Scheikunde samenvatting hoofdstuk 3, 4 en 5
Hoofdstuk 3 bouwstenen van stoffen
3.1 Macro- en microniveau
Macroniveau: alles wat je met je zintuigen kunt waarnemen (van een stof)
Microniveau: je bestudeert de kleinste deeltjes waaruit een stof bestaat.
Meso: omschrijft alles wat op een grote schaal op microniveau gebeurt.
Moleculen: de kleinste deeltjes van stoffen. Een zuivere stof bestaat alleen maar uit dezelfde
soort moleculen.
In een schematische tekening kan je op microniveau zien wat verschillende fases inhouden.
Vast: moleculen zijn op elkaar gestapeld (rooster). De moleculen trillen ook maar blijven wel
op hun plek.
Vloeibaar: door een tempratuur breekt het rooster, de moleculen blijven wel bij elkaar maar
bewegen langs elkaar.
gas: moleculen bewegen nu op afstand van elkaar.
model: vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid
simulatie: een bepaald proces met moleculen nagebootst. Je kan bijvoorbeeld kijken hoe
moleculen met elkaar reageren.
3.2 het periodiek systeem
Atomen: deeltjes waaruit moleculen zijn opgebouwd (twee of meer atomen zijn een
molecuul). De atomen kunnen van dezelfde of een verschillende soort zijn.
Verbinding: als een molecuul uit meerdere atoomsoorten bestaat.
Element: een molecuul dat bestaat uit één atoomsoort.
, Periodiek systeem: een overzicht met alle symbolen van atomen gerangschikt.
Groep 1: alkalimetalen
Groep 2: aardalkalimetalen
Griep 17: halogenen
Groep 18: edelgassen
In het periodiek systeem heb je:
Þ Metalen
Þ Niet-metalen
Þ Metalloïden, deze kunnen zowel eigenschappen van metalen van metalen en van
niet-metalen hebben.
Niet-metalen: komen als element in een verbinding voor. Niet-metalen hebben geen
duidelijke overeenkomstige eigenschappen. (bijvoorbeeld koolstof)
Metalen: een zuiver metaal is een stof waar maar 1 atoomsoort in voorkomt. Het is dus een
element. Ze hebben een aantal gemeenschappelijke eigenschappen:
Þ Glimmend oppervlak in zuivere vorm
Þ Geleiden warmte en elektrische stroom
Þ Kunnen worden vervormd (vooral verhit)
Þ Als ze gesmolten zijn kunnen ze worden gemengd met andere metalen
Roesten: het aangetast worden van de stof ijzer door stoffen uit de omgeving (zuurstof,
water). Bij andere metalen noem je dit corrosie.
Metalen worden verdeelt in 4 groepen:
1. Edele metalen, reageren niet bij zuurstof en lucht (goud)
2. Halfedele metalen, reageren moeizaam bij zuurstoof (kwik)
3. Onedele metalen, reageren goed bij zuurstof aan de lucht (ijzer)
4. Zeer onedele metalen, reageren heftig en snel met zuurstof en water aan de lucht
(kalium, natrium, magnesium, calcium)
Bij (zeer) onedele is het glimmend oppervlak niet te merken. Dat komt door het oxidelaagje.
Dit is een laagje van een verbinding van het metaal en zuurstof dat ontstaat bij contact met
vochtige lucht.
Om een metaal stugger te maken wordt er soms een ander metaal aan het zuivere metaal
toegevoegd. Als dit afkoelt en vast wordt noem je het een legering. Een legering heeft vaak
andere eigenschappen dan de afzonderlijke metalen. (bijvoorbeeld messing dat is gemaakt
van koper en zink)
Hoofdstuk 3 bouwstenen van stoffen
3.1 Macro- en microniveau
Macroniveau: alles wat je met je zintuigen kunt waarnemen (van een stof)
Microniveau: je bestudeert de kleinste deeltjes waaruit een stof bestaat.
Meso: omschrijft alles wat op een grote schaal op microniveau gebeurt.
Moleculen: de kleinste deeltjes van stoffen. Een zuivere stof bestaat alleen maar uit dezelfde
soort moleculen.
In een schematische tekening kan je op microniveau zien wat verschillende fases inhouden.
Vast: moleculen zijn op elkaar gestapeld (rooster). De moleculen trillen ook maar blijven wel
op hun plek.
Vloeibaar: door een tempratuur breekt het rooster, de moleculen blijven wel bij elkaar maar
bewegen langs elkaar.
gas: moleculen bewegen nu op afstand van elkaar.
model: vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid
simulatie: een bepaald proces met moleculen nagebootst. Je kan bijvoorbeeld kijken hoe
moleculen met elkaar reageren.
3.2 het periodiek systeem
Atomen: deeltjes waaruit moleculen zijn opgebouwd (twee of meer atomen zijn een
molecuul). De atomen kunnen van dezelfde of een verschillende soort zijn.
Verbinding: als een molecuul uit meerdere atoomsoorten bestaat.
Element: een molecuul dat bestaat uit één atoomsoort.
, Periodiek systeem: een overzicht met alle symbolen van atomen gerangschikt.
Groep 1: alkalimetalen
Groep 2: aardalkalimetalen
Griep 17: halogenen
Groep 18: edelgassen
In het periodiek systeem heb je:
Þ Metalen
Þ Niet-metalen
Þ Metalloïden, deze kunnen zowel eigenschappen van metalen van metalen en van
niet-metalen hebben.
Niet-metalen: komen als element in een verbinding voor. Niet-metalen hebben geen
duidelijke overeenkomstige eigenschappen. (bijvoorbeeld koolstof)
Metalen: een zuiver metaal is een stof waar maar 1 atoomsoort in voorkomt. Het is dus een
element. Ze hebben een aantal gemeenschappelijke eigenschappen:
Þ Glimmend oppervlak in zuivere vorm
Þ Geleiden warmte en elektrische stroom
Þ Kunnen worden vervormd (vooral verhit)
Þ Als ze gesmolten zijn kunnen ze worden gemengd met andere metalen
Roesten: het aangetast worden van de stof ijzer door stoffen uit de omgeving (zuurstof,
water). Bij andere metalen noem je dit corrosie.
Metalen worden verdeelt in 4 groepen:
1. Edele metalen, reageren niet bij zuurstof en lucht (goud)
2. Halfedele metalen, reageren moeizaam bij zuurstoof (kwik)
3. Onedele metalen, reageren goed bij zuurstof aan de lucht (ijzer)
4. Zeer onedele metalen, reageren heftig en snel met zuurstof en water aan de lucht
(kalium, natrium, magnesium, calcium)
Bij (zeer) onedele is het glimmend oppervlak niet te merken. Dat komt door het oxidelaagje.
Dit is een laagje van een verbinding van het metaal en zuurstof dat ontstaat bij contact met
vochtige lucht.
Om een metaal stugger te maken wordt er soms een ander metaal aan het zuivere metaal
toegevoegd. Als dit afkoelt en vast wordt noem je het een legering. Een legering heeft vaak
andere eigenschappen dan de afzonderlijke metalen. (bijvoorbeeld messing dat is gemaakt
van koper en zink)
