Aardrijkskunde Globalisering H1
De wereld: een mozaïek van regio’s
H1.1 De wereld indelen
Door de moderne informatie en communicatietechnologie zijn de mensen wereldwijd steeds
meer verbonden. De wereld is een mondiaal drop, een global village, geworden.
De toenemende vervlechting van landen op cultureel, politiek en economie noem je
globalisering.
De mate van globalisering is in elk land anders. De wereld is ook in te delen in
cultuurgebieden, dit zijn regio’s met een gemeenschappelijke cultuur.
Veel culturen hebben een eigen identiteit ontwikkeld waardoor ze lastig met andere culturen
kunnen communiceren, communicatie is alleen mogelijk via de lingua franca.
De wereld is ook in te delen op basis van politieke kenmerken, bijvoorbeeld het
democratische gehalte, dit is te meten met het democratie-index.
De welvaart binnen cultuurgebieden verschilt sterk, de indicator hiervoor is het bruto
binnenlands product per inwoner (bbp/inw). Als je dit voor een kleiner gebied wil bekijken
kijk je naar het bruto regionaal product per inwoner (brp/inw).
Bij het berekenen van de welvaart moet je onthouden dat niet alle cijfers betrouwbaar zijn,
niet alles dat wordt geproduceerd wordt opgenomen in het bbp en dat er prijsverschillen zijn
tussen de landen.
Doorwelvaartsverschillen ontstaan regionale en sociale ongelijkheid.
Het economische ontwikkelingspeil kun je afleiden uit de samenstelling van de
beroepsbevolking.
De bevolkingsspreiding is onregelmatig, daardoor ontstaan vaak verschillen in de
bevolkingsdichtheid.
Veel mensen leven in de stad, de verstedelijkingsgraad ligt wereldwijd al boven de 50%. De
snelheid waarmee dit gebeurd is het verstedelijkingtempo.
H1.2 Scheidslijnen binnen Europa
De culturele scheidslijn in Europa is lastig te trekken, dit komt vooral door het verleden.
,Het proces van verspreiding van een verschijnsel zoals bijvoorbeeld taal noem je diffusie.
De geopolitiek speelt een grote rol in de wereld, deze wordt beïnvloed door culturele en
economische factoren.
Culturele verscheidenheid kan zelfs zorgen voor staatkundige instabiliteit, dit kan uitmonden
in regionalisme.
De globalisering in het samenwerkingsverband van de EU heeft gezorgd voor
blokvorming op vooral economisch valk. Economische blokvorming is sterker dan politieke
blokvorming. Op politiek gebied willen landen hun soevereiniteit niet kwijt.
Het demografische transitie model is erg
belangrijk.
De leeftijdsopbouw is ook een erg belangrijke
grafisch kenmerk. Het aantal mensen dat bij de
niet-actieve bevolking hoort (0 tot 20 en 65 of
ouder) wordt uitgedrukt in een percentage van de
actieve bevolking, dit is de demografische druk.
H1.3 De islamitische wereld
De islamitische wereld kent geen nauwkeurige grenzen.
De bevolking is er jonger dan in Europa, er is geen sprake van vergrijzing en de landen
bevinden zich niet in de laatste fase van de demografische transitie.
In de Arabische wereld mist de eenheidsvorming,
dit komt door de stammen. De stammen
belemmeren de eenheidsvorming in een land op
bestuurlijk en economisch niveau.
De inkomens zijn in de landen gemiddeld meestal
laag, de sociale ongelijkheid en armoede zorgde
voor veel onrust in de landen. Er onstaan zo
geweldadige conflicten, deze hebben echter nog
andere oorzaken en verschillen per land. Oorzaken
van conflicten kunnen zijn:
- Religieuze spanningen
- Onvrede over dictators, corruptie,
machtsmisbruik, schending van
mensenrechten, slechte
leefomstandigheden en sociale
ongelijkheid.
- De strijd om macht
, H1.4 Sub-Sahara-Afrika
Sub-Sahara-Afrika is erg groot qua oppervlak en heeft veel meer inwoners dan de
islamitische wereld en Europa.
De bevolkingsgroei is er twee keer zo groot als gemiddeld op de wereld en bijna drie keer o
groot als in Europa. De bevolking is er relatief jong, de helft van de bevolking is jonger dan
15. Ze zitten in fase 3 van de demografische transitie.
De culturele diversiteit in Sub-Sahara-Afrika is erg groot. Er zijn veel etnische groeperingen
en alleen via een lingua francs is communicatie mogelijk.
Op sommige plaatsen komen gewelddadige conflicten voor waarbij religie een rol speelt.
Ook de politiek kan hier een rol in spelen. Een politieke partij is er vaak gekoppeld aan een
etnische groep, op deze manier kunnen andere etnische groeperingen uitgesloten worden.
Vroeger ging de economie van Sub-Sahara-Afrika niet goed, maar tegenwoordig behoren
deze Afrikaanse landen tot de snelste economische groeiers ter wereld.
Deze groei hangt vooral samen met:
- Investeringen in transport en communicatie
- De dienstensector
- De landbouw
- De winning van natuurlijke hulpbronnen als goud en gas.
Ondanks de economische groei zijn er nog steeds veel regionale verschillen. De economie
van veel landen is meestal erg eenzijdig gericht op land- of mijnbouw.
Als je ziet deat de
export van een land
voor een groot deel
bestaat uit de winning
van natuurlijke
hulpbronnen zijn de
landen erg kwetsbaar
voor veranderingen in
grondstofprijzen.
Hoe eenzijdiger de
export, hoe
kwetsbaarder het land.
De rol van China in
Sub-Sahara-Afrika is steeds groter geworden, evenals de rol van India. Door de toenemende
welvaart in de Aziatische landen hebben zij veel grondstoffen nodig. Zowel China als India
investeert veel in landbouw, mijnbouw en infrastructuur in Sub-Sahara-Afrika.
De toenemende welvaart in Sub-Sahara-Afrika zorgt voor een hoog verstedelijkingstempo en
een verstedelijkingsgraad van 50%.
De wereld: een mozaïek van regio’s
H1.1 De wereld indelen
Door de moderne informatie en communicatietechnologie zijn de mensen wereldwijd steeds
meer verbonden. De wereld is een mondiaal drop, een global village, geworden.
De toenemende vervlechting van landen op cultureel, politiek en economie noem je
globalisering.
De mate van globalisering is in elk land anders. De wereld is ook in te delen in
cultuurgebieden, dit zijn regio’s met een gemeenschappelijke cultuur.
Veel culturen hebben een eigen identiteit ontwikkeld waardoor ze lastig met andere culturen
kunnen communiceren, communicatie is alleen mogelijk via de lingua franca.
De wereld is ook in te delen op basis van politieke kenmerken, bijvoorbeeld het
democratische gehalte, dit is te meten met het democratie-index.
De welvaart binnen cultuurgebieden verschilt sterk, de indicator hiervoor is het bruto
binnenlands product per inwoner (bbp/inw). Als je dit voor een kleiner gebied wil bekijken
kijk je naar het bruto regionaal product per inwoner (brp/inw).
Bij het berekenen van de welvaart moet je onthouden dat niet alle cijfers betrouwbaar zijn,
niet alles dat wordt geproduceerd wordt opgenomen in het bbp en dat er prijsverschillen zijn
tussen de landen.
Doorwelvaartsverschillen ontstaan regionale en sociale ongelijkheid.
Het economische ontwikkelingspeil kun je afleiden uit de samenstelling van de
beroepsbevolking.
De bevolkingsspreiding is onregelmatig, daardoor ontstaan vaak verschillen in de
bevolkingsdichtheid.
Veel mensen leven in de stad, de verstedelijkingsgraad ligt wereldwijd al boven de 50%. De
snelheid waarmee dit gebeurd is het verstedelijkingtempo.
H1.2 Scheidslijnen binnen Europa
De culturele scheidslijn in Europa is lastig te trekken, dit komt vooral door het verleden.
,Het proces van verspreiding van een verschijnsel zoals bijvoorbeeld taal noem je diffusie.
De geopolitiek speelt een grote rol in de wereld, deze wordt beïnvloed door culturele en
economische factoren.
Culturele verscheidenheid kan zelfs zorgen voor staatkundige instabiliteit, dit kan uitmonden
in regionalisme.
De globalisering in het samenwerkingsverband van de EU heeft gezorgd voor
blokvorming op vooral economisch valk. Economische blokvorming is sterker dan politieke
blokvorming. Op politiek gebied willen landen hun soevereiniteit niet kwijt.
Het demografische transitie model is erg
belangrijk.
De leeftijdsopbouw is ook een erg belangrijke
grafisch kenmerk. Het aantal mensen dat bij de
niet-actieve bevolking hoort (0 tot 20 en 65 of
ouder) wordt uitgedrukt in een percentage van de
actieve bevolking, dit is de demografische druk.
H1.3 De islamitische wereld
De islamitische wereld kent geen nauwkeurige grenzen.
De bevolking is er jonger dan in Europa, er is geen sprake van vergrijzing en de landen
bevinden zich niet in de laatste fase van de demografische transitie.
In de Arabische wereld mist de eenheidsvorming,
dit komt door de stammen. De stammen
belemmeren de eenheidsvorming in een land op
bestuurlijk en economisch niveau.
De inkomens zijn in de landen gemiddeld meestal
laag, de sociale ongelijkheid en armoede zorgde
voor veel onrust in de landen. Er onstaan zo
geweldadige conflicten, deze hebben echter nog
andere oorzaken en verschillen per land. Oorzaken
van conflicten kunnen zijn:
- Religieuze spanningen
- Onvrede over dictators, corruptie,
machtsmisbruik, schending van
mensenrechten, slechte
leefomstandigheden en sociale
ongelijkheid.
- De strijd om macht
, H1.4 Sub-Sahara-Afrika
Sub-Sahara-Afrika is erg groot qua oppervlak en heeft veel meer inwoners dan de
islamitische wereld en Europa.
De bevolkingsgroei is er twee keer zo groot als gemiddeld op de wereld en bijna drie keer o
groot als in Europa. De bevolking is er relatief jong, de helft van de bevolking is jonger dan
15. Ze zitten in fase 3 van de demografische transitie.
De culturele diversiteit in Sub-Sahara-Afrika is erg groot. Er zijn veel etnische groeperingen
en alleen via een lingua francs is communicatie mogelijk.
Op sommige plaatsen komen gewelddadige conflicten voor waarbij religie een rol speelt.
Ook de politiek kan hier een rol in spelen. Een politieke partij is er vaak gekoppeld aan een
etnische groep, op deze manier kunnen andere etnische groeperingen uitgesloten worden.
Vroeger ging de economie van Sub-Sahara-Afrika niet goed, maar tegenwoordig behoren
deze Afrikaanse landen tot de snelste economische groeiers ter wereld.
Deze groei hangt vooral samen met:
- Investeringen in transport en communicatie
- De dienstensector
- De landbouw
- De winning van natuurlijke hulpbronnen als goud en gas.
Ondanks de economische groei zijn er nog steeds veel regionale verschillen. De economie
van veel landen is meestal erg eenzijdig gericht op land- of mijnbouw.
Als je ziet deat de
export van een land
voor een groot deel
bestaat uit de winning
van natuurlijke
hulpbronnen zijn de
landen erg kwetsbaar
voor veranderingen in
grondstofprijzen.
Hoe eenzijdiger de
export, hoe
kwetsbaarder het land.
De rol van China in
Sub-Sahara-Afrika is steeds groter geworden, evenals de rol van India. Door de toenemende
welvaart in de Aziatische landen hebben zij veel grondstoffen nodig. Zowel China als India
investeert veel in landbouw, mijnbouw en infrastructuur in Sub-Sahara-Afrika.
De toenemende welvaart in Sub-Sahara-Afrika zorgt voor een hoog verstedelijkingstempo en
een verstedelijkingsgraad van 50%.
