Zenuwstelsel
Anatomie zenuwstelsels:
• Het zenuwstelsel bestaat uit 2 delen: CZS en PZS
• CZS bestaat ook uit 2 delen:
- Hersenen → bestaat uit:
o Cerebrum = grote hersenen
o Cerebellum = kleine hersenen
o Brain stem → bestaat weer uit:
- Middenhersenen
- Pons
- Medulla oblongata = verlengde merg
- Medulla spinalis = ruggenmerg
• PZS bestaat uit bevindt zich grotendeels buiten de schedel en
de wervelkolom → delen van PZS vormen verbindingswegen
tussen CZS en rest van het lichaam = de periferie
Functies CZS
• Registreren, verwerken en reageren op prikkels
• Coördinatie van:
- Activiteiten van weefsels en organen
- Vitale functies
- Contacten met de buitenwereld
- Psychische functies
Fysiologie CZS:
• CZS bestaat uit twee soorten:
- Bewust zenuwstelsel
- Onbewust zenuwstelsel → bestaat ook uit 2 delen:
o Sympathisch zenuwstelsel
o Parasympatisch zenuwstelsel
Sympathisch zenuwstelsel (SYZ)
• Functie: sympathische zenuwen stimuleren alle processen die met lichamelijke activiteit te
maken hebben → dus: actie, bijv. sporten, noodsituaties
• Gevolg: stijging hartactiviteit, ademhalingsfrequentie, bloedsuikerspiegel en spanning in
skeletspieren + remming spijsvertering
• Bijv. wanneer je aan het rijden bent en er opeens een kind de straat op rent, waardoor je
meteen op de remmen gaat staan
Parasympatisch zenuwstelsel (PYZ)
• Functie: beïnvloedt organen zodanig dat het lichaam in een toestand van rust en herstel
kan komen
• Gevolg: stimuleert spijsvertering, vertraagt hart- en ademhalingsfrequentie en remt
spieractiviteit
Vegatief / autonoom / onwillekeurig / onbewust zenuwstelsel
• Functie: zorgt voor de vegetatieve integratie → dus: het constant houden van het m.i. → dit
gebeurt aan de hand van SYZ/PYZ:
- Circulatiestelsel → verdelen van bloed
- Spijsverteringsstelsel → wel of niet stimuleren van spijsvertering
- Urinewegsstelsel → productie van urine
- Ademhalingsstelsel → je kan je adem inhouden, maar na een tijdje ga je “happen”
- Huid → vasodilatatie/vasoconstrictie voor lichaamstemperatuur
1
Anatomie zenuwstelsels:
• Het zenuwstelsel bestaat uit 2 delen: CZS en PZS
• CZS bestaat ook uit 2 delen:
- Hersenen → bestaat uit:
o Cerebrum = grote hersenen
o Cerebellum = kleine hersenen
o Brain stem → bestaat weer uit:
- Middenhersenen
- Pons
- Medulla oblongata = verlengde merg
- Medulla spinalis = ruggenmerg
• PZS bestaat uit bevindt zich grotendeels buiten de schedel en
de wervelkolom → delen van PZS vormen verbindingswegen
tussen CZS en rest van het lichaam = de periferie
Functies CZS
• Registreren, verwerken en reageren op prikkels
• Coördinatie van:
- Activiteiten van weefsels en organen
- Vitale functies
- Contacten met de buitenwereld
- Psychische functies
Fysiologie CZS:
• CZS bestaat uit twee soorten:
- Bewust zenuwstelsel
- Onbewust zenuwstelsel → bestaat ook uit 2 delen:
o Sympathisch zenuwstelsel
o Parasympatisch zenuwstelsel
Sympathisch zenuwstelsel (SYZ)
• Functie: sympathische zenuwen stimuleren alle processen die met lichamelijke activiteit te
maken hebben → dus: actie, bijv. sporten, noodsituaties
• Gevolg: stijging hartactiviteit, ademhalingsfrequentie, bloedsuikerspiegel en spanning in
skeletspieren + remming spijsvertering
• Bijv. wanneer je aan het rijden bent en er opeens een kind de straat op rent, waardoor je
meteen op de remmen gaat staan
Parasympatisch zenuwstelsel (PYZ)
• Functie: beïnvloedt organen zodanig dat het lichaam in een toestand van rust en herstel
kan komen
• Gevolg: stimuleert spijsvertering, vertraagt hart- en ademhalingsfrequentie en remt
spieractiviteit
Vegatief / autonoom / onwillekeurig / onbewust zenuwstelsel
• Functie: zorgt voor de vegetatieve integratie → dus: het constant houden van het m.i. → dit
gebeurt aan de hand van SYZ/PYZ:
- Circulatiestelsel → verdelen van bloed
- Spijsverteringsstelsel → wel of niet stimuleren van spijsvertering
- Urinewegsstelsel → productie van urine
- Ademhalingsstelsel → je kan je adem inhouden, maar na een tijdje ga je “happen”
- Huid → vasodilatatie/vasoconstrictie voor lichaamstemperatuur
1
