociale wetenschappen spelen dus een rol.
Als het gaat over de vraag of iets strafwaardig is, zijn er bepaalde ontwikkelingen die en
belangrijke rol spelen.
- Punitieve tendensen: vergelding. Er bestaat een tendens dat de gedraging vergolden
moet worden. ‘Blame game’: mensen moeten gestraft worden voor een gedraging die
strafwaardig moet worden gevonden
- Is er geen sprake van over criminalisering? Situatie dat er een ontwikkeling is waarin
er meer gedragingen strafbaar (moeten worden) gesteld dan dat eigenlijk nodig is.
- Decriminalisering: er is een ontwikkeling dat er minder strafbaar wordt gesteld en de
vraag is of dat wenselijk is.
, Wat is strafwaardig?
1) Wat is de strafwaardigheid/ schade?
a. Schadelijk karakter: schade kan een indicatie zijn van strafwaardig gedrag.
b. Moraliteit: Moet dit altijd objectief meetbaar te zijn of mogen er ook morele
opvattingen een rol spelen?
2) Doelmatigheid van criminalisering/effectiviteit?
Criminologie als social harm (Van Swaaningen/Boone)
Social harm benadering betekent dat bij de vraag of gedrag strafbaar moet worden gesteld
moet worden gekeken naar de maatschappelijk schade. Dat is naar hun mening het object van
de criminologie, de vraag gedragingen die ook leiden tot maatschappelijke schade.
- Onderscheiden vormen van criminaliteit/reacties
- Hersteloriëntatie
- Doelmatig: oplossingsgericht/preventie
Verloop betekenisverlening
De betekenis die wordt gegeven aan gedragingen die strafbaar worden gesteld komen overeen
met de geduide werkelijkheid.
Wisselwerking tussen (semi-autonome) velden & actoren. Wie moet het op de politieke
agenda zetten. Een groep die het probleem moet aanduiden dat als onwenselijk wordt ervaren.
Feitelijke verloop:
- Signalering van een fenomeen
- Benoemen als deviant, schadelijk, immoreel, strafwaardig
- Via taal, metaforen, codes, gecondenseerde symbolen, experts
- Mate van
Als het gaat om het strafbaar stellen van gedrag
Als het gaat om bepaalde vormen van criminaliteit die worden aangekaart: mate van
aansprekendheid?
Vormen van foto’s om bepaalde vormen van gedrag strafrechtelijk aan te pakken. Gebruik
gemaakt van bepaalde foto’s en symbolen.
Amplificatiesiraal: een proces plaatsvindt dat zichzelf versterkt. Een verschijnsel dat niet valt
onder criminaliteit naar criminaliteit.
Komt een probleem definitie, er is sprake van een enkelvoudige gebeurtenis, dit worden
meerdere incidenten, waardoor het een groter probleem wordt.
Macht van media
Meer aandacht.
Criminaliseringsprocessen is altijd iets over te vinden in de media. Onderscheid maken van
