Stanzi Dirkx
8414436
51R1HT
03-10-2019
Griffiers en hoofddoeken
Bij de rechtbank in Rotterdam is een sollicitante voor de functie tot griffier geweigerd. De
sollicitante weigerde om haar hoofddoek af te doen wanneer ze in haar functie als griffier
werkzaam zou zijn. Dit was voor de rechtbank een reden om haar niet aan te nemen.
Vanwege deze beslissing ontstond een hoop discussie. Ik ben het niet eens met de stelling
dat de griffier vrij is om een hoofddoek te dragen tijdens de zitting in een rechtszaal.
Ten eerste moet er gekeken worden naar het Europees Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). In dit verdrag staat precies
beschreven hoe een eerlijk proces eruit ziet. In art. 6 lid 1 EVRM staat beschreven dat in een
eerlijk proces het gerecht volledig onpartijdig en onafhankelijk moet zijn. De griffier is
onderdeel van het gerecht. Wanneer de griffier besluit om tijdens het uitoefenen van haar
functie een hoofddoek te dragen, laat ze in het openbaar haar geloofsovertuiging zien. Dit
zorgt ervoor dat ze zich niet volledig onpartijdig opstelt terwijl dat wel de bedoeling is
wanneer je onderdeel bent van het gerecht.
Hier moet wel iets op worden opgemerkt. In art. 6 Gw staat namelijk dat iedereen het recht
heeft om zijn godsdienst of levensovertuiging vrij te belijden. De rechtbank maakt het
onmogelijk voor de sollicitante om haar godsdienst vrij te belijden door haar te verbieden
haar hoofddoek te dragen wanneer ze in haar functie is. Dit is dus tegen de grondwet en de
rechtbank zou op basis van deze wet gewoon haar de zittingen moeten laten bijwonen als
griffier met een hoofddoek.
Hoewel het klopt dat je volgens art. 6 Gw je godsdienst vrij mag belijden, is er een andere
grondwet die de zaak veranderd. In art. 94 Gw staat namelijk dat de regels uit internationale
verdragen zoals het eerder genoemde EVRM boven de Nederlandse wettelijke voorschriften
staan. Dit houdt in dat het belang van een onafhankelijk en onpartijdig gerecht voor een
eerlijk proces boven het belang van iemand zijn vrijheid om zijn godsdienst vrij te belijden
staat, omdat de vrijheid van godsdienst in de Nederlandse grondwet staat en dus een
Nederlands wettelijk voorschrift is.
Daarnaast moet er gekeken worden naar het Kostuum- en titulatuurbesluit rechterlijke
organisatie.1 In dit besluit staat uitgebreid beschreven wat voor kleding de leden van de
rechtbank aan moeten hebben wanneer zij in hun ambt zijn in een gerechtsgebouw. Ook
staat er precies beschreven wat een griffier moet dragen. Dit betreft een toga, een bef en
een baret. De baret mag ter zijde worden gelegd. Een hoofddoek past niet binnen de
kledingvoorschriften die in dit besluit beschreven staan en dus is het niet de bedoeling dat
een griffier deze tijdens de zitting op haar hoofd heeft.
Maar dan komen we een opvallend artikel tegen in de Algemene wet gelijke behandeling
(AWGB). In art. 5 lid 1c AWGB staat namelijk dat er direct of indirect geen onderscheid
1 Kostuum- en titulatuurbesluit rechterlijke organisatie (Stb. 1997, 763).
, gemaakt mag worden bij het aangaan van een arbeidsverhouding. Onderscheid maken
vanwege iemand zijn of haar godsdienst is een vorm van indirect onderscheid. Het is dus bij
wet verboden om op basis van de godsdienst van de sollicitante onderscheid te maken bij
het aangaan van een arbeidsverhouding met haar. De rechtbank doet dit wel. Dus moet de
sollicitante gewoon haar hoofddoek kunnen dragen bij het uitoefenen van het beroep als
griffier.
Echter moet hier een kanttekening op worden gemaakt. Het klopt dat het bij wet verboden is
om iemand vanwege zijn of haar godsdienst te weigeren bij een sollicitatie. Alleen dat is hier
niet het geval. De rechtbank heeft de sollicitante niet geweigerd vanwege haar
geloofsovertuiging, maar vanwege het feit dat ze haar hoofddoek niet af wil doen wanneer ze
in haar functie als griffier is.2 De rechtbank wil niet dat de sollicitante een hoofddoek draagt
omdat ze onpartijdig moet kunnen optreden als lid van het gerecht. Bovendien moet ze zich
houden aan de kledingvoorschriften die voor een griffier gelden. Dit betekend dat niemand in
de rechtbank enige vorm van geloofsovertuiging mag tonen dat afwijkt van de
kledingvoorschriften. Het gaat dan niet alleen om een hoofddoek, maar ook om bijvoorbeeld
een kruisje of een keppeltje. Er zijn in de rechtbank juist veel mensen in dienst die een vorm
van godsdienst aanhangen, maar ze mogen dit binnen het gerechtsgebouw simpelweg niet
tonen. Het feit dat de sollicitante niet is aangenomen heeft dus niks te maken met haar
geloofsovertuiging en is dus niet verboden.
Uiteindelijk snap ik de verwarring wel. Nederland is een vrij land. We mogen hier zeggen,
denken en geloven wat we willen. Ook wanneer je in functie bent als griffier in de rechtbank
mag je iedere geloofsovertuiging hebben die je wil. Echter wil de rechtbank niet hebben dat
je dit toont. Je kan hiermee de indruk wekken dat je partij kiest of enigszins bevooroordeeld
bent als het gaat om een bepaald onderwerp binnen een zitting. Als je een functie binnen de
rechtbank uitvoert heb je je te houden aan de kledingvoorschriften. Deze voorschriften
maken geen plaats voor kledingstukken zoals een hoofddoek. Het weigeren van de
sollicitante door de rechtbank was dus niet op basis van de inhoud van haar geloof maar
puur vanwege de hoofddoek als kledingstuk. Deze beslissing is op geen enkele manier
verboden volgens de wet. Ik sta er dus nog altijd achter dat ik het niet eens ben met de
stelling dat de griffier vrij is om een hoofddoek te dragen tijdens de zitting in een rechtszaal.
930 woorden
Argument vóór: Tegenargument: Weerlegging
tegenargument:
Ieder gerecht moet In de wet staat dat De regels uit
onafhankelijk en iedereen recht heeft verdragen staan
onpartijdig zijn. om zijn godsdienst of boven de
2 ‘Rechtspraak houdt vast aan neutraliteit kleding rechter en griffier’, rechtspraak.nl 31 mei 2016.
8414436
51R1HT
03-10-2019
Griffiers en hoofddoeken
Bij de rechtbank in Rotterdam is een sollicitante voor de functie tot griffier geweigerd. De
sollicitante weigerde om haar hoofddoek af te doen wanneer ze in haar functie als griffier
werkzaam zou zijn. Dit was voor de rechtbank een reden om haar niet aan te nemen.
Vanwege deze beslissing ontstond een hoop discussie. Ik ben het niet eens met de stelling
dat de griffier vrij is om een hoofddoek te dragen tijdens de zitting in een rechtszaal.
Ten eerste moet er gekeken worden naar het Europees Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). In dit verdrag staat precies
beschreven hoe een eerlijk proces eruit ziet. In art. 6 lid 1 EVRM staat beschreven dat in een
eerlijk proces het gerecht volledig onpartijdig en onafhankelijk moet zijn. De griffier is
onderdeel van het gerecht. Wanneer de griffier besluit om tijdens het uitoefenen van haar
functie een hoofddoek te dragen, laat ze in het openbaar haar geloofsovertuiging zien. Dit
zorgt ervoor dat ze zich niet volledig onpartijdig opstelt terwijl dat wel de bedoeling is
wanneer je onderdeel bent van het gerecht.
Hier moet wel iets op worden opgemerkt. In art. 6 Gw staat namelijk dat iedereen het recht
heeft om zijn godsdienst of levensovertuiging vrij te belijden. De rechtbank maakt het
onmogelijk voor de sollicitante om haar godsdienst vrij te belijden door haar te verbieden
haar hoofddoek te dragen wanneer ze in haar functie is. Dit is dus tegen de grondwet en de
rechtbank zou op basis van deze wet gewoon haar de zittingen moeten laten bijwonen als
griffier met een hoofddoek.
Hoewel het klopt dat je volgens art. 6 Gw je godsdienst vrij mag belijden, is er een andere
grondwet die de zaak veranderd. In art. 94 Gw staat namelijk dat de regels uit internationale
verdragen zoals het eerder genoemde EVRM boven de Nederlandse wettelijke voorschriften
staan. Dit houdt in dat het belang van een onafhankelijk en onpartijdig gerecht voor een
eerlijk proces boven het belang van iemand zijn vrijheid om zijn godsdienst vrij te belijden
staat, omdat de vrijheid van godsdienst in de Nederlandse grondwet staat en dus een
Nederlands wettelijk voorschrift is.
Daarnaast moet er gekeken worden naar het Kostuum- en titulatuurbesluit rechterlijke
organisatie.1 In dit besluit staat uitgebreid beschreven wat voor kleding de leden van de
rechtbank aan moeten hebben wanneer zij in hun ambt zijn in een gerechtsgebouw. Ook
staat er precies beschreven wat een griffier moet dragen. Dit betreft een toga, een bef en
een baret. De baret mag ter zijde worden gelegd. Een hoofddoek past niet binnen de
kledingvoorschriften die in dit besluit beschreven staan en dus is het niet de bedoeling dat
een griffier deze tijdens de zitting op haar hoofd heeft.
Maar dan komen we een opvallend artikel tegen in de Algemene wet gelijke behandeling
(AWGB). In art. 5 lid 1c AWGB staat namelijk dat er direct of indirect geen onderscheid
1 Kostuum- en titulatuurbesluit rechterlijke organisatie (Stb. 1997, 763).
, gemaakt mag worden bij het aangaan van een arbeidsverhouding. Onderscheid maken
vanwege iemand zijn of haar godsdienst is een vorm van indirect onderscheid. Het is dus bij
wet verboden om op basis van de godsdienst van de sollicitante onderscheid te maken bij
het aangaan van een arbeidsverhouding met haar. De rechtbank doet dit wel. Dus moet de
sollicitante gewoon haar hoofddoek kunnen dragen bij het uitoefenen van het beroep als
griffier.
Echter moet hier een kanttekening op worden gemaakt. Het klopt dat het bij wet verboden is
om iemand vanwege zijn of haar godsdienst te weigeren bij een sollicitatie. Alleen dat is hier
niet het geval. De rechtbank heeft de sollicitante niet geweigerd vanwege haar
geloofsovertuiging, maar vanwege het feit dat ze haar hoofddoek niet af wil doen wanneer ze
in haar functie als griffier is.2 De rechtbank wil niet dat de sollicitante een hoofddoek draagt
omdat ze onpartijdig moet kunnen optreden als lid van het gerecht. Bovendien moet ze zich
houden aan de kledingvoorschriften die voor een griffier gelden. Dit betekend dat niemand in
de rechtbank enige vorm van geloofsovertuiging mag tonen dat afwijkt van de
kledingvoorschriften. Het gaat dan niet alleen om een hoofddoek, maar ook om bijvoorbeeld
een kruisje of een keppeltje. Er zijn in de rechtbank juist veel mensen in dienst die een vorm
van godsdienst aanhangen, maar ze mogen dit binnen het gerechtsgebouw simpelweg niet
tonen. Het feit dat de sollicitante niet is aangenomen heeft dus niks te maken met haar
geloofsovertuiging en is dus niet verboden.
Uiteindelijk snap ik de verwarring wel. Nederland is een vrij land. We mogen hier zeggen,
denken en geloven wat we willen. Ook wanneer je in functie bent als griffier in de rechtbank
mag je iedere geloofsovertuiging hebben die je wil. Echter wil de rechtbank niet hebben dat
je dit toont. Je kan hiermee de indruk wekken dat je partij kiest of enigszins bevooroordeeld
bent als het gaat om een bepaald onderwerp binnen een zitting. Als je een functie binnen de
rechtbank uitvoert heb je je te houden aan de kledingvoorschriften. Deze voorschriften
maken geen plaats voor kledingstukken zoals een hoofddoek. Het weigeren van de
sollicitante door de rechtbank was dus niet op basis van de inhoud van haar geloof maar
puur vanwege de hoofddoek als kledingstuk. Deze beslissing is op geen enkele manier
verboden volgens de wet. Ik sta er dus nog altijd achter dat ik het niet eens ben met de
stelling dat de griffier vrij is om een hoofddoek te dragen tijdens de zitting in een rechtszaal.
930 woorden
Argument vóór: Tegenargument: Weerlegging
tegenargument:
Ieder gerecht moet In de wet staat dat De regels uit
onafhankelijk en iedereen recht heeft verdragen staan
onpartijdig zijn. om zijn godsdienst of boven de
2 ‘Rechtspraak houdt vast aan neutraliteit kleding rechter en griffier’, rechtspraak.nl 31 mei 2016.
