WEEK 1:
Je kunt het begrip onderneming toelichten.
Onder het begrip onderneming kun je verstaan: een organisatie van arbeid of kapitaal die
actief is in productie of het aanbieden van productie of goederen. Het gaat hierbij om een
zelfstandige organisatie die met arbeid winst probeert te genereren, art. 1 lid 1 sub c WOR.
Voorbeelden van een onderneming: een onderneming is bijvoorbeeld AHOLD, onder AHOLD
zitten Albert Heijn, Etos, Gall & Gall en bol.com. Maar bol.com is ook weer een onderneming
met bedrijven onder zich.
Bedrijf = organisatorische eenheid van activiteiten gericht op productie of dienstverlening.
Onderneming = breder, omvat eigenaar of holding, kapitaal en risico.
Let op! Het begrip onderneming is breder dan het begrip bedrijf.
Je kunt de verschillende privaatrechtelijke ondernemingsvormen onderscheiden (zowel
met als zonder rechtspersoonlijkheid).
Soorten ondernemingsvormen
In de wet zijn verschillende ondernemingsvormen vastgelegd.
De ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid zijn de:
- Vereniging, art. 2:26 e.v. BW;
- Coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen, art. 2:53 e.v. BW;
- Naamloze vennootschap, art. 2:64 e.v. BW;
- Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, art. 2:175 e.v. BW;
- Stichtingen, art. 2:285 e.v. BW.
De ondernemingsvormen zonder
rechtspersoonlijkheid zijn:
- Eenmanszaak, staat niet in de wet;
- Vennootschap onder firma, art. 16
WvK;
- Commanditaire vennootschap, art.
19 e.v. WvK;
- Maatschap, art. 7a:1655 e.v. BW.
De V.O.F., C.V. en de maatschap zijn
personenvennootschappen. Dit omdat
de personen in deze
ondernemingsvorm samenwerken.
Rechtspersoon
Een rechtspersoon is een zelfstandige drager van rechten en plichten. Een
rechtspersoon kan
zelfstandig schulden aangaan. Indien er een rechtspersoon tussen de
onderneming en de
natuurlijk persoon in zit, is de natuurlijke persoon niet verantwoordelijk voor de
schulden die de
ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid maakt.
Alle ondernemingsvormen die hierboven in het blauw staan, bezitten
rechtspersoonlijkheid, art.
2:3 BW.
,Personenvennootschappen
Personenvennootschappen zijn vennootschappen waarbij verschillende
mensen samenwerken.
Dit wordt vaak in een overeenkomst vastgelegd.
Maatschap (7A BW)
Vennootschap onder firma (VOF)
Commanditaire vennootschap (CV)
Maatschap ex. art. 7a:1655 BW e.v.
De maatschap is een wederkerige meerzijdige overeenkomst, tussen twee of meerdere
personen. Deze personen willen iets in de gemeenschap brengen om daar vervolgens
winst uit te verkrijgen.
Voor wie is de maatschap?
Een maatschap wordt opgericht vanwege een beroep of een bedrijf. Bij een beroep kiest de
cliënt vanwege de hoog ontwikkelde persoonsgebonden kwaliteiten. Denk hierbij aan
advocaten, artsen en notarissen.
Bij een bedrijf staan de persoonlijke kwaliteiten niet op de voorgrond. Denk hierbij aan
automonteurs, timmerlieden en dakdekkers.
Stille en openbare maatschappen
Openbare maatschappen treden naar buiten als maatschap. Stille maatschapen treden niet
naar buiten als maatschap. Voor beide maatschappen gelden dezelfde regels.
Oprichting van een maatschap
De oprichting van een maatschap geschiedt bij een overeenkomst. Hiervoor heb je dus een
wil en verklaring voor nodig, art. 3:33 BW, dit mag mondeling, je doet er verstandig aan om
dit op papier te zetten, art. 3:37 BW. Uiteindelijk heb je ook nog een aanbod en aanvaarding
nodig ex. art. 6:217 BW.
Vertegenwoordiging van de maatschap
Bij een maatschap vertegenwoordigen alle maten de maatschap, tenzij er een volmacht is,
art. 7a:1679 BW. Let op: één maat kan nooit de gehele maatschap binden zonder volmacht!
Aansprakelijkheid maatschap
In een maatschap zijn de maten voor gelijke delen aansprakelijk, art. 7a:1680 BW. Indien een
maat onbevoegd een rechtshandeling verricht, dan is deze maat zelf in privé aansprakelijk,
art. 7a:1679 BW en art. 7a:1681 BW.
Zakelijke schuldeisers kunnen op een maat in privé verhalen. Niet-zakelijke schuldeisers
kunnen niet op de maat in privé verhalen.
Vennootschap onder firma ex. art. 16 WvK
De vennootschap onder firma is een maatschap die een bedrijf uitvoert onder
,gemeenschappelijke naam, art. 16 WvK. De wetsartikelen zijn een Lex Specialis ten opzichte
van het BW. Dit houdt in dat je eerst in het WvK moet kijken, indien daar geen regels staan
moet je kijken bij de wettelijke regels van de maatschap in BW 7a.
Oprichting van een vennootschap onder firma
De vennootschap onder firma is een bijzondere vorm van een maatschap. Het tot stand
komen van een V.O.F. gaat het zelfde als bij een maatschap. De overeenkomst waar de
afspraken van de V.O.F. in worden neergelegd heet een V.O.F.-overeenkomst.
Vertegenwoordiging van de vennootschap onder firma
Volgens art. 17 WvK mag ieder der vennoten, die daarvan niet uitgesloten is, namens de
V.O.F. binden en vertegenwoordigen. Vaak zie je dat in een V.O.F.-overeenkomst wordt
opgenomen dat vennoten vaak maar rechtshandelingen mogen verrichten waarbij de
waarde van die handeling niet boven de € 5.000,- (of een ander bedrag) gaat. Dit heet een
beperking in de overeenkomst. Let op: Deze beperking moet wel kenbaar zijn voor derden!
Wetsartikel even uitzoeken. art. 25. Hrw 2007.
Aansprakelijkheid vennootschap onder firma
De vennootschap onder firma heeft een afgescheiden vermogen. De schuldeisers kunnen
verhalen op het vermogen van de V.O.F. o.g.v. art. 18 WvK. Daarnaast kan er ook op het
privévermogen van een vennoot worden verhaald.
Beschikkings- en beheersdaden
Indien er een beperking in de overeenkomst is opgenomen, mag een vennootschap vaak
niet een rechtshandeling uit voeren die een bepaald geldelijk belang te boven gaat. Echter
kan het soms zo zijn dat dit toch mag. Dit heeft te maken met beschikkings- of
beheersdaden.
- Beheersdaden: handelingen die tot de gewone werkzaamheden behoren. Gevolg: je
kunt het verhalen op het vermogen van de V.O.F.
- Beschikkingsdaden: handelingen die niet tot de gewone werkzaamheden behoren.
Gevolg: dit kun je niet verhalen op het vermogen van de V.O.F.
Commanditaire vennootschap ex. art. 19 WvK
Een vennootschap bij wijze van geldschieting. Bij een C.V. heb je twee soorten vennoten,
namelijk:
- Beherende vennoot; de beherende vennoot, beheert en beschikt over de
vennootschap;
- Stille (geldschietende) vennoot; een stille vennoot geeft geld aan het bedrijf en houdt
zich verder op de achtergrond.
Oprichting van een commanditaire vennootschap
Een commanditaire vennootschap is weer een bijzondere vorm van de V.O.F. De oprichting
gaat dus hetzelfde als bij de V.O.F. en de maatschap.
Vertegenwoordiging commanditaire vennootschap
De geldschietende/stille/commanditaire vennoten mogen geen daden van beheer
verrichten, art. 20 WvK. De beherende vennoten mogen handelen en vertegenwoordigen.
, Aansprakelijkheid commanditaire vennootschap
Voor de beherende vennoten gelden dezelfde regels als bij de vennoten van een V.O.F.
Vennoten zijn hoofdelijk verbonden, ook kan er op privévermogen worden verhaald, art. 18
WvK. Ten aanzien van de stille vennoten gelden er andere regels. Indien je als stille vennoot
gaat gedragen als een beherende vennoot ben je ook hoofdelijk aansprakelijk, art. 21 WvK.
Indien een stille vennoot zich wel als een stille vennoot gedraagt (je bemoeit je dus niet met
de vennootschap) dan ben je alleen aansprakelijk voor dat deel dat je in de vennootschap
gestoken hebt.
Voorbeeld: Indien jij als stille vennoot maar € 10.000,- in een bepaalde onderneming hebt
gestoken, dan ben je voor maar € 10.000,- aansprakelijk.
Eenmanszaak
Een eenmanszaak is een ondernemingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid. Dit is altijd een
natuurlijk persoon die zelfstandig overeenkomsten en schulden aangaat. De eenmanszaak
wordt door één persoon opgericht, hier ligt niks ten grondslag aan. Bij een eenmanszaak is
er geen scheiding tussen privévermogen en het vermogen van de eenmanszaak. Je bent dus
helemaal aansprakelijk als een natuurlijk persoon.
Ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid
De belangrijkste ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid zijn de B.V. en de N.V.
Naamloze vennootschap
De naamloze vennootschap is een rechtspersoon met een in overdraagbare aandelen
verdeeld maatschappelijk kapitaal. Een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor
hetgeen in naam van de vennootschap wordt verricht en is niet gehouden boven het bedrag
dat op zijn aandeel behoort te worden gestort in de verliezen van de vennootschap bij te
dragen, art. 2:64 BW. Een N.V. is gelijkgesteld met een natuurlijk persoon op het gebied van
vermogensrecht, art. 2:5 BW.
Oprichting van een N.V.
De oprichting van een naamloze vennootschap geschiedt bij een notariële akte van
oprichting + de statuten, artt. 2:64 lid 2, 2:65 en 2:66 lid 1 BW. Daarnaast moeten de
statuten ingeschreven zijn bij de KvK, art. 6 lid 1 sub a Handelsregisterwet 2007.
Aandelen N.V.
Bij een naamloze vennootschap zijn twee soorten aandelen, namelijk, art. 2:79 BW:
- Aandeel aan toonder: vrij overdraagbaar;
- Aandeel op naam: in beginsel ook overdraagbaar, het kan zijn dat er beperkingen zijn
ten aanzien van het overdragen, art. 2:87 lid 1 BW, dit moet dan wel in de statuten
kenbaar zijn gemaakt, art. 2:82 BW.
Je kunt het begrip onderneming toelichten.
Onder het begrip onderneming kun je verstaan: een organisatie van arbeid of kapitaal die
actief is in productie of het aanbieden van productie of goederen. Het gaat hierbij om een
zelfstandige organisatie die met arbeid winst probeert te genereren, art. 1 lid 1 sub c WOR.
Voorbeelden van een onderneming: een onderneming is bijvoorbeeld AHOLD, onder AHOLD
zitten Albert Heijn, Etos, Gall & Gall en bol.com. Maar bol.com is ook weer een onderneming
met bedrijven onder zich.
Bedrijf = organisatorische eenheid van activiteiten gericht op productie of dienstverlening.
Onderneming = breder, omvat eigenaar of holding, kapitaal en risico.
Let op! Het begrip onderneming is breder dan het begrip bedrijf.
Je kunt de verschillende privaatrechtelijke ondernemingsvormen onderscheiden (zowel
met als zonder rechtspersoonlijkheid).
Soorten ondernemingsvormen
In de wet zijn verschillende ondernemingsvormen vastgelegd.
De ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid zijn de:
- Vereniging, art. 2:26 e.v. BW;
- Coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen, art. 2:53 e.v. BW;
- Naamloze vennootschap, art. 2:64 e.v. BW;
- Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, art. 2:175 e.v. BW;
- Stichtingen, art. 2:285 e.v. BW.
De ondernemingsvormen zonder
rechtspersoonlijkheid zijn:
- Eenmanszaak, staat niet in de wet;
- Vennootschap onder firma, art. 16
WvK;
- Commanditaire vennootschap, art.
19 e.v. WvK;
- Maatschap, art. 7a:1655 e.v. BW.
De V.O.F., C.V. en de maatschap zijn
personenvennootschappen. Dit omdat
de personen in deze
ondernemingsvorm samenwerken.
Rechtspersoon
Een rechtspersoon is een zelfstandige drager van rechten en plichten. Een
rechtspersoon kan
zelfstandig schulden aangaan. Indien er een rechtspersoon tussen de
onderneming en de
natuurlijk persoon in zit, is de natuurlijke persoon niet verantwoordelijk voor de
schulden die de
ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid maakt.
Alle ondernemingsvormen die hierboven in het blauw staan, bezitten
rechtspersoonlijkheid, art.
2:3 BW.
,Personenvennootschappen
Personenvennootschappen zijn vennootschappen waarbij verschillende
mensen samenwerken.
Dit wordt vaak in een overeenkomst vastgelegd.
Maatschap (7A BW)
Vennootschap onder firma (VOF)
Commanditaire vennootschap (CV)
Maatschap ex. art. 7a:1655 BW e.v.
De maatschap is een wederkerige meerzijdige overeenkomst, tussen twee of meerdere
personen. Deze personen willen iets in de gemeenschap brengen om daar vervolgens
winst uit te verkrijgen.
Voor wie is de maatschap?
Een maatschap wordt opgericht vanwege een beroep of een bedrijf. Bij een beroep kiest de
cliënt vanwege de hoog ontwikkelde persoonsgebonden kwaliteiten. Denk hierbij aan
advocaten, artsen en notarissen.
Bij een bedrijf staan de persoonlijke kwaliteiten niet op de voorgrond. Denk hierbij aan
automonteurs, timmerlieden en dakdekkers.
Stille en openbare maatschappen
Openbare maatschappen treden naar buiten als maatschap. Stille maatschapen treden niet
naar buiten als maatschap. Voor beide maatschappen gelden dezelfde regels.
Oprichting van een maatschap
De oprichting van een maatschap geschiedt bij een overeenkomst. Hiervoor heb je dus een
wil en verklaring voor nodig, art. 3:33 BW, dit mag mondeling, je doet er verstandig aan om
dit op papier te zetten, art. 3:37 BW. Uiteindelijk heb je ook nog een aanbod en aanvaarding
nodig ex. art. 6:217 BW.
Vertegenwoordiging van de maatschap
Bij een maatschap vertegenwoordigen alle maten de maatschap, tenzij er een volmacht is,
art. 7a:1679 BW. Let op: één maat kan nooit de gehele maatschap binden zonder volmacht!
Aansprakelijkheid maatschap
In een maatschap zijn de maten voor gelijke delen aansprakelijk, art. 7a:1680 BW. Indien een
maat onbevoegd een rechtshandeling verricht, dan is deze maat zelf in privé aansprakelijk,
art. 7a:1679 BW en art. 7a:1681 BW.
Zakelijke schuldeisers kunnen op een maat in privé verhalen. Niet-zakelijke schuldeisers
kunnen niet op de maat in privé verhalen.
Vennootschap onder firma ex. art. 16 WvK
De vennootschap onder firma is een maatschap die een bedrijf uitvoert onder
,gemeenschappelijke naam, art. 16 WvK. De wetsartikelen zijn een Lex Specialis ten opzichte
van het BW. Dit houdt in dat je eerst in het WvK moet kijken, indien daar geen regels staan
moet je kijken bij de wettelijke regels van de maatschap in BW 7a.
Oprichting van een vennootschap onder firma
De vennootschap onder firma is een bijzondere vorm van een maatschap. Het tot stand
komen van een V.O.F. gaat het zelfde als bij een maatschap. De overeenkomst waar de
afspraken van de V.O.F. in worden neergelegd heet een V.O.F.-overeenkomst.
Vertegenwoordiging van de vennootschap onder firma
Volgens art. 17 WvK mag ieder der vennoten, die daarvan niet uitgesloten is, namens de
V.O.F. binden en vertegenwoordigen. Vaak zie je dat in een V.O.F.-overeenkomst wordt
opgenomen dat vennoten vaak maar rechtshandelingen mogen verrichten waarbij de
waarde van die handeling niet boven de € 5.000,- (of een ander bedrag) gaat. Dit heet een
beperking in de overeenkomst. Let op: Deze beperking moet wel kenbaar zijn voor derden!
Wetsartikel even uitzoeken. art. 25. Hrw 2007.
Aansprakelijkheid vennootschap onder firma
De vennootschap onder firma heeft een afgescheiden vermogen. De schuldeisers kunnen
verhalen op het vermogen van de V.O.F. o.g.v. art. 18 WvK. Daarnaast kan er ook op het
privévermogen van een vennoot worden verhaald.
Beschikkings- en beheersdaden
Indien er een beperking in de overeenkomst is opgenomen, mag een vennootschap vaak
niet een rechtshandeling uit voeren die een bepaald geldelijk belang te boven gaat. Echter
kan het soms zo zijn dat dit toch mag. Dit heeft te maken met beschikkings- of
beheersdaden.
- Beheersdaden: handelingen die tot de gewone werkzaamheden behoren. Gevolg: je
kunt het verhalen op het vermogen van de V.O.F.
- Beschikkingsdaden: handelingen die niet tot de gewone werkzaamheden behoren.
Gevolg: dit kun je niet verhalen op het vermogen van de V.O.F.
Commanditaire vennootschap ex. art. 19 WvK
Een vennootschap bij wijze van geldschieting. Bij een C.V. heb je twee soorten vennoten,
namelijk:
- Beherende vennoot; de beherende vennoot, beheert en beschikt over de
vennootschap;
- Stille (geldschietende) vennoot; een stille vennoot geeft geld aan het bedrijf en houdt
zich verder op de achtergrond.
Oprichting van een commanditaire vennootschap
Een commanditaire vennootschap is weer een bijzondere vorm van de V.O.F. De oprichting
gaat dus hetzelfde als bij de V.O.F. en de maatschap.
Vertegenwoordiging commanditaire vennootschap
De geldschietende/stille/commanditaire vennoten mogen geen daden van beheer
verrichten, art. 20 WvK. De beherende vennoten mogen handelen en vertegenwoordigen.
, Aansprakelijkheid commanditaire vennootschap
Voor de beherende vennoten gelden dezelfde regels als bij de vennoten van een V.O.F.
Vennoten zijn hoofdelijk verbonden, ook kan er op privévermogen worden verhaald, art. 18
WvK. Ten aanzien van de stille vennoten gelden er andere regels. Indien je als stille vennoot
gaat gedragen als een beherende vennoot ben je ook hoofdelijk aansprakelijk, art. 21 WvK.
Indien een stille vennoot zich wel als een stille vennoot gedraagt (je bemoeit je dus niet met
de vennootschap) dan ben je alleen aansprakelijk voor dat deel dat je in de vennootschap
gestoken hebt.
Voorbeeld: Indien jij als stille vennoot maar € 10.000,- in een bepaalde onderneming hebt
gestoken, dan ben je voor maar € 10.000,- aansprakelijk.
Eenmanszaak
Een eenmanszaak is een ondernemingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid. Dit is altijd een
natuurlijk persoon die zelfstandig overeenkomsten en schulden aangaat. De eenmanszaak
wordt door één persoon opgericht, hier ligt niks ten grondslag aan. Bij een eenmanszaak is
er geen scheiding tussen privévermogen en het vermogen van de eenmanszaak. Je bent dus
helemaal aansprakelijk als een natuurlijk persoon.
Ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid
De belangrijkste ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid zijn de B.V. en de N.V.
Naamloze vennootschap
De naamloze vennootschap is een rechtspersoon met een in overdraagbare aandelen
verdeeld maatschappelijk kapitaal. Een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor
hetgeen in naam van de vennootschap wordt verricht en is niet gehouden boven het bedrag
dat op zijn aandeel behoort te worden gestort in de verliezen van de vennootschap bij te
dragen, art. 2:64 BW. Een N.V. is gelijkgesteld met een natuurlijk persoon op het gebied van
vermogensrecht, art. 2:5 BW.
Oprichting van een N.V.
De oprichting van een naamloze vennootschap geschiedt bij een notariële akte van
oprichting + de statuten, artt. 2:64 lid 2, 2:65 en 2:66 lid 1 BW. Daarnaast moeten de
statuten ingeschreven zijn bij de KvK, art. 6 lid 1 sub a Handelsregisterwet 2007.
Aandelen N.V.
Bij een naamloze vennootschap zijn twee soorten aandelen, namelijk, art. 2:79 BW:
- Aandeel aan toonder: vrij overdraagbaar;
- Aandeel op naam: in beginsel ook overdraagbaar, het kan zijn dat er beperkingen zijn
ten aanzien van het overdragen, art. 2:87 lid 1 BW, dit moet dan wel in de statuten
kenbaar zijn gemaakt, art. 2:82 BW.
