Samenvatting H4 Aardrijkskunde Arm & Rijk 4HAVO 5e editie!

Hoofdstuk 4 - HAVO 4 Aardrijkskunde


4.1 Economische mondialisering

Globalisering = internationalisering van de productie van goederen en diensten (landen
raken steeds met verweven)

Economische globalisering kenmerk:
 Groeiende internationale handel
 Direct buitenlandse investeringen
 Toegenomen betekenis multinationals

Direct buitenlandse investeringen / dbi = als een bedrijf direct investeert in de productie in
een ander land door of 1) een bedrijf daar te starten of 2) door een lokaal bedrijf over te
nemen

Het ontstaan van globalisering
 Transsporttechnologie enorm verbeterd:
- De vervoermiddelen zijn sneller en groter geworden
- Goederen in containers gaan vervoeren voor besparing op tijd en kosten

 Ontwikkeling in communicatietechnologie:
- Communicatie is steeds sneller en toegankelijker geworden
- Computersystemen zorgen voor efficiënte logistiek (de manier waarop vervoer,
opslag en distributie van goederen wordt georganiseerd)

 Schaalvergroting in transportwereld:
De snelheid van vervoer neemt toe  de relatieve afstanden nemen af  de
vervoerkosten per eenheid product dalen
- Tijd-ruimtecompressie = in elkaar persen van tijdsduur en afstand


Positieve gevolgen globalisering Negatieve gevolgen globalisering
 Meer keuze in producten vanuit de  Werkgelegenheid in andere landen
hele wereld verdwijnt
 Producten over de hele wereld zijn  Nationale regeringen minder
goedkoper invloed
 Economie mondiaal gegroeid  Milieuonvriendelijk
 Vrijhandel is bepaalde gebieden  Kloof tussen arme en rijke landen
 Werkgelegenheid  Kloof tussen armen en rijken
binnen landen

Vrijhandel = binnen gebieden zijn de invoerrechten afgeschaft (belastingen die geheven
worden op importgoederen)

, Hoe kan het dat werkgelegenheid in het ene land ontstaat, waar werkgelegenheid in
andere landen verdwijnt?
Multinationals verplaatsen hun bedrijf naar het land waar de productie het goedkoopste is.
Daardoor wordt werkgelegenheid gecreëerd in het land van vestiging. De plek waar het
bedrijf eerst was gevestigd, is nu verplaatst en de werkgelegenheid verdwijnt hier dus.

Global shift
Tot WOII:
Wereldhandel vooral tussen de VS en Europa

Na WOII:
Economisch zwaartepunt verschuift  steeds meer handel in Azië  global shift

Gevolgen global shift
Triade (driehoek) ontstaat tussen drie belangrijkste handelsgebieden

Opkomende landen
 Aziatische Tijgers – Hong Kong, Zuid-Korea, Singapore en Taiwan – die van perifere
landen zijn ontwikkeld naar centrumlanden
 BRIC-landen – Brazilië, Rusland, India en China – die langzaam ontwikkelen naar
centrumlanden

Nieuwe internationale arbeidsverdeling = landen die ontwikkelen in semiperiferielanden
doen steeds vaker hooggekwalificeerd werk (steeds meer kennis en vaardigheden in deze
landen)

Outsourcing
Multinationals laten bepaalde bedrijfsactiviteiten uitvoeren door een extern bedrijf of
leverancier
 Knippen de productieketen in stukjes en zoeken bij de verschillende onderdelen de
goedkoopste plek voor productie of verlenen van diensten = outsourcing

Gevolg outsourcing
 Onderzoek en ontwikkeling van nieuwe producten vindt plaats in centrumlanden
(meer kennis en vaardigheden)
 Productie vindt vaker plaats in (semi)periferielanden (hier zijn de arbeidskosten lager
etc)

Internationale arbeidsverdeling = verdeling van het werk over verschillende landen

Migratie
 Pushfactoren
De redenen om te willen vertrekken uit je eigen land
 Pullfactoren
De redenen die iemand aantrekken om naar een ander land te verhuizen