Samenvatting Inleiding Strafrecht deel 2
Samenvatting van het boek ‘Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht’
hoofdstukken 7-16 aan de hand van de leerdoelen van het vak Inleiding strafrecht,
inclusief jurisprudentie.
Week 12
1) Diverse procesdeelnemers van het strafproces;
Strafprocesrecht / formeel strafrecht / strafvordering: regels voor strafrechtelijk onderzoek.
Doel: achterhalen wat er precies is gebeurd wanneer het vermoeden bestaat dat een
strafbaar feit heeft plaatsgevonden.
1) Verdachte: op grond van feiten en omstandigheden moet er een redelijk vermoeden
zijn van een strafbaar feit (art 27 Sv)
- Tot moment van veroordeling wordt uitgegaan van onschuld van de verdachte.
Rechten van een verdachte:
- Nemo tenetur / zwijgrecht (cautie) : hoeft niet te antwoorden op de vragen die gesteld
worden. (art 29 Sv), dit moet een verdachte mede gedeeld worden.
o Verzuim tot cautie verklaring kan niet gebruikt worden voor het bewijs.
- Recht op rechtsbijstand: Verdachte heeft het recht om zelf een advocaat te kiezen.
(art 28 Sv jo. 39 Sv)
o Piketadvocaat: Hovj zal doorgeven aan raad voor de rechtsbijstand dat er een
raadsman nodig is bij een aanhouding. (alleen bij VH-feiten)
o Geen VH: Mag de verdachte zelf advocaat bellen indien hij dit nodig vindt,
ZELF betalen.
o 12 +: verplicht een advocaat
- Recht op consultatiebijstand: voor het verhoor max 30 minuten met advocaat.
- Vrij verkeer tussen advocaat en verdachte, tenzij beperkt door OvJ (art 46 Sv)
- Recht op informatie: raadsman/verdachte ontvangt het dossier (art 30 Sv)
o Kan beperkt worden in belang van onderzoek
o Verdachte kan bezwaar maken bij de RC.
- Recht om geinformeerd te worden van welk strafbaar feit hij verdacht wordt (art 27c
Sv)
- Tolk (art 29b Sv)
- Recht op tegenonderzoek na onderzoek van een deskundige (art 150a lid 3 Sv)
- Recht om getuigen te ondervragen (art 263 lid 1 Sv)
2) Raadsman: advocaat die de verdachte adviseert en met hem de verdediging voert.
(art 48 Sv)
- Kan als getuige worden opgeroepen, heeft echter verschoningsrecht ( art 218 Sv)
3) Getuige:
, - Ooggetuigen: personen die het strafbare feit hebben zien gebeuren.
- Slachtoffer is ook een getuige.
- Mensen die anderszins aanwijzingen kunnen geven omtrent het gebeurde of een
bepaalde situatie.
- Politie: Niet verplicht om een verklaring af te leggen.
- RC: Wel verplicht (art 213 Sv)
- Getuigen hebben zowel een verschijnings- als een spreekplicht, zie art. 192 en 444
Sr en art. 213 en 221 Sv.
- Zitting: Beëdigd (art 290 lid 4 Sv) Meineed, bij weigering: gegijzeld (art 221 en 294
Sv)
- Verschoningsrecht: Recht van een getuige om te mogen zwijgen.
4) Slachtoffer: benadeelde partij.
- Hebben bepaalde rechten in het proces (art 51aa-51g Sv)
5) Deskundige: doen speciaal onderzoek voor een rechter.
- OvJ of rechter kan deskundige benoemen (art 51i, 150 en 227 Sv) en kiezen uit een
speciaal register. (NFI)
- Er mag ook gekozen worden voor een andere deskundige, maar wel met motivatie
(art 51k Sv).
- Belangrijkste artikelen: art 51i-51m Sv.
6) Rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad:
- Arrondissement: rechtsgebied van een rechtbank (11)
- Ressort: rechtsgebied van de hoven (4)
- Rechter-commissaris: bepaalde bevoegdheden waardoor hij belangrijk is tijdens het
opsporingsonderzoek.
Rechtbank:
- Enkelvoudige: 1 rechter
- Meervoudige: 3 rechters, 1 voorzitter
- Kantonrechter: oordeelt over meeste overtredingen (art 382 Sv)
- Politierechter: oordeelt over lichte/eenvoudige misdrijven (art 368 Sv)
- Kinderrechter: oordeelt over strafbare feiten met minderjarigen, kan ook meervoudige
kamer zijn.
Hof:
- Rechters: raadsheren
HR:
- Advocaten-generaal: geven visie op de zaken die aan de Hoge Raad worden
voorgelegd conclusies.
o Hoofd: PG: procureur-generaal
7) Politie: instantie bij opsporing strafbare feiten.
8) OM: instantie die beslissing neemt om een zaak aan de rechter voor te leggen (art 9
Sv)
- Parket: Ieder arrondissement heeft een eigen bureau van het OM, hier werken OvJ’s
( Officieren van Justitie) olv HOvJ (Hoofdofficier van Justitie).
- Landelijk parket: internationale georganiseerde criminaliteit.
- Functioneel parket: milieudelicten, economische delicten en fraude.
, - Leiding van het gehele OM is in handen van college van procureurs-generaals (art
130 RO).
- Minister van Justitie & Veiligheid is politiek verantwoordelijk voor het OM.
- HovJ: Hulpofficier van Justitie (art 146a Sv), zijn gemandateerde politiemedewerkers
die een aantal bevoegdheden van de OvJ mogen uitvoeren.
9) Reclassering: advies & toezicht op naleving voorwaarden & taakstraf.
2) De inhoud van het verdenkingsbegrip en de verschillende gradaties van
verdenking;
- Onschuldpresumptie: onschuldig tot tegendeel bewezen is.
Verdenking:
1) Aanwijzingen: Omdat er slechts sprake hoeft te zijn van aanwijzingen van een
terroristisch misdrijf, kunnen deze dwangmiddelen in een zeer vroeg stadium worden
toegepast. De balans tussen criminaliteitsbestrijding en rechtsbescherming helt hier
sterk over naar de criminaliteitsbestrijding, hetgeen verantwoord wordt door de ernst
van de misdrijven die bestreden moeten worden. (art 126zd Sv)
2) Redelijk vermoeden: Uit feiten en omstandigheden, waarbij ook rekening gehouden
mag worden met de ervaring en plaatselijke bekendheid van de betrokken
verbalisant(en), moet een redelijk vermoeden voortvloeien dat er een bepaald
strafbaar feit is gepleegd.
3) Ernstige bezwaren duiden erop dat er uit de feiten en omstandigheden meer dan
slechts een redelijk vermoeden volgt dat die bewuste persoon betrokken is bij het
strafbare feit ten aanzien waarvan een redelijk vermoeden is gerezen.
4) Rechterlijke overtuiging: Zwaarste verdenking, rechter is overtuigd dat verdachte
schuldig is aan het strafbare feit.
Verdachte:
Art 27 Sv:
1) Formeel criterium: verdachte is degene tegen wie de vervolging is gericht
2) Materieel criterium: op grond van inhoudelijke overwegingen moet worden
beoordeeld of een persoon als verdachte kan worden aangemerkt.
Hollende kleurling
Rechtsvraag: Kan het enkele feit dat iemand met een bepaald uiterlijk (huidskleur) hard
wegloopt na een melding van een strafbaar feit, een redelijk vermoeden van schuld
opleveren in de zin van art. 27 Sv?
HR: Nee, alleen het wegrennen in combinatie met een algemeen signalement is
onvoldoende. Uiterlijke kenmerken mogen niet doorslaggevend zijn, zijn GEEN ernstige
bezwaren.
Stormsteeg
Samenvatting van het boek ‘Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht’
hoofdstukken 7-16 aan de hand van de leerdoelen van het vak Inleiding strafrecht,
inclusief jurisprudentie.
Week 12
1) Diverse procesdeelnemers van het strafproces;
Strafprocesrecht / formeel strafrecht / strafvordering: regels voor strafrechtelijk onderzoek.
Doel: achterhalen wat er precies is gebeurd wanneer het vermoeden bestaat dat een
strafbaar feit heeft plaatsgevonden.
1) Verdachte: op grond van feiten en omstandigheden moet er een redelijk vermoeden
zijn van een strafbaar feit (art 27 Sv)
- Tot moment van veroordeling wordt uitgegaan van onschuld van de verdachte.
Rechten van een verdachte:
- Nemo tenetur / zwijgrecht (cautie) : hoeft niet te antwoorden op de vragen die gesteld
worden. (art 29 Sv), dit moet een verdachte mede gedeeld worden.
o Verzuim tot cautie verklaring kan niet gebruikt worden voor het bewijs.
- Recht op rechtsbijstand: Verdachte heeft het recht om zelf een advocaat te kiezen.
(art 28 Sv jo. 39 Sv)
o Piketadvocaat: Hovj zal doorgeven aan raad voor de rechtsbijstand dat er een
raadsman nodig is bij een aanhouding. (alleen bij VH-feiten)
o Geen VH: Mag de verdachte zelf advocaat bellen indien hij dit nodig vindt,
ZELF betalen.
o 12 +: verplicht een advocaat
- Recht op consultatiebijstand: voor het verhoor max 30 minuten met advocaat.
- Vrij verkeer tussen advocaat en verdachte, tenzij beperkt door OvJ (art 46 Sv)
- Recht op informatie: raadsman/verdachte ontvangt het dossier (art 30 Sv)
o Kan beperkt worden in belang van onderzoek
o Verdachte kan bezwaar maken bij de RC.
- Recht om geinformeerd te worden van welk strafbaar feit hij verdacht wordt (art 27c
Sv)
- Tolk (art 29b Sv)
- Recht op tegenonderzoek na onderzoek van een deskundige (art 150a lid 3 Sv)
- Recht om getuigen te ondervragen (art 263 lid 1 Sv)
2) Raadsman: advocaat die de verdachte adviseert en met hem de verdediging voert.
(art 48 Sv)
- Kan als getuige worden opgeroepen, heeft echter verschoningsrecht ( art 218 Sv)
3) Getuige:
, - Ooggetuigen: personen die het strafbare feit hebben zien gebeuren.
- Slachtoffer is ook een getuige.
- Mensen die anderszins aanwijzingen kunnen geven omtrent het gebeurde of een
bepaalde situatie.
- Politie: Niet verplicht om een verklaring af te leggen.
- RC: Wel verplicht (art 213 Sv)
- Getuigen hebben zowel een verschijnings- als een spreekplicht, zie art. 192 en 444
Sr en art. 213 en 221 Sv.
- Zitting: Beëdigd (art 290 lid 4 Sv) Meineed, bij weigering: gegijzeld (art 221 en 294
Sv)
- Verschoningsrecht: Recht van een getuige om te mogen zwijgen.
4) Slachtoffer: benadeelde partij.
- Hebben bepaalde rechten in het proces (art 51aa-51g Sv)
5) Deskundige: doen speciaal onderzoek voor een rechter.
- OvJ of rechter kan deskundige benoemen (art 51i, 150 en 227 Sv) en kiezen uit een
speciaal register. (NFI)
- Er mag ook gekozen worden voor een andere deskundige, maar wel met motivatie
(art 51k Sv).
- Belangrijkste artikelen: art 51i-51m Sv.
6) Rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad:
- Arrondissement: rechtsgebied van een rechtbank (11)
- Ressort: rechtsgebied van de hoven (4)
- Rechter-commissaris: bepaalde bevoegdheden waardoor hij belangrijk is tijdens het
opsporingsonderzoek.
Rechtbank:
- Enkelvoudige: 1 rechter
- Meervoudige: 3 rechters, 1 voorzitter
- Kantonrechter: oordeelt over meeste overtredingen (art 382 Sv)
- Politierechter: oordeelt over lichte/eenvoudige misdrijven (art 368 Sv)
- Kinderrechter: oordeelt over strafbare feiten met minderjarigen, kan ook meervoudige
kamer zijn.
Hof:
- Rechters: raadsheren
HR:
- Advocaten-generaal: geven visie op de zaken die aan de Hoge Raad worden
voorgelegd conclusies.
o Hoofd: PG: procureur-generaal
7) Politie: instantie bij opsporing strafbare feiten.
8) OM: instantie die beslissing neemt om een zaak aan de rechter voor te leggen (art 9
Sv)
- Parket: Ieder arrondissement heeft een eigen bureau van het OM, hier werken OvJ’s
( Officieren van Justitie) olv HOvJ (Hoofdofficier van Justitie).
- Landelijk parket: internationale georganiseerde criminaliteit.
- Functioneel parket: milieudelicten, economische delicten en fraude.
, - Leiding van het gehele OM is in handen van college van procureurs-generaals (art
130 RO).
- Minister van Justitie & Veiligheid is politiek verantwoordelijk voor het OM.
- HovJ: Hulpofficier van Justitie (art 146a Sv), zijn gemandateerde politiemedewerkers
die een aantal bevoegdheden van de OvJ mogen uitvoeren.
9) Reclassering: advies & toezicht op naleving voorwaarden & taakstraf.
2) De inhoud van het verdenkingsbegrip en de verschillende gradaties van
verdenking;
- Onschuldpresumptie: onschuldig tot tegendeel bewezen is.
Verdenking:
1) Aanwijzingen: Omdat er slechts sprake hoeft te zijn van aanwijzingen van een
terroristisch misdrijf, kunnen deze dwangmiddelen in een zeer vroeg stadium worden
toegepast. De balans tussen criminaliteitsbestrijding en rechtsbescherming helt hier
sterk over naar de criminaliteitsbestrijding, hetgeen verantwoord wordt door de ernst
van de misdrijven die bestreden moeten worden. (art 126zd Sv)
2) Redelijk vermoeden: Uit feiten en omstandigheden, waarbij ook rekening gehouden
mag worden met de ervaring en plaatselijke bekendheid van de betrokken
verbalisant(en), moet een redelijk vermoeden voortvloeien dat er een bepaald
strafbaar feit is gepleegd.
3) Ernstige bezwaren duiden erop dat er uit de feiten en omstandigheden meer dan
slechts een redelijk vermoeden volgt dat die bewuste persoon betrokken is bij het
strafbare feit ten aanzien waarvan een redelijk vermoeden is gerezen.
4) Rechterlijke overtuiging: Zwaarste verdenking, rechter is overtuigd dat verdachte
schuldig is aan het strafbare feit.
Verdachte:
Art 27 Sv:
1) Formeel criterium: verdachte is degene tegen wie de vervolging is gericht
2) Materieel criterium: op grond van inhoudelijke overwegingen moet worden
beoordeeld of een persoon als verdachte kan worden aangemerkt.
Hollende kleurling
Rechtsvraag: Kan het enkele feit dat iemand met een bepaald uiterlijk (huidskleur) hard
wegloopt na een melding van een strafbaar feit, een redelijk vermoeden van schuld
opleveren in de zin van art. 27 Sv?
HR: Nee, alleen het wegrennen in combinatie met een algemeen signalement is
onvoldoende. Uiterlijke kenmerken mogen niet doorslaggevend zijn, zijn GEEN ernstige
bezwaren.
Stormsteeg
