Kenmerkende aspecten
Tijdvak 1: Tijd van Jagers en Boeren
1. De levenswijze van jagers en verzamelaars
Men trok in groepen van 15/30 mensen rond als nomaden op zoek naar voedsel door
te jagen of te verzamelen.
2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
De neolithische revolutie begon bij de verandering van het klimaat en de hersenen
van mensen. Rond het Midden-Oosten gingen mensen zich vestigen doordat
plantengroei en dieren er volop aanwezig waren. Het was niet meer noodzakelijk om
rond te trekken, dus ontstonden er kleine dorpjes.
3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Door gunstige omstandigheden en samenwerking groeide de landbouw wat
resulteerde in overschotten. Niet iedereen hoefden meer boer te zijn, dus kon men
zich specialiseren. Door de diversiteit en de hoeveelheid producten kon men gaan
handelen, wat zorgde voor stedelijke gemeenschappen.
Tijdvak 2: Tijd van Grieken en Romeinen
4. De ontwikkeling van het wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en
politiek in de Griekse stadstaat
De Grieken ontwikkelden een liefde voor ‘de waarheid’, filosofen gingen via verstand
onderzoek en vragen beredeneren. In poleis als Athene kwamen bestuursvormen
zoals: monarchie, aristocratie, tirannie en bovenal democratie.
5. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
Toen de Romeinen Griekenland veroverden, waren ze onder de indruk van de
Griekse cultuur. Elementen uit bijvoorbeeld de bouw- en beeldende kunst werden
overgenomen met eigen elementen erbij. Doordat de Romeinen door heel Europa
gebieden wilden veroveren, werden de kenmerken van deze nieuwe ‘klassieke
beschaving’ verspreid.
6. De groei van het Romeinse Imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in
Europa verspreidde
Dankzij de vele veroveringen door de Romeinen kon de Grieks-Romeinse cultuur
zich verspreiden over Europa. De inlandse volkeren werden door de Romeinen
beïnvloedt en soms gebeurde dit ook andersom.
, 7. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur in
Noordwest-Europa
Aan de andere kant van de Rijn leefden de Germanen. Tussen de Romeinen en de
Germanen was er verwondering maar ook veel afschuw. In de Noordelijke
Germaanse staten was het Germaans dominant en in het zuiden was dat de
Grieks-Romeinse cultuur. Romanisering zorgde voor veel bloei in de Germaanse
gebieden.
8. De ontwikkeling van het Jodendom en christendom als de eerste monotheïstische
godsdiensten
De oudste monothesitische godsdienst, het jodendom, is onstaan in de 15e eeuw
v.Chr. De joden hun enigste god Jahweh zou hen een land beloofd hebben. Dit land
is nu Israël met als hoofdstad Jeruzalem. Uit dit geloof vloeide uiteindelijk het
christendom, echter werden de aanhangers ervan tot de 4e eeuw n.Chr vervolgd.
Later werd het christendom de Romeinse staatsgodsdienst. Naast het jodendom en
het christendom ontstond er in de 7e eeuw de islam. Tussen de drie monotheïstische
godsdiensten zijn er enkele verschillen te vinden maar ook overeenkomsten.
Hierdoor werken ze soms samen in harmonie maar zijn strijden ze regelmatig ook
tegen elkaar.
Tijdvak 3: Tijd van Monniken en Ridders
9. De verspreiding van het christendom in geheel Europa
Aan het einde van de 4e eeuw maakte keizer Theodosius I het christendom tot
staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk. Ondanks de val van dit rijk in 467 n.Chr
verspreidde het christendom zich massaal verder. De paus leidde vanuit Rome de
kerstening en liet missionarissen rondtrekken. Christelijke en Germaanse gebruiken
versmolten om het bekeren te vergemakkelijken. Een gemeenschappelijk geloof
zorgde voor saamhorigheid en minder conflicten; het was dus een handig middel
voor vorsten en geestelijken. De adel en de christelijke geestelijken werkten samen
op bestuurs-, economisch en levensbeschouwelijk gebied.
10. Het ontstaan en de verspreiding van de Islam
In de 7e eeuw ontstond er de islam, een monotheïstische godsdienst met
Mohammed als profeet. In minder dan 100 jaar verspreidden het islamitische geloof
over een zeer groot gebied. Dit kon zo snel gebeuren door het feit dat er een oorlog
gaande was tussen het Byzantijnse en het Perzische Rijk. Zij hadden daarom geen
tijd om zich te verdedigen tegen de islam. Ook hebben moslims de Jihad, een
religieuze verplichting om het geloof te verspreiden. Daarnaast konden ze zich
simpelweg snel verplaatsen door hun paarden en was het voor niet-moslims niet
verplicht om zich te bekeren (in tegenstelling tot het christendom).
Tijdvak 1: Tijd van Jagers en Boeren
1. De levenswijze van jagers en verzamelaars
Men trok in groepen van 15/30 mensen rond als nomaden op zoek naar voedsel door
te jagen of te verzamelen.
2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
De neolithische revolutie begon bij de verandering van het klimaat en de hersenen
van mensen. Rond het Midden-Oosten gingen mensen zich vestigen doordat
plantengroei en dieren er volop aanwezig waren. Het was niet meer noodzakelijk om
rond te trekken, dus ontstonden er kleine dorpjes.
3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Door gunstige omstandigheden en samenwerking groeide de landbouw wat
resulteerde in overschotten. Niet iedereen hoefden meer boer te zijn, dus kon men
zich specialiseren. Door de diversiteit en de hoeveelheid producten kon men gaan
handelen, wat zorgde voor stedelijke gemeenschappen.
Tijdvak 2: Tijd van Grieken en Romeinen
4. De ontwikkeling van het wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en
politiek in de Griekse stadstaat
De Grieken ontwikkelden een liefde voor ‘de waarheid’, filosofen gingen via verstand
onderzoek en vragen beredeneren. In poleis als Athene kwamen bestuursvormen
zoals: monarchie, aristocratie, tirannie en bovenal democratie.
5. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
Toen de Romeinen Griekenland veroverden, waren ze onder de indruk van de
Griekse cultuur. Elementen uit bijvoorbeeld de bouw- en beeldende kunst werden
overgenomen met eigen elementen erbij. Doordat de Romeinen door heel Europa
gebieden wilden veroveren, werden de kenmerken van deze nieuwe ‘klassieke
beschaving’ verspreid.
6. De groei van het Romeinse Imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in
Europa verspreidde
Dankzij de vele veroveringen door de Romeinen kon de Grieks-Romeinse cultuur
zich verspreiden over Europa. De inlandse volkeren werden door de Romeinen
beïnvloedt en soms gebeurde dit ook andersom.
, 7. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur in
Noordwest-Europa
Aan de andere kant van de Rijn leefden de Germanen. Tussen de Romeinen en de
Germanen was er verwondering maar ook veel afschuw. In de Noordelijke
Germaanse staten was het Germaans dominant en in het zuiden was dat de
Grieks-Romeinse cultuur. Romanisering zorgde voor veel bloei in de Germaanse
gebieden.
8. De ontwikkeling van het Jodendom en christendom als de eerste monotheïstische
godsdiensten
De oudste monothesitische godsdienst, het jodendom, is onstaan in de 15e eeuw
v.Chr. De joden hun enigste god Jahweh zou hen een land beloofd hebben. Dit land
is nu Israël met als hoofdstad Jeruzalem. Uit dit geloof vloeide uiteindelijk het
christendom, echter werden de aanhangers ervan tot de 4e eeuw n.Chr vervolgd.
Later werd het christendom de Romeinse staatsgodsdienst. Naast het jodendom en
het christendom ontstond er in de 7e eeuw de islam. Tussen de drie monotheïstische
godsdiensten zijn er enkele verschillen te vinden maar ook overeenkomsten.
Hierdoor werken ze soms samen in harmonie maar zijn strijden ze regelmatig ook
tegen elkaar.
Tijdvak 3: Tijd van Monniken en Ridders
9. De verspreiding van het christendom in geheel Europa
Aan het einde van de 4e eeuw maakte keizer Theodosius I het christendom tot
staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk. Ondanks de val van dit rijk in 467 n.Chr
verspreidde het christendom zich massaal verder. De paus leidde vanuit Rome de
kerstening en liet missionarissen rondtrekken. Christelijke en Germaanse gebruiken
versmolten om het bekeren te vergemakkelijken. Een gemeenschappelijk geloof
zorgde voor saamhorigheid en minder conflicten; het was dus een handig middel
voor vorsten en geestelijken. De adel en de christelijke geestelijken werkten samen
op bestuurs-, economisch en levensbeschouwelijk gebied.
10. Het ontstaan en de verspreiding van de Islam
In de 7e eeuw ontstond er de islam, een monotheïstische godsdienst met
Mohammed als profeet. In minder dan 100 jaar verspreidden het islamitische geloof
over een zeer groot gebied. Dit kon zo snel gebeuren door het feit dat er een oorlog
gaande was tussen het Byzantijnse en het Perzische Rijk. Zij hadden daarom geen
tijd om zich te verdedigen tegen de islam. Ook hebben moslims de Jihad, een
religieuze verplichting om het geloof te verspreiden. Daarnaast konden ze zich
simpelweg snel verplaatsen door hun paarden en was het voor niet-moslims niet
verplicht om zich te bekeren (in tegenstelling tot het christendom).
