Samenvatting bestuursrecht
Week 1
Wat is bestuursrecht?
De rechtsgebieden:
Privaatrecht en publiekrecht (overheid en burger). Binnen het
publiekrecht verschillende rechtsgebieden zoals staatsrecht,
bestuursrecht en strafrecht.
Bestuursrecht: hoe verschillende bestuursorganen zijn
georganiseerd en hoe deze functioneren. Gaat over de
uitvoerende macht. Veel regels uit de Awb zijn niet van
toepassing op het strafrecht.
Trias politica: wetgevende macht (centraal en decentraal
niveau), uitvoerende macht = openbaar bestuur en de
rechterlijke macht.
Functies van het bestuursrecht:
- Legitimerende functie: normen voor het bestuurshandelen.
- Instrumentele functie: instrument in handen van het
openbaar bestuur. Altijd handelen in het openbaar belang,
geeft instrumenten om dit openbaar belang te
verwezenlijken -> bijvoorbeeld bevoegdheid om
beleidsregels te maken
- Waarborgfunctie: rechtsbescherming van de burgers tegen
het optreden van het openbaar bestuur. Geeft regels waar
bestuursorganen zich aan moeten houden.
Rechtsbescherming bij de bestuursrechter.
Wat doet en moet het bestuur in de rechtsstaat?
- Wetgeving uitvoeren en toepassen
- Wettelijke ruimte invullen en uitwerken:
, Aanvullende regels vaststellen
Concrete beslissingen nemen (individuele gevallen)
Toezicht en handhaving
- Bestuursrechtelijke normen in acht nemen
Geschreven en ongeschreven normen bijvoorbeeld
algemene beginselen behoorlijk bestuur
Bestuursrechter en rechtsbescherming
1. Beslissing (beschikking) door bestuursorgaan. Primair
besluit.
2. Bezwaarprocedure bij hetzelfde bestuursorgaan.
Bijvoorbeeld naar voren brengen algemene beginselen
behoorlijk bestuur. Alle nieuwe gegevens moeten worden
meegenomen. Opnieuw een beslissing van het
bestuursorgaan. B.O.B. -> beslissing op bezwaar.
3. Beroep bij de bestuursrechter, die gaat helpen
interpreteren. De bestuursrechter doet een uitspraak.
4. Hoger beroep, bijvoorbeeld afdeling bestuursrechtspraak
raad van staten. Komt ook een uitspraak uit.
Onderwerpen bestuursrecht
- Organisatie
- Bevoegdheden
- Normering: waar moet het bestuur zich aan houden
- Handhaving: iedereen moet zich aan de regels houden
- Rechtsbescherming: bezwaar, beroep, hoger beroep
Algemeen belang = publieke belang
De overheid treedt steeds op in het algemeen belang =
premisse van het bestuursrecht. Alles wat bestuursorganen
doen moet in het algemeen belang zijn.
Bijvoorbeeld: veiligheid, economie, milieu en klimaat,
gezondheidszorg, onderwijs, media, ruimtelijke ordening en
wonen.
,= het resultaat van de afweging van de verschillende
deelbelangen die met elkaar op gespannen voet kunnen staan.
Bijvoorbeeld spanning tussen milieu/klimaat en wonen.
Wat is bestuursrechtelijke wetgeving?
Bestuursrechtelijke wetgeving
Burger en openbaar bestuur moeten zich aan de wet houden.
Openbaar bestuur moet om op te treden een wettelijke
bevoegdheidsgrondslag hebben -> legaliteitsvereiste. Mag
alleen handelen als er een wettelijke grondslag voor is.
Een wettelijke grondslag is nodig bij:
- Organisatie van het openbaar bestuur
- Regels en besluiten van het openbaar bestuur
- Toezicht en handhaving door het openbaar bestuur
Gelede normstelling
Om je positie te kennen moet je rekening houden met
verschillende normen.
Rangorde regelingen:
- Verdragen
- Statuut
- Grondwet
- Wet in formele zin
- Amvb
- Ministeriele regeling
- Provinciale verordening
- Gemeentelijke verordening
- Waterschappen
, Op gelijk niveau = horizontaal:
Wet in formele zin – wet in formele zin – wet in formele zin
Bijvoorbeeld Omgevingswet (wifz) – alcohol wet (wifz) – wet
arbeid vreemdelingen (wifz)
Op verschillend niveau = verticaal
- Wet in formele zin
- Weer uitwerking in algemeen maatregel van bestuur
- Ook regels in gemeentelijke verordening
- Vergunning
Bijvoorbeeld wet studiefinanciering 2000 (wifz) – besluit
studiefinanciering 2000 (amvb) – regeling studiefinanciering
2000 (ministeriele regeling) – beslissing in jouw geval over jouw
studiefinanciering (beschikking)
Algemeen en bijzonder bestuursrecht
Heel veel bijzondere bestuursrechtelijke wetgeving:
- Heeft betrekking op verschillende maatschappelijke
terreinen. Specifiek rechtsterrein.
- Kent (specifieke) bestuursbevoegdheden toe aan bestuur
Algemene wet bestuursrecht (awb)
- Heeft betrekking op het bestuur in het algemeen
- Gemeenschappelijke onderwerpen voor alle terreinen
- Alle algemene bestuursrechtelijke regels
- Kent een opbouw van algemeen naar bijzonder. Alleen H10
nog algemeen.
Week 1
Wat is bestuursrecht?
De rechtsgebieden:
Privaatrecht en publiekrecht (overheid en burger). Binnen het
publiekrecht verschillende rechtsgebieden zoals staatsrecht,
bestuursrecht en strafrecht.
Bestuursrecht: hoe verschillende bestuursorganen zijn
georganiseerd en hoe deze functioneren. Gaat over de
uitvoerende macht. Veel regels uit de Awb zijn niet van
toepassing op het strafrecht.
Trias politica: wetgevende macht (centraal en decentraal
niveau), uitvoerende macht = openbaar bestuur en de
rechterlijke macht.
Functies van het bestuursrecht:
- Legitimerende functie: normen voor het bestuurshandelen.
- Instrumentele functie: instrument in handen van het
openbaar bestuur. Altijd handelen in het openbaar belang,
geeft instrumenten om dit openbaar belang te
verwezenlijken -> bijvoorbeeld bevoegdheid om
beleidsregels te maken
- Waarborgfunctie: rechtsbescherming van de burgers tegen
het optreden van het openbaar bestuur. Geeft regels waar
bestuursorganen zich aan moeten houden.
Rechtsbescherming bij de bestuursrechter.
Wat doet en moet het bestuur in de rechtsstaat?
- Wetgeving uitvoeren en toepassen
- Wettelijke ruimte invullen en uitwerken:
, Aanvullende regels vaststellen
Concrete beslissingen nemen (individuele gevallen)
Toezicht en handhaving
- Bestuursrechtelijke normen in acht nemen
Geschreven en ongeschreven normen bijvoorbeeld
algemene beginselen behoorlijk bestuur
Bestuursrechter en rechtsbescherming
1. Beslissing (beschikking) door bestuursorgaan. Primair
besluit.
2. Bezwaarprocedure bij hetzelfde bestuursorgaan.
Bijvoorbeeld naar voren brengen algemene beginselen
behoorlijk bestuur. Alle nieuwe gegevens moeten worden
meegenomen. Opnieuw een beslissing van het
bestuursorgaan. B.O.B. -> beslissing op bezwaar.
3. Beroep bij de bestuursrechter, die gaat helpen
interpreteren. De bestuursrechter doet een uitspraak.
4. Hoger beroep, bijvoorbeeld afdeling bestuursrechtspraak
raad van staten. Komt ook een uitspraak uit.
Onderwerpen bestuursrecht
- Organisatie
- Bevoegdheden
- Normering: waar moet het bestuur zich aan houden
- Handhaving: iedereen moet zich aan de regels houden
- Rechtsbescherming: bezwaar, beroep, hoger beroep
Algemeen belang = publieke belang
De overheid treedt steeds op in het algemeen belang =
premisse van het bestuursrecht. Alles wat bestuursorganen
doen moet in het algemeen belang zijn.
Bijvoorbeeld: veiligheid, economie, milieu en klimaat,
gezondheidszorg, onderwijs, media, ruimtelijke ordening en
wonen.
,= het resultaat van de afweging van de verschillende
deelbelangen die met elkaar op gespannen voet kunnen staan.
Bijvoorbeeld spanning tussen milieu/klimaat en wonen.
Wat is bestuursrechtelijke wetgeving?
Bestuursrechtelijke wetgeving
Burger en openbaar bestuur moeten zich aan de wet houden.
Openbaar bestuur moet om op te treden een wettelijke
bevoegdheidsgrondslag hebben -> legaliteitsvereiste. Mag
alleen handelen als er een wettelijke grondslag voor is.
Een wettelijke grondslag is nodig bij:
- Organisatie van het openbaar bestuur
- Regels en besluiten van het openbaar bestuur
- Toezicht en handhaving door het openbaar bestuur
Gelede normstelling
Om je positie te kennen moet je rekening houden met
verschillende normen.
Rangorde regelingen:
- Verdragen
- Statuut
- Grondwet
- Wet in formele zin
- Amvb
- Ministeriele regeling
- Provinciale verordening
- Gemeentelijke verordening
- Waterschappen
, Op gelijk niveau = horizontaal:
Wet in formele zin – wet in formele zin – wet in formele zin
Bijvoorbeeld Omgevingswet (wifz) – alcohol wet (wifz) – wet
arbeid vreemdelingen (wifz)
Op verschillend niveau = verticaal
- Wet in formele zin
- Weer uitwerking in algemeen maatregel van bestuur
- Ook regels in gemeentelijke verordening
- Vergunning
Bijvoorbeeld wet studiefinanciering 2000 (wifz) – besluit
studiefinanciering 2000 (amvb) – regeling studiefinanciering
2000 (ministeriele regeling) – beslissing in jouw geval over jouw
studiefinanciering (beschikking)
Algemeen en bijzonder bestuursrecht
Heel veel bijzondere bestuursrechtelijke wetgeving:
- Heeft betrekking op verschillende maatschappelijke
terreinen. Specifiek rechtsterrein.
- Kent (specifieke) bestuursbevoegdheden toe aan bestuur
Algemene wet bestuursrecht (awb)
- Heeft betrekking op het bestuur in het algemeen
- Gemeenschappelijke onderwerpen voor alle terreinen
- Alle algemene bestuursrechtelijke regels
- Kent een opbouw van algemeen naar bijzonder. Alleen H10
nog algemeen.
