Een complete samenvatting van het theorieboek
voor het CBR theorie-examen motorfiets.
Theorie in ’t kort
2025-
2026
,Motortheorie
Gedragsregels (Algemene regels)
Artikel 5WVW (kapstokartikel): je mag geen gevaar of hinder veroorzaken, ook al is dit niet letterlijk genoemd.
Dit artikel geldt voor iedereen. Daarmee worden niet alleen alle weggebruikers bedoeld. In dat geval is niet
alleen de bestuurder maar ook de eigenaar of houder van het voertuig aansprakelijk. Bij ernstige feiten kan je
rijbewijs worden ingevorderd, ontzegd of ongeldig verklaard.
Als je geslaagd bent voor het onderdeel voertuigbeheersing, is dat resultaat 1 jaar geldig. Binnen deze tijd moet
je slagen voor het examen verkeersdeelneming. Anders moet je het examen overdoen.
Als je je rijbewijs als vermist hebt opgegeven en je vind deze terug, dan mag je daar niet nog mee rijden. Deze
is dan ongeldig verklaard.
Wegen
Wegen bestaan uit alles van sloot tot sloot of gevel tot gevel, inclusief trottoir, bermen en fietspaden. Dus ook
als iets is afgescheiden door berm of trottoir, hoort het bij de weg.
Bestuurders
Alle weggebruikers, behalve voetgangers. Ook mensen die een paard of vee meenemen. Ruiters vallen hier dus
ook onder
Als je wilt opstappen, is het beter en veiliger om voor de motor langs te lopen. Je ziet dan het eventueel
naderende verkeer goed aankomen en kunt daarmee rekening houden.
Onbespannen wagen
Diegene die met een wagen loopt of een wagen bestuurt, bespannen of onbespannen, valt onder de bestuurder
Verlaten plaats van ongeval
Je moet altijd gegevens achterlaten bij een ongeval. Ook als je niet schuldig bent of alleen iets hebt gezien. Het
niet doen is strafbaar. Je hebt maximaal 12 uur de tijd om alsnog vrijwillig te melden.
Op wegen buiten de bebouwde kom vallen de meeste verkeersdoden. Op deze wegen heb je veel te maken met
ander verkeer in combinatie met hogere snelheden.
Vermoeide bestuurders hebben een groter ongevalsrisico dan fitte en uitgerust bestuurders. Ongeveer 15%
van de ongevallen is toe te schrijven aan het vermoeid gaan rijden.
Bevoegde personen
Bevoegde personen zijn o.a. politieagenten, marechaussee, officieren van justitie en ambtenaren van
Rijkswaterstaat.
- Je moet altijd hun aanwijzingen opvolgen.
- Verkeersbrigadiers mogen je alleen laten stoppen
Zij mogen geen bestuurders een andere straat insturen (verkeer omleiden) en evenmin
aanwijzingen geven aan voetgangers (verkeer regelen)
- Bij controle moet je meewerken door o.a. rijbewijs, kentekenbewijs of gehandicaptenparkeerkaart te
laten zien
- Ook kun je verplicht worden mee te werken aan alcohol- of drugsonderzoek (blaastest, speekseltest,
bloedonderzoek)
Maatregelen rondom het rijbewijs en rijbevoegdheid
Invordering rijbewijs
De politie kan je rijbewijs direct innemen bij ernstig verkeersgedrag. Het wordt doorgestuurd naar de OvJ. Het
invorderen van het rijbewijs kan worden gedaan als je:
- Meer dan 50 km/u sneller rijdt dan toegestaan
- Hinder of gevaar veroorzaakt
Ontzegging van de rijbevoegdheid
Een rechter kan je tijdelijk of langdurig verbieden een motorvoertuig te besturen. Dit kan variëren van enkele
maanden tot vijf jaar, afhankelijk van de ernst van de overtreding of misdrijf. Bij herhaling kan de straf
verdubbeld worden. Als je rijbevoegdheid ontzegd is, mag je geen enkel motorrijtuig meer besturen. Het is ook
verboden om tijdens de ontzegging rijles te nemen. Een snor- en bromfiets valt niet onder motorvoertuigen,
maar wel onder motorrijtuigen. Je mag dus ook geen snor- en bromfiets besturen, maar wel de fiets.
Ongeldigverklaring rijbewijs
Wanneer je herhaalt de fout ingaat of niet rijgeschikt bent, kan je rijbewijs ongeldig verklaard worden. Je mag
dan geen voertuigen meer besturen waarvoor dit rijbewijs nodig is.
Verboden te rijden
Rijden zonder geldig rijbewijs of met ongeldig verklaard rijbewijs is een misdrijf. Ook geldt dit bij een ontzegging
van de rijbevoegdheid. Je moet altijd je rijbewijs bij je hebben tijdens het rijden. Je mag niet met een kopie van
je rijbewijs gaan rijden. Zonder geldig rijbewijs mag je geen enkel voertuig besturen waardoor dit vereist is. Je
mag alleen rijden in voertuigen waarvoor je bevoegd bent. Beperkingen worden vermeld met codes (zoals bril
dragen of code 80 bij motorrijbewijs A).
, - Code 80: Tijdelijk bij rijbewijs A voor bestuurders tussen 21-24 jaar die nog niet twee jaar A2 hebben.
Je mag dan alleen op een zware motor rijden in Nederland.
Voertuigen en bestuurders
Voertuigen: fietsen, bromfietsen, gehandicaptenvoertuigen, motorvoertuigen, trams en wagens
> Bromfietsen: max 45 km/u (zowel binnen als buiten de bebouwde kom), motor tot 50 cc of
elektromotor tot 4 Kw, max gewicht 350 kg
Beginnend bestuurder: eerste 5 jaar na behalen rijbewijs (bij bromfiets vanaf 18 jaar = 7 jaar Strengere regels
gelden
Het beginnersrijbewijs werkt met een strafpuntensysteem. Bij verschillende overtredingen en misdrijven krijg je
een strafpunt. Bij 2 strafpunten moet je je rijbewijs inleveren.
Alcohol, drugs en rijden onder invloed
Het rijden onder invloed van alcohol is een misdrijf.
Grenswaarden alcohol:
- Beginnend bestuurder: max 0,2 promille (88L)
Een 69-jarige die vier jaar in het bezit is van mijn rijbewijs valt hier dus ook onder
Na het behalen van je eerste rijbewijs val je onder de categorie beginnen bestuurder.
- Ervaren bestuurder: max 0,5 promille (220L)
Deze grenzen gelden ook voor fietsen.
- 1 standaardglas = 25 cl bier, 10 cl wijn of cl sterke drank
Beginnend bestuurder
Iemand van 21 jaar valt onder een beginnend rijbewijs, omdat deze altijd minder dan 5 jaar in het bezit is van
een rijbewijs.
Voorbeeldvraag: je bent 69 jaar en vier jaar in het bezit van je rijbewijs, dan 0,2 promille alcohol in het bloed.
Gevolgen van rijden onder invloed
- Rijverbod: maximaal 24 uur, je mag geen enkel voertuig besturen (ook geen fiets)
- Invordering rijbewijs: bij te hoge waarden of weigeren van tests wordt je rijbewijs direct ingenomen (0,8
beginnend en 1,3 bij ervaren bestuurders)
Politie meldt dit aan het CBR bij overschrijding van 0,5% beginnend of 0,8% ervaren.
Drugs blijft meerdere dagen in je bloed aanwezig.
Fietsers
De alcoholgrens geldt voor alle bestuurders van voertuigen, ook voor fietsers. Voor fietsers ligt deze grens op
0,5 promille en is deze dus hetzelfde als voor ervaren bestuurders van motorrijtuigen.
Verschil rijverbod en rijontzegging
- Als je een rijverbod opgelegd hebt gekregen mag je gedurende het opgelegde aantal uren geen enkel
voertuig meer besturen. Je mag daarom ook niet meer fietsen.
Een rijverbod kan worden opgelegd aan diegene die in beschonken toestand aanstalten maakt om
een voertuig te gaan besturen.
- Bij een rijontzegging geldt het verbod tot het besturen van motorrijtuigen en duurt langer dan een
aantal uren. Hierbij mag je nog wel fietsen.
- Tijdens een rijverbod is het verboden om een voertuig te besturen en mag je dus zelfs niet fietsen.
Medicijnen
Als medicijnen voorzien zijn van een gele waarschuwingssticker betekent dit dat ze de rijvaardigheid kunnen
beïnvloeden. Hoe erg is afhankelijk van de soort, de dosering en hoeveel last je hebt van de bijwerkingen. Je
mag dus soms motorrijden als je medicijnen met een waarschuwingssticker hebt gebruikt.
CBR-onderzoeken en cursussen
Er wordt een medisch onderzoek gedaan naar rijgeschiktheid door een specialist. Hier wordt een rijtest gedaan
om de rijvaardigheid te toetsen.
Verplichte cursussen:
- LEMA: licht alcohol 0,5-0,8% bij beginners en 0,8-1,0% bij ervaren
- EMA: zwaarder alcohol gebruik
- EMD: drugsgebruik
- LEMG/EMG: gevaarlijk of asociaal rijgedrag (bumperkleven, door rood rijden, te hard rijden)
Betaal je de cursus niet of kom je niet opdagen, dan wordt je rijbewijs onmiddellijk ongeldig
verklaard
Voorbeeldvraag: Welke straf krijg je als je meer dan 30 km/u te snel rijdt bij wegwerkzaamheden? Een Licht
Educatieve Maatregel Gedrag en een boete.
, Rijvaardigheid en rijgeschiktheid
- Rijvaardigheid: voertuig kunnen besturen
- Rijgeschiktheid: lichamelijk en geestelijk in staat zijn
Bij twijfel kan je rijbewijs worden ingevorderd en beslist het CBR of je geschikt bent. Bij ouderdom of medische
problemen kunnen er extra controles worden uitgevoerd.
Motorrijtuig en bestuurder
Motorrijtuig: alle voertuigen die door een motor worden voortbewogen, behalve voertuigen op rails (zoals
treinen, trams en metro). Fietsen met trapondersteuning tellen niet mee.
Bestuurder: degene die het motorrijtuig daadwerkelijk bestuurt of toezicht houdt
Houders: degene die langdurig huurt, leaset of eigenaar is van het voertuig.
Kenteken en kentekenbewijs
Een kentekenplaat moet altijd goed leesbaar en voorzien van goedkeuringsmerk
Kentekenbewijs bevat o.a.:
- Gegevens eigenaar/houder (naam, adres, geboortedatum)
- Gegevens voertuig (kenteken, merk, type, gewicht, cilinderinhoud, vermogen, brandstof, zitplaatsen)
- Datum eerste toelating en tenaamstelling
Het energielabel en de gegevens van de verzekering staan niet op het bewijs vermeld. De cilinderinhoud wel.
Geldigheid kentekenbewijs:
- Blijft geldig zolang voertuig en houder niet wisselen
- Bij verkoop krijg je een vrijwaringsbewijs
Uitzonderingen kentekenplicht:
- Gehandicaptenvoertuigen en sommige bromfietsen (zoals segway) hebben geen kenteken, maar wel
een verzekeringsplaatje
- Aanhangwagens tot 750 KG: geen eigen kenteken, maar witte plaat met kenteken van trekkend
voertuig
Verschillende kentekenplaten:
- Motorvoertuig: geel, EU-logo en NL
- Zware aanhangwagens (>750 kg): wit met zwarte letters
- Lichte aanhangwagens (<750 kg): witte plaat met kenteken van trekkend voertuig
- Handelaarsplaat: groen
- Taxi: blauw
- Bromfiets/speed-pedelec/brommobiel: geel, klein formaat
- Snorfiets: blauw, klein formaat
Een rode kentekenplaat bestaat niet in Nederland.
Verzekeringsplicht motorrijtuigen
Zodra een motorrijtuig in het kentekenregister op jouw naam staat, moet je een verzekering afsluiten. Je bent
verplicht om minimaal een WA (Wettelijke aansprakelijkheidsverzekering) te nemen. Heb je geen verzekering,
dan ben je strafbaar. Dus niet vanaf het moment dat je ermee op de openbare weg gaat, maar vanaf het
moment dat het kenteken op jouw naam staat.
Soorten verzekeringen
- WA: dekt alleen schade aan tegenpartij
- WA + beperkt casco: ook schade door brand, diefstal, storm of ruitbreuk
- WA + volledig casco (Allrisk): dekt ook schade aan eigen voertuig
Als blijkt dat je tijdens het moment van de aanrijding onder invloed van alcohol verkeerde, ben je niet meer
verzekerd en kan de verzekering de gehele schade op jouw verhalen.
- Europees schadeformulieren handig bij ongevallen.
Schadevrije jaren
Hoe langer je geen schade claimt, hoe meer korting op je premie (bonus-malussysteem). Schade claimen =
korting terug (malus)
Witte verzekeringskaart (groene kaart)
Dit is het bewijs van verzekering, vooral nodig in het buitenland.
Aanhangwagens
Schade door aangekoppelde aanhangwagen valt onder motorverzekering. Losse aanhangwagen moet apart
verzekerd worden.
Voertuig uitlenen