Medische kennis toets 3
Inhoud
Hoorcollege Neurocologie..................................................................................................................3
CZS: hersenen en ruggenmerg........................................................................................................3
Functies..............................................................................................................................................4
Hoorcollege 2 epilepsie en CVA..........................................................................................................7
Epilepsie.........................................................................................................................................7
CVA beroerte..................................................................................................................................9
Het sensorisch stelsel.......................................................................................................................11
Pathologie gezichtszintuig................................................................................................................15
Hoorcollege pijn...............................................................................................................................18
Hoorcollege pijnbehandeling............................................................................................................20
Stappenplan bij nociceptieve pijn volgens WHO..........................................................................21
Ontsteking........................................................................................................................................23
Uitwendige afweer.......................................................................................................................23
Inwendige afweer.........................................................................................................................23
Niet specifiek................................................................................................................................23
Specifiek.......................................................................................................................................24
organen........................................................................................................................................25
Lymfevatenstelsel.........................................................................................................................25
Pathologie afweer............................................................................................................................28
Allergie..........................................................................................................................................28
Auto immuun ziekte.....................................................................................................................29
AIDS..............................................................................................................................................29
Hoorcollege oncologie......................................................................................................................31
Hoorcollege 2 oncologie...................................................................................................................33
Hoorcollege motorisch stelsel..........................................................................................................38
Hoorcollege 2...................................................................................................................................42
Parkinsonisme..............................................................................................................................44
Reumatoïde artritis.......................................................................................................................48
Jicht..............................................................................................................................................49
Ziekte van Bechterew...................................................................................................................50
Fracturen.....................................................................................................................................50
Hoorcollege voedingsleer.................................................................................................................51
Koolhydraten................................................................................................................................51
, Vetten...........................................................................................................................................52
Eiwitten / proteïne........................................................................................................................52
Vitamines......................................................................................................................................52
Mineralen.....................................................................................................................................53
Hoorcollege ondervoeding...............................................................................................................54
,Hoorcollege Neurocologie
Functies van hersenen
- Regulatie
- Aansturen van de organen
- Contact met buitenwereld
- Psychische functies
CZS: hersenen en ruggenmerg
- Hersenvliezen = meninges
Dura mater (harde vlies)
Arachnoidea mater (spinnenwebvlies)
Pia mater (zacht vlies)
In achterhoofd gaan de hersenvliezen over in ruggenmergvlies
- Ventrikels en liquor
Laterale ventrikels, zijn verbonden met aquaduct
Er stroomt in en om de hersenen, dat vocht geproduceerd in de 3 e en 4e ventrikels
Dit bevind zich in het spinnenwebvlies -> uitpuilingen in veneuze holtes = veneuze
sinus = granulationes arachnoidea
Liquor:
In plexus choroïdeus vind de productie van liquor -> 500 ml/dag
Functies: aanvoeren zuurstof en voedingsstoffen (glucose), afvoeren afvalstoffen
Constante inwendige druk
Bescherming tegen storen en schokken
Ondersteunt gewicht van hersenweefsel
- Doorbloeding hersenen
Aanvoer via aa. Carotis interna (inwendige halsslagader) en aa. Vertebralis (wervelslagader)
Collaterale circulatie: cirkel van Willis -> hier gaan 2 arteriën naar voren, opzij en achteren
Bij maar 30% is deze bij de gezonde mens compleet
- Exterieur hersenen = buitenkant
- Bestaan uit 2 hemisferen = hersenhelften
Corpus callosum verbindt beide hersenhelften
- Holte in de hemisferen = ventriculus lateralis
- Diep kernen = basale ganglia = hebben controle over beweging ‘’automatisch verloop’’
- De cellichamen van de neuronen (grijze stof) vormen de cortex. Hier binnen liggen
verbindingsbanen (witte stof) en wordt de medulla genoemd.
Medulla bestaat uit 3 delen:
Associatiebanen: verbinding binnen hemisfeer: verbinden schorsgebieden
Commissuren: tussen beide hemisferen, deze kruisen: -> informatie-uitwisseling
(efferente en afferente) banen:
Afferent: maken tussenstop in thalamus -> eindigen voor groot deel in gyrus
postcentralis
Efferente: 1. Piramidebanen: beginnen in de gyrus precentralis -> de
axonen lopen in bundels caudaal -> Pyramide banen: Rechter
hemisfeer bestuurt linker lichaamshelft en andersom
Extrapiramidale banen: zijn alle motorische vezels -> caudaal naar
hersencentra
, Functies
Grote hersenen = cerebrum
- Motoriek, sensorisch, emoties, geheugen, leren, motivatie, herinneren, seksueel gedrag
Topie = functionele schorsgebieden Functie
Primaire motorische schors Animale motoriek, veel piramide banen
homunculus -> motorisch mannetje -> gelaat
en handen hebben meer aansturing nodig
Secundair motorische schors oftewel Vóór de primaire schors -> voert info naar
premotorische schors cellen in ruggenmerg -> veel extrapiramidale
banen -> coördinatie van gecompliceerde
bewegingen = willekeurig (piano, schrijven,
typen)
Primair sensorische schors Komt sensorische info vanuit zintuigen binnen
-> ligt dicht bij primair motorisch zodat ze
goed in contact zijn ->
Secundaire sensorische schors Betekenis geven aan sensorische info
Primair auditieve schors -> slaapkwab Axonen geven de gehoorprikkels aan het
gehoororgaan
Secundaire auditieve schors Vormt de interpretatie van de prikkels
Primair visuele schors Hier eindigen de axonen die lichtprikkels ui de
netvliezen in de ogen vervoeren
Secundair visuele schors Zorgt voor begrip en interpretatie
Spraakcentrum = brocka centrum Slechts enkelzijdig aanwezig en is meestal
links
Smaak cortex Ligt dieper in de schors
Olfactorische cortex Geurgewaarwording
Wernicke centrum Ontvangt informatie van alle sensorische
gebieden -> interpreteren, herinneren,
begrijpen van gesproken taal en gelezen
schrift -> 1 kant van hersenen
Associatieve schorsgebieden Medeverantwoordelijk voor gelijktijdig van
sensorische info -> het horen van vuurwerk en
lezen tot uitspreken van teksten
- Kwabben:
Frontale: motoriek
Pariëtale: zijwand: verwerkt info dat binnenkomt
Temporale kwab: slaapkwab: verwerkt info dat binnenkomt
Occipitale kwab: verwerkt info dat binnenkomt -> achterhoofd kwab
De grenzen tussen de kwabben: karakteristieke groeven: sulci en windingen: gyri
sulcus centrales -> verdeelt hersenen in voor en achter
fissura longitudinalis verdeelt -> links en rechts
Inhoud
Hoorcollege Neurocologie..................................................................................................................3
CZS: hersenen en ruggenmerg........................................................................................................3
Functies..............................................................................................................................................4
Hoorcollege 2 epilepsie en CVA..........................................................................................................7
Epilepsie.........................................................................................................................................7
CVA beroerte..................................................................................................................................9
Het sensorisch stelsel.......................................................................................................................11
Pathologie gezichtszintuig................................................................................................................15
Hoorcollege pijn...............................................................................................................................18
Hoorcollege pijnbehandeling............................................................................................................20
Stappenplan bij nociceptieve pijn volgens WHO..........................................................................21
Ontsteking........................................................................................................................................23
Uitwendige afweer.......................................................................................................................23
Inwendige afweer.........................................................................................................................23
Niet specifiek................................................................................................................................23
Specifiek.......................................................................................................................................24
organen........................................................................................................................................25
Lymfevatenstelsel.........................................................................................................................25
Pathologie afweer............................................................................................................................28
Allergie..........................................................................................................................................28
Auto immuun ziekte.....................................................................................................................29
AIDS..............................................................................................................................................29
Hoorcollege oncologie......................................................................................................................31
Hoorcollege 2 oncologie...................................................................................................................33
Hoorcollege motorisch stelsel..........................................................................................................38
Hoorcollege 2...................................................................................................................................42
Parkinsonisme..............................................................................................................................44
Reumatoïde artritis.......................................................................................................................48
Jicht..............................................................................................................................................49
Ziekte van Bechterew...................................................................................................................50
Fracturen.....................................................................................................................................50
Hoorcollege voedingsleer.................................................................................................................51
Koolhydraten................................................................................................................................51
, Vetten...........................................................................................................................................52
Eiwitten / proteïne........................................................................................................................52
Vitamines......................................................................................................................................52
Mineralen.....................................................................................................................................53
Hoorcollege ondervoeding...............................................................................................................54
,Hoorcollege Neurocologie
Functies van hersenen
- Regulatie
- Aansturen van de organen
- Contact met buitenwereld
- Psychische functies
CZS: hersenen en ruggenmerg
- Hersenvliezen = meninges
Dura mater (harde vlies)
Arachnoidea mater (spinnenwebvlies)
Pia mater (zacht vlies)
In achterhoofd gaan de hersenvliezen over in ruggenmergvlies
- Ventrikels en liquor
Laterale ventrikels, zijn verbonden met aquaduct
Er stroomt in en om de hersenen, dat vocht geproduceerd in de 3 e en 4e ventrikels
Dit bevind zich in het spinnenwebvlies -> uitpuilingen in veneuze holtes = veneuze
sinus = granulationes arachnoidea
Liquor:
In plexus choroïdeus vind de productie van liquor -> 500 ml/dag
Functies: aanvoeren zuurstof en voedingsstoffen (glucose), afvoeren afvalstoffen
Constante inwendige druk
Bescherming tegen storen en schokken
Ondersteunt gewicht van hersenweefsel
- Doorbloeding hersenen
Aanvoer via aa. Carotis interna (inwendige halsslagader) en aa. Vertebralis (wervelslagader)
Collaterale circulatie: cirkel van Willis -> hier gaan 2 arteriën naar voren, opzij en achteren
Bij maar 30% is deze bij de gezonde mens compleet
- Exterieur hersenen = buitenkant
- Bestaan uit 2 hemisferen = hersenhelften
Corpus callosum verbindt beide hersenhelften
- Holte in de hemisferen = ventriculus lateralis
- Diep kernen = basale ganglia = hebben controle over beweging ‘’automatisch verloop’’
- De cellichamen van de neuronen (grijze stof) vormen de cortex. Hier binnen liggen
verbindingsbanen (witte stof) en wordt de medulla genoemd.
Medulla bestaat uit 3 delen:
Associatiebanen: verbinding binnen hemisfeer: verbinden schorsgebieden
Commissuren: tussen beide hemisferen, deze kruisen: -> informatie-uitwisseling
(efferente en afferente) banen:
Afferent: maken tussenstop in thalamus -> eindigen voor groot deel in gyrus
postcentralis
Efferente: 1. Piramidebanen: beginnen in de gyrus precentralis -> de
axonen lopen in bundels caudaal -> Pyramide banen: Rechter
hemisfeer bestuurt linker lichaamshelft en andersom
Extrapiramidale banen: zijn alle motorische vezels -> caudaal naar
hersencentra
, Functies
Grote hersenen = cerebrum
- Motoriek, sensorisch, emoties, geheugen, leren, motivatie, herinneren, seksueel gedrag
Topie = functionele schorsgebieden Functie
Primaire motorische schors Animale motoriek, veel piramide banen
homunculus -> motorisch mannetje -> gelaat
en handen hebben meer aansturing nodig
Secundair motorische schors oftewel Vóór de primaire schors -> voert info naar
premotorische schors cellen in ruggenmerg -> veel extrapiramidale
banen -> coördinatie van gecompliceerde
bewegingen = willekeurig (piano, schrijven,
typen)
Primair sensorische schors Komt sensorische info vanuit zintuigen binnen
-> ligt dicht bij primair motorisch zodat ze
goed in contact zijn ->
Secundaire sensorische schors Betekenis geven aan sensorische info
Primair auditieve schors -> slaapkwab Axonen geven de gehoorprikkels aan het
gehoororgaan
Secundaire auditieve schors Vormt de interpretatie van de prikkels
Primair visuele schors Hier eindigen de axonen die lichtprikkels ui de
netvliezen in de ogen vervoeren
Secundair visuele schors Zorgt voor begrip en interpretatie
Spraakcentrum = brocka centrum Slechts enkelzijdig aanwezig en is meestal
links
Smaak cortex Ligt dieper in de schors
Olfactorische cortex Geurgewaarwording
Wernicke centrum Ontvangt informatie van alle sensorische
gebieden -> interpreteren, herinneren,
begrijpen van gesproken taal en gelezen
schrift -> 1 kant van hersenen
Associatieve schorsgebieden Medeverantwoordelijk voor gelijktijdig van
sensorische info -> het horen van vuurwerk en
lezen tot uitspreken van teksten
- Kwabben:
Frontale: motoriek
Pariëtale: zijwand: verwerkt info dat binnenkomt
Temporale kwab: slaapkwab: verwerkt info dat binnenkomt
Occipitale kwab: verwerkt info dat binnenkomt -> achterhoofd kwab
De grenzen tussen de kwabben: karakteristieke groeven: sulci en windingen: gyri
sulcus centrales -> verdeelt hersenen in voor en achter
fissura longitudinalis verdeelt -> links en rechts
