Neuropsychologische revalidatie
Lectures
Lecture 1: Introductie, ICF-model
Revalidatie: weer in staat maken werk te verrichten, een functie te vervullen (niet fysiek, bewegen, sporten)
Revalidatiegeneeskunde = medisch specialisme gericht op de gevolgen van ziekten
Van klein tot groot niveau (neuron>hersenen>persoon (ADL)>sociale omgeving)
Accent op motoriek en/of cognitie
Neuropsychologisch: vaak multidisciplinair
Gericht op patiënten en naasten (systeem)
Behandeling gericht op autonomie, zelfredzaamheid en deelname aan de maatschappij
Hoe breng je gevolgen van ziekte in kaart Beperkingen:
- Zitten
- Staan
Stoornissen: - Omrollen
- Pijn - Converseren
- Beweeglijkheid - Appratuur bedienen
- Ademdiepte - Lopen
- Geheugen - Problemen oplossen Participaiteproblemen:
- Aandacht - Werk/arbeid
- Stem & spraak - School/opleiding
- Propriocepsis - Gzin/groep
- Continentie - Sport/hobby
Persoonlijke factoren:
- Geslacht
Omgevingsfactoren: - Leeftijd
- Producten en technologie - Nevenpathlogie
- natuurlijke omgeving - Copingstijl
- woon omgeving - Sociale achtergrond
- werk omgeving - Opleiding
- sociale normen - Beroep
- vrienden - Ervaringen
- cultuur - Karakter
- politieke facotren - Levensstijl
- wetn en regelgeving
Neuroloog: ziekte/aandoening en structuur/functie
Revalidatiearts/revalidatie psycholoog: activiteiten en participatie
Context is van groot belang: externe factoren en persoonlijke factoren (omgang met situatie, coping strategieën)
Voordleen ICF-model:
- Holistische benadering, neemt alle aspecten mee van patiënt en systeem
- Gezamenlijke taal in verschillende disciplines
- Ondersteunt patiëntgerichte zorg aandacht voor de context
o Patiënt staat centraal
- Breed toepasbaar, handig voor veel verschillende ziektebeelden
- In klinische zorg en onderzoek
Welke diagnosegroepen – Ziekte
Neurorevalidatie: Houding en bewegen:
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) - Dwarslaesie
o Grootste focus op bij revalidatie - Multitrauma (complex letsel)
- Neuromusculaire aandoeningen (NMA) - Chronische pijn van houdings- en bewegingsapparaat
- Oncologie
- Amputatie
Lichamelijk letsel komt vaak samen met cognitieve problemen
1
, Neuropsychologische revalidatie
Lectures
Diagnosegroepen | Cognitie:
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) het meest te maken met cognitieve problemen
o CVA: infarcten en bloedingen o Hersenschade door:
- o Traumatisch hersenletsel Zuurstoftekort
o Hersentumoren Hoge druk
o Meningitis/encefalitis Rek aan
o Epilepsie zenuwen
o Oncologie-“chemobrein” Ontsteking
o PICS Cel
o Status na reanimatie (OHCA) beschadiging
Neuromusculaire aandoeningen (NMA)
- Multitrauma
- Oncologie
Cognitieve klachten – Cognitie
Niet alleen cognitie, maar meer neuropsychologische revalidatie
1. Cognitief:
o Allerhande cognitieve stoornissen
o Geheugen, plannen, aandacht, etc.
2. Emotioneel: depressie, angst
3. Gedrag: initiatief verlies, kort lontje
Vaak moeilijk te begrijpen dat de cognitieve problemen niet zichtbaar zijn, onzichtbaar voor anderen dan jijzelf
Gevolgen zijn onzichtbaar en hebben veel invloed op: werk; huishouden: sociale rollen; relatie
In kaart brengen van cognitieve problemen:
- Neuropsychologisch onderzoek cognitief functioneren in kaart brengen
- Observatie van handelen vaak al mogelijk aan het begin van opname, voor NPO
o Op een gestructureerde manier taken laten uitvoeren
- Cognitieve screening (MOCA, NMSC)
- Zelfrapportage van cognitieve klachten geeft inzicht in wat ze zelf beleven (CLCE)
- Heteroanamnese naasten, verschillend perspectief kan lijden tot onbegrip
Psychische klachten na CVA:
- Depressie - Vermoeidheid
- Angst - Emotionele labiliteit
- Apathie
Kunnen allemaal veel invloed hebben op dagelijks functioneren met een grote prevalentie
Multidisciplinair team – Multidisciplinair
Neuropsychologische revalidatie = teamwork
Revalidatiearts: medische kennis, richting geven, evaluatie, eindverantwoordelijk
Neuropsycholoog: NPO, psychologische en persoonsfactoren
Ergotherapeut: vertaalslag naar dagelijks leven
Maatschappelijk werkende: naasten en werk
Fysiotherapeut: fitheid, ontspanning
Logopediste: taal, communicatie
Interdisciplinair werken: gezamenlijke doelen, complementair, integratie van perspectieven
Naasten
Verschillende rollen naasten:
- Partner/kind:
o Patiënt is soms nog gelukkiger dan de naasten, die ervaren het vaak als impactvoller
o Maatschappelijk werker, psycholoog betrokken
- Mantelzorg: kan heel belastend zijn kunnen daardoor zelf hulpvrager worden
- Hulpvrager
2
, Neuropsychologische revalidatie
Lectures
Behandeling
De behandeling van patiënten met cognitieve, emotionele, sociale en/of gedragsmatige gevolgen van
hersenletsel en/of behandeling van het systeem van deze patiënten, gericht op het zo goed mogelijk leren
omgaan met deze gevolgen niet gericht op beter maken, maar geven adviezen en omgaan met de gevolgen
Hertraining van cognitieve functies:
- Weinig theoretische onderbouwing
- Te weinig bewijs voor effectiviteit
- Niet gericht op functionele problemen waar iemand met cognitieve problemen tegenaan loopt
- Geen sprake van generalisatie
- Emotionele, sociale, en gedragsproblemen worden buiten beschouwing gelaten
- Leidt tot taak-specifieke effecten
- Toepassing van belang voor motivatie en inzicht
- Effecten vergroten door combinatie met strategiegebruik
Hulpvraag van de patiënt staat centraal, wat wil hij/zij beter kunnen om mee om kunnen gaan? Kunt zo specifiek
mogelijk strategieën aanleren en psycho-educatie
Klinisch praktijk – cognitieve revalidatie:
- Basis: psycho-educatie en voorlichting
- Compensatie training
o Niet Rennen Maar Plannen (grote rol ergotherapeut)
Oorzaken hersenletsel en mogelijke gevolgen
Vermoeidheid in balans\informatieverwerking de baas
Beter onthouden dan vergeten
Grip op je planning
- Aandacht voor de naasten
o Educatie
o Invulling rol als mantelzorger
o Aandacht voor beide perspectieven
o Ondersteuning voor naasten
- Participatie: rol als partner, in gezin etc., werk, sociaal leven
Groepsbehandeling:
- Lotgenotencontact
- CVA, THL: brein in werking- voorlichtingsgroep voor patiënten en partner
- Weer aan het werk- voorlichting wet- en regelgeving
- Mindfulness
- Fitgroep
Waar vindt cognitieve revalidatie plaats:
- Naar huis met eerstelijns therapie
- Naar huis met poliklinische revalidatie
- Klinische revalidatie (MSR)
- Geriatrische revalidatie (GrZ)
- Revalidatie in het verpleeghuis
3
Lectures
Lecture 1: Introductie, ICF-model
Revalidatie: weer in staat maken werk te verrichten, een functie te vervullen (niet fysiek, bewegen, sporten)
Revalidatiegeneeskunde = medisch specialisme gericht op de gevolgen van ziekten
Van klein tot groot niveau (neuron>hersenen>persoon (ADL)>sociale omgeving)
Accent op motoriek en/of cognitie
Neuropsychologisch: vaak multidisciplinair
Gericht op patiënten en naasten (systeem)
Behandeling gericht op autonomie, zelfredzaamheid en deelname aan de maatschappij
Hoe breng je gevolgen van ziekte in kaart Beperkingen:
- Zitten
- Staan
Stoornissen: - Omrollen
- Pijn - Converseren
- Beweeglijkheid - Appratuur bedienen
- Ademdiepte - Lopen
- Geheugen - Problemen oplossen Participaiteproblemen:
- Aandacht - Werk/arbeid
- Stem & spraak - School/opleiding
- Propriocepsis - Gzin/groep
- Continentie - Sport/hobby
Persoonlijke factoren:
- Geslacht
Omgevingsfactoren: - Leeftijd
- Producten en technologie - Nevenpathlogie
- natuurlijke omgeving - Copingstijl
- woon omgeving - Sociale achtergrond
- werk omgeving - Opleiding
- sociale normen - Beroep
- vrienden - Ervaringen
- cultuur - Karakter
- politieke facotren - Levensstijl
- wetn en regelgeving
Neuroloog: ziekte/aandoening en structuur/functie
Revalidatiearts/revalidatie psycholoog: activiteiten en participatie
Context is van groot belang: externe factoren en persoonlijke factoren (omgang met situatie, coping strategieën)
Voordleen ICF-model:
- Holistische benadering, neemt alle aspecten mee van patiënt en systeem
- Gezamenlijke taal in verschillende disciplines
- Ondersteunt patiëntgerichte zorg aandacht voor de context
o Patiënt staat centraal
- Breed toepasbaar, handig voor veel verschillende ziektebeelden
- In klinische zorg en onderzoek
Welke diagnosegroepen – Ziekte
Neurorevalidatie: Houding en bewegen:
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) - Dwarslaesie
o Grootste focus op bij revalidatie - Multitrauma (complex letsel)
- Neuromusculaire aandoeningen (NMA) - Chronische pijn van houdings- en bewegingsapparaat
- Oncologie
- Amputatie
Lichamelijk letsel komt vaak samen met cognitieve problemen
1
, Neuropsychologische revalidatie
Lectures
Diagnosegroepen | Cognitie:
- Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) het meest te maken met cognitieve problemen
o CVA: infarcten en bloedingen o Hersenschade door:
- o Traumatisch hersenletsel Zuurstoftekort
o Hersentumoren Hoge druk
o Meningitis/encefalitis Rek aan
o Epilepsie zenuwen
o Oncologie-“chemobrein” Ontsteking
o PICS Cel
o Status na reanimatie (OHCA) beschadiging
Neuromusculaire aandoeningen (NMA)
- Multitrauma
- Oncologie
Cognitieve klachten – Cognitie
Niet alleen cognitie, maar meer neuropsychologische revalidatie
1. Cognitief:
o Allerhande cognitieve stoornissen
o Geheugen, plannen, aandacht, etc.
2. Emotioneel: depressie, angst
3. Gedrag: initiatief verlies, kort lontje
Vaak moeilijk te begrijpen dat de cognitieve problemen niet zichtbaar zijn, onzichtbaar voor anderen dan jijzelf
Gevolgen zijn onzichtbaar en hebben veel invloed op: werk; huishouden: sociale rollen; relatie
In kaart brengen van cognitieve problemen:
- Neuropsychologisch onderzoek cognitief functioneren in kaart brengen
- Observatie van handelen vaak al mogelijk aan het begin van opname, voor NPO
o Op een gestructureerde manier taken laten uitvoeren
- Cognitieve screening (MOCA, NMSC)
- Zelfrapportage van cognitieve klachten geeft inzicht in wat ze zelf beleven (CLCE)
- Heteroanamnese naasten, verschillend perspectief kan lijden tot onbegrip
Psychische klachten na CVA:
- Depressie - Vermoeidheid
- Angst - Emotionele labiliteit
- Apathie
Kunnen allemaal veel invloed hebben op dagelijks functioneren met een grote prevalentie
Multidisciplinair team – Multidisciplinair
Neuropsychologische revalidatie = teamwork
Revalidatiearts: medische kennis, richting geven, evaluatie, eindverantwoordelijk
Neuropsycholoog: NPO, psychologische en persoonsfactoren
Ergotherapeut: vertaalslag naar dagelijks leven
Maatschappelijk werkende: naasten en werk
Fysiotherapeut: fitheid, ontspanning
Logopediste: taal, communicatie
Interdisciplinair werken: gezamenlijke doelen, complementair, integratie van perspectieven
Naasten
Verschillende rollen naasten:
- Partner/kind:
o Patiënt is soms nog gelukkiger dan de naasten, die ervaren het vaak als impactvoller
o Maatschappelijk werker, psycholoog betrokken
- Mantelzorg: kan heel belastend zijn kunnen daardoor zelf hulpvrager worden
- Hulpvrager
2
, Neuropsychologische revalidatie
Lectures
Behandeling
De behandeling van patiënten met cognitieve, emotionele, sociale en/of gedragsmatige gevolgen van
hersenletsel en/of behandeling van het systeem van deze patiënten, gericht op het zo goed mogelijk leren
omgaan met deze gevolgen niet gericht op beter maken, maar geven adviezen en omgaan met de gevolgen
Hertraining van cognitieve functies:
- Weinig theoretische onderbouwing
- Te weinig bewijs voor effectiviteit
- Niet gericht op functionele problemen waar iemand met cognitieve problemen tegenaan loopt
- Geen sprake van generalisatie
- Emotionele, sociale, en gedragsproblemen worden buiten beschouwing gelaten
- Leidt tot taak-specifieke effecten
- Toepassing van belang voor motivatie en inzicht
- Effecten vergroten door combinatie met strategiegebruik
Hulpvraag van de patiënt staat centraal, wat wil hij/zij beter kunnen om mee om kunnen gaan? Kunt zo specifiek
mogelijk strategieën aanleren en psycho-educatie
Klinisch praktijk – cognitieve revalidatie:
- Basis: psycho-educatie en voorlichting
- Compensatie training
o Niet Rennen Maar Plannen (grote rol ergotherapeut)
Oorzaken hersenletsel en mogelijke gevolgen
Vermoeidheid in balans\informatieverwerking de baas
Beter onthouden dan vergeten
Grip op je planning
- Aandacht voor de naasten
o Educatie
o Invulling rol als mantelzorger
o Aandacht voor beide perspectieven
o Ondersteuning voor naasten
- Participatie: rol als partner, in gezin etc., werk, sociaal leven
Groepsbehandeling:
- Lotgenotencontact
- CVA, THL: brein in werking- voorlichtingsgroep voor patiënten en partner
- Weer aan het werk- voorlichting wet- en regelgeving
- Mindfulness
- Fitgroep
Waar vindt cognitieve revalidatie plaats:
- Naar huis met eerstelijns therapie
- Naar huis met poliklinische revalidatie
- Klinische revalidatie (MSR)
- Geriatrische revalidatie (GrZ)
- Revalidatie in het verpleeghuis
3
