vRD leerdoelen periode 5
Anatomie en pathologie abdomen
• Kan de anatomie van de abdomen op de juiste wijze benoemen
• Kan verschillende structuren uit het abdomen op juiste wijze benoemen
Zie bij contrastmiddel plaatjes van abdomen bij portaal veneuze fase
• Kan verschillende soorten buikpathologie noemen en wat het inhoudt en kan dit
herkennen op een X-BOZ.
o Ileus = Darmobstructie. Bij een ileus zullen de darmen proximaal van het
obstruerende moment gaan dilateren.
▪ De bovengrens van 3 cm geldt voor de dunne darmlissen, 6 cm voor het colon en
9 cm voor het caecum.
▪ Luchtvloeistof spiegel.
o Volvulus = Bij een sigmoïd volvulus is het sigmoïd om zijn eigen mesenterial as
getordeerd. Het resultaat is een closed loop.
▪ Het coffee bean sign is een klassiek teken voor een sigmoïd volvulus. Wanneer
de afgesloten darmlissen met lucht gedilateerd zijn (closed loop), zullen de
mediale wanden tegen elkaar aan gaan liggen en de binnenste lijn een
koffieboon configuratie creëren. De laterale wanden van de getordeerde
darmlissen vormen de buitenste contouren van de koffieboon.
o Bij een caecum volvulus draait het caecum om zijn eigen as.
, o Vrij lucht = vrij lucht
▪ Een staande X-BOZ is het meest sensitief voor het detecteren van abdominaal
vrij lucht. Lucht verplaatst zich altijd naar het hoogste punt , bij een staande
opname dus onder het diafragma. Meestal zijn patiënten met deze vraagstelling
te immobiel of ziek en daarom wordt er vaak gekozen voor een decubitus
opname. De voorkeur gaat uit naar een decubitus opname in linkerzij ligging. Op
deze manier bevind de lever zich aan de craniale zijde, de lever zal (in
vergelijking met luchthoudende darmen) een beter densiteitsverschil creëren
met het vrije lucht.
o Calcificaties = iets is verkalkt
▪ Nefrolithiasis/urolithiasis = concrementen in het renale verzamelsysteem en
de ureteren. Nierstenen.
▪ Nefrocalcinose = calciumzout deposities in het nierparenchym
▪ Vaatkalk = vaatverkalkingen, met name van de arterie lienalis, aorta en de
iliacale vaten.
• Kan uitleggen wat de functie van de lever is
o Productie van belangrijke eiwitten
o Productie van gal
▪ Zorgt voor betere opname van vetten in de darm
o Productie en opslag van energie en brandstoffen
▪ De lever zet vetten en suikers uit de voeding om in brandstoffen
▪ Opslaan van energie voorraden
o Verwerking en afvoer van afvalstoffen
▪ De lever filtert afvalstoffen uit het bloed
▪ Kan afvalstoffen omzetten tot niet-schadelijke stoffen of stoffen die kunnen
worden hergebruikt
• Kan uitleggen hoe de bloedvoorziening van de lever geregeld is
De lever wordt hoofdzakelijk door de leverslagader en de poortader van bloed voorzien.
De leverslagader komt de lever in via de leverpoort en splitst zich vervolgens in de rechter en
de linker leverslagader, die respectievelijk de rechter en de linker leverkwab van zuurstofrijk
bloed voorzien.
Anatomie en pathologie abdomen
• Kan de anatomie van de abdomen op de juiste wijze benoemen
• Kan verschillende structuren uit het abdomen op juiste wijze benoemen
Zie bij contrastmiddel plaatjes van abdomen bij portaal veneuze fase
• Kan verschillende soorten buikpathologie noemen en wat het inhoudt en kan dit
herkennen op een X-BOZ.
o Ileus = Darmobstructie. Bij een ileus zullen de darmen proximaal van het
obstruerende moment gaan dilateren.
▪ De bovengrens van 3 cm geldt voor de dunne darmlissen, 6 cm voor het colon en
9 cm voor het caecum.
▪ Luchtvloeistof spiegel.
o Volvulus = Bij een sigmoïd volvulus is het sigmoïd om zijn eigen mesenterial as
getordeerd. Het resultaat is een closed loop.
▪ Het coffee bean sign is een klassiek teken voor een sigmoïd volvulus. Wanneer
de afgesloten darmlissen met lucht gedilateerd zijn (closed loop), zullen de
mediale wanden tegen elkaar aan gaan liggen en de binnenste lijn een
koffieboon configuratie creëren. De laterale wanden van de getordeerde
darmlissen vormen de buitenste contouren van de koffieboon.
o Bij een caecum volvulus draait het caecum om zijn eigen as.
, o Vrij lucht = vrij lucht
▪ Een staande X-BOZ is het meest sensitief voor het detecteren van abdominaal
vrij lucht. Lucht verplaatst zich altijd naar het hoogste punt , bij een staande
opname dus onder het diafragma. Meestal zijn patiënten met deze vraagstelling
te immobiel of ziek en daarom wordt er vaak gekozen voor een decubitus
opname. De voorkeur gaat uit naar een decubitus opname in linkerzij ligging. Op
deze manier bevind de lever zich aan de craniale zijde, de lever zal (in
vergelijking met luchthoudende darmen) een beter densiteitsverschil creëren
met het vrije lucht.
o Calcificaties = iets is verkalkt
▪ Nefrolithiasis/urolithiasis = concrementen in het renale verzamelsysteem en
de ureteren. Nierstenen.
▪ Nefrocalcinose = calciumzout deposities in het nierparenchym
▪ Vaatkalk = vaatverkalkingen, met name van de arterie lienalis, aorta en de
iliacale vaten.
• Kan uitleggen wat de functie van de lever is
o Productie van belangrijke eiwitten
o Productie van gal
▪ Zorgt voor betere opname van vetten in de darm
o Productie en opslag van energie en brandstoffen
▪ De lever zet vetten en suikers uit de voeding om in brandstoffen
▪ Opslaan van energie voorraden
o Verwerking en afvoer van afvalstoffen
▪ De lever filtert afvalstoffen uit het bloed
▪ Kan afvalstoffen omzetten tot niet-schadelijke stoffen of stoffen die kunnen
worden hergebruikt
• Kan uitleggen hoe de bloedvoorziening van de lever geregeld is
De lever wordt hoofdzakelijk door de leverslagader en de poortader van bloed voorzien.
De leverslagader komt de lever in via de leverpoort en splitst zich vervolgens in de rechter en
de linker leverslagader, die respectievelijk de rechter en de linker leverkwab van zuurstofrijk
bloed voorzien.
