Pedagogiek 2.1 HC7
Emmy Pikler
Zij was van huis uit arts en groeide op in Wenen en Budapest. Na de tweede wereldoorlog
begon zij een opvang voor kleine kinderen, voor kinderen zonder ouders. Haar pedagogiek is
bedoeld om jonge kinderen zonder dat ouders erbij zijn toch goede zorg en aandacht krijgen.
De zorg wilde ze contant houden en zorgen dat alle medewerkers dezelfde zorg gaven, ze
moesten hun aandacht eerlijk verdelen. Volgens haar moet je de 1 op 1 momenten goed
benutten met een kind, individuele aandacht geven. Centraal staat dat alle handelingen
bevorderen dat het kind zich bewust wordt van zichzelf, als je voor het kind een
zorgmoment hebt dan moet je dat zo doen dat je het kind erbij betrekt, aankijkt en uitlegt
wat je aan het doen bent. Zo krijg je een reactie terug van het kind en je moet ook wachten
tot het kind reageert, het kind is nooit een object van zorg.
Vier werkprincipes
Affectieve relatie
Persoonlijke relaties van beperkt aantal pm’ers met kind, vaste gezichten per baby. Pm’er
geeft persoonlijke zorg, zonder eigen verwachtingen te later doorwegen. Sleutelmomenten:
alles wordt aan de baby verteld en voorgesteld. Respect voor dialoog: pm’er weet zeker dat
het kind meewerkt
Autonome activiteit
Kinderen ontdekken het plezier van hun eigen spontane activiteit. Pm’er organiseert dit
plezier door ‘vrij spelen’ binnen 4 voorwaarden: Kind heeft eigen ritme (goed wakker zijn om
te spelen), voldoende ruimte, spelen met gebruiksvoorwerken die de aandacht van het kind
trekken en de houding van opvoeders is zo dat kinderen zelfstandig actief kan zijn.
Bevorderen zelfbewustzijn. Pm’er help als kind ruzie niet kan oplossen. Wel troosten, maar
niet op schoot trekken. Bij elke actie van pm’er wordt de baby eerst toegesproken
Bewustwording van zichzelf
Regelmaat zodat het kind snapt wat er van hem wordt verwacht. Intieme zorgmomenten zijn
ook een verzorging van de psyche van het kind. Zorg ondersteunt het zelfbegrip, begrip wat
hen overkomt en wat hun situatie is.
Goede lichamelijke verzorging
Bewust met voeding omgaan. Slapen in de openlucht. 4 uur per dag buiten spelen,
Lichamelijke gezondheid komt voort uit verzorging die de persoonlijkheid van de baby/kind
respecteert (eigen dieet)
Succesfactor: continuïteit
Kinderen verblijven in een instelling, je mag ze niet meer beloven dan wat je kan geven,
maar wat je geeft moet contant en zeker zijn. Ieder kind heeft zijn eigen mentor die
maandelijks een observatieverslag schrijft. Behoeften van kinderen zijn leidend.
Valkuilen bij imitaties
Pikler’s pedagogiek is geen gezinspedagogiek. De principes moeten worden toegepast, maar
niet per se de praktische uitwerking ervan in het Loczy-instituut. Moet je persé tot op de
minuut van 4 uur buiten spelen bijvoorbeeld?
Emmy Pikler
Zij was van huis uit arts en groeide op in Wenen en Budapest. Na de tweede wereldoorlog
begon zij een opvang voor kleine kinderen, voor kinderen zonder ouders. Haar pedagogiek is
bedoeld om jonge kinderen zonder dat ouders erbij zijn toch goede zorg en aandacht krijgen.
De zorg wilde ze contant houden en zorgen dat alle medewerkers dezelfde zorg gaven, ze
moesten hun aandacht eerlijk verdelen. Volgens haar moet je de 1 op 1 momenten goed
benutten met een kind, individuele aandacht geven. Centraal staat dat alle handelingen
bevorderen dat het kind zich bewust wordt van zichzelf, als je voor het kind een
zorgmoment hebt dan moet je dat zo doen dat je het kind erbij betrekt, aankijkt en uitlegt
wat je aan het doen bent. Zo krijg je een reactie terug van het kind en je moet ook wachten
tot het kind reageert, het kind is nooit een object van zorg.
Vier werkprincipes
Affectieve relatie
Persoonlijke relaties van beperkt aantal pm’ers met kind, vaste gezichten per baby. Pm’er
geeft persoonlijke zorg, zonder eigen verwachtingen te later doorwegen. Sleutelmomenten:
alles wordt aan de baby verteld en voorgesteld. Respect voor dialoog: pm’er weet zeker dat
het kind meewerkt
Autonome activiteit
Kinderen ontdekken het plezier van hun eigen spontane activiteit. Pm’er organiseert dit
plezier door ‘vrij spelen’ binnen 4 voorwaarden: Kind heeft eigen ritme (goed wakker zijn om
te spelen), voldoende ruimte, spelen met gebruiksvoorwerken die de aandacht van het kind
trekken en de houding van opvoeders is zo dat kinderen zelfstandig actief kan zijn.
Bevorderen zelfbewustzijn. Pm’er help als kind ruzie niet kan oplossen. Wel troosten, maar
niet op schoot trekken. Bij elke actie van pm’er wordt de baby eerst toegesproken
Bewustwording van zichzelf
Regelmaat zodat het kind snapt wat er van hem wordt verwacht. Intieme zorgmomenten zijn
ook een verzorging van de psyche van het kind. Zorg ondersteunt het zelfbegrip, begrip wat
hen overkomt en wat hun situatie is.
Goede lichamelijke verzorging
Bewust met voeding omgaan. Slapen in de openlucht. 4 uur per dag buiten spelen,
Lichamelijke gezondheid komt voort uit verzorging die de persoonlijkheid van de baby/kind
respecteert (eigen dieet)
Succesfactor: continuïteit
Kinderen verblijven in een instelling, je mag ze niet meer beloven dan wat je kan geven,
maar wat je geeft moet contant en zeker zijn. Ieder kind heeft zijn eigen mentor die
maandelijks een observatieverslag schrijft. Behoeften van kinderen zijn leidend.
Valkuilen bij imitaties
Pikler’s pedagogiek is geen gezinspedagogiek. De principes moeten worden toegepast, maar
niet per se de praktische uitwerking ervan in het Loczy-instituut. Moet je persé tot op de
minuut van 4 uur buiten spelen bijvoorbeeld?
