Samenvatting hoorcolleges 1 t/m 6 Methoden van Onderzoek. Bachelor Psychologie, Radboud

MVO

 Je kunt op basaal niveau onderbouwen welke functie wetenschappelijk onderzoek heeft
in de psychologie en duidelijk maken wat de aard en het verloop van empirisch
wetenschappelijk onderzoek is.

 Je kunt beargumenteren welke ethische principes en normen van belang zijn bij het
ontwerpen, uitvoeren en evalueren van onderzoek.

 Je kunt in wetenschappelijk gangbare termen analyseren welke onderzoeksopzet
gebruikt is in een eenvoudig bestaand onderzoek.

 Je kunt een eenvoudige onderzoeksopzet ontwerpen gegeven een nieuwe vraagstelling
en deze keuze beargumenteren.

 Je kunt de bruikbaarheid van de meest gangbare onderzoeksontwerpen voor het
beantwoorden van een eenvoudige bestaande of
nieuwe onderzoeksvraag beoordelen in wetenschappelijk gangbare termen en analyseren
welke consequenties eventuele beperkingen hebben voor de conclusies van dat onderzoek.

 Je kunt in wetenschappelijk gangbare termen analyseren welke manier van steekproef
trekken is gebruikt in een eenvoudig bestaand onderzoek.

 Je kunt beargumenteren welke manier van steekproef trekken je wilt gebruiken gegeven
een nieuwe vraagstelling.

 Je kunt de bruikbaarheid van de verschillende manieren van steekproef trekken voor het
beantwoorden van een eenvoudige bestaande of nieuwe onderzoeksvraag beoordelen in
wetenschappelijk gangbare termen en analyseren welke consequenties eventuele
beperkingen hebben voor de conclusies van dat onderzoek.

 Je kunt in wetenschappelijk gangbare termen analyseren welke methode(n) van
dataverzameling gebruikt is / zijn in een eenvoudig bestaand onderzoek.

 Je kunt de juiste dataverzamelingsmethode(n) kiezen gegeven een nieuwe eenvoudige
onderzoeksvraag en deze keuze beargumenteren.

 Je kunt de bruikbaarheid van de meest gangbare methoden van dataverzameling voor
het beantwoorden van een eenvoudige bestaande of nieuwe onderzoeksvraag
beoordelen in wetenschappelijk gangbare termen.

 Je kunt op basaal niveau beredeneren welke validiteits- en betrouwbaarheidsbegrippen
van belang zijn bij de beoordeling van een meetinstrument, zoals een vragenlijst of een
observatieschema.




Week 1

,Samenvatting hoorcollege:

Wetenschappelijke benadering:
1. Empirisme
- Kennis is gebaseerd op observaties
- Data als basis voor conclusies
2. Rationalisme
- Gebruik van ratio
- Inductie, deductie (specifieke waarnemingen, gevolgtrekkingen)
3. Openheid
- publicaties en peer- review
(4. Ethiek)

Het verloop van empirisch onderzoek is dat je eigenlijk altijd een onderzoek begint met een vraag,
waar je antwoord op wilt hebben. Gedurende dit proces doorloop je een aantal fases:

- Beginfase (vraag helder formuleren)
- Ontwerpfase (onderzoeksdesign kiezen, deelnemers kiezen, dataverzamelingsmethode)
- Uitvoerfase
- Analysefase
- Presentatiefase (onderzoek presenteren. Onderzoek is pas onderzoek als je het openbaar
hebt gemaakt)

In de cursus van MVO richten we ons op de ontwerpfase en uitvoerfase.

Onderzoeksvraag gaat over de samenhang tussen variabelen.
Variabele  Kenmerk van een persoon of object dat varieert.

Een variabele heeft altijd 2 of meer waarden (niveaus).
Bijvoorbeeld: geslacht heeft 2 niveaus: man/vrouw.

Kwantitatieve variabele: de waarden geven een hoeveelheid aan
 leeftijd, gewicht.
Met een kwantitatieve variabele kan je rekenen.

Kwantitatieve variabelen bestaan uit 2 soorten:
- Continue variabelen: kunnen elke waarde aannemen tussen twee punten. Bijvoorbeeld
gewicht: je kunt 60,1 kg zijn, 60,2, 60,3 kg etc.
- Discreet variabele: bijvoorbeeld: aantal studenten in een collegezaal: 100, 101, 102 etc.

Kwalitatieve variabelen: waarden staan niet voor een hoeveelheid, maar om onderscheidend te zijn.
Dus deze waarden staan voor categorieën.
 geslacht: 1= man, 2 = vrouw (of andersom).

Kwalitatieve variabelen worden ook wel categorische variabelen of nominale variabelen genoemd.
Het kan bestaan uit 2 niveaus (man, vrouw) , maar ook uit 4 niveaus (bloedgroepen).

Bij een kwalitatieve variabele is het altijd belangrijk om niveaus aan te geven.
- Laten zien dat de variabele echt varieert
- Laten zien hoe de variabele varieert

Belangrijk om op het tentamen goed aan te geven, bijvoorbeeld zoals:

, - Koffie (ja/nee)
- Opleidingsniveau (laag/midden/hoog)
- Opleidingsniveau (HBO/PostHBO/WO/PostWO)

Zo laat je de variabelen in het onderzoek goed zien.

Een van de belangrijkste dingen die je moet doen met je variabelen: meet baar maken.
Operationaliseren  concreet omschrijven hoe je de variabelen uit je vraagstelling gaat meten of
gaat manipuleren.

Bijvoorbeeld: het meten van angst. Dit kan op verschillende manieren worden gedaan:
- Vragenlijst over hoe angstig iemand zich voelt
- Observatie van angst
- Fysiologische meting

Onderzoeksvraag: gaat vaak over de samenhang tussen variabelen.
Er zijn verschillende soorten relaties mogelijk:
- Positieve samenhang/relatie
- Negatieve samenhang/relatie
- Curve/lineair (U vorm/ omgekeerde U vorm)
- Geen samenhang (een rechte lijn -- )

Vragen met het woordje ‘invloed’ erin, die vragen naar causaliteit / causaal verband.
Causaal verband: de ene variabele heeft invloed op de andere variabele.

Onafhankelijke variabele = heeft invloed / vermoedelijke oorzaak (X)
Afhankelijke variabele: wordt invloed op uitgeoefend / vermoedelijke gevolg (Y)

Causaal verband: X Y
(pijltje betekent: invloed op)

*Voorbeeld: wat is de invloed van het krijgen van een miskraam op depressie?
Miskraam  Depressie?
Onafhankelijke variabele: miskraam (ja/nee)
Afhankelijke variabele: depressiescore.

Vast stellen van een causaal verband:
Er moeten 3 dingen zijn:
1. Covariatie van oorzaak en gevolg: oorzaak en gevolg moeten samenhangen.
2. Temporal precedence: oorzaak moet voorafgaan aan het gevolg.
3. Eliminatie van alternatieve verklaringen: er mag niets anders verantwoordelijk zijn voor de
geobserveerde samenhang. Dus er mogen GEEN alternatieve verklaringen zijn.




Experimenteel onderzoek: onderzoek waarbij de onafhankelijke variabele is gemanipuleerd.