TiU: Sociologie voor psychologie studenten: BEGRIPPEN (2020/2021)
Shimara van den Elzen
SOCIOLOGIE BEGRIPPEN
HOORCOLLEGE 1
Sociologie: het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Debunking: niet alles wat we denken is altijd waar. Sociologen bevragen als waar
veronderstelde zaken en vragen zich hierover af of het ook echt waar is of niet.
Begrip: door de sociale wetenschap krijgen we een beter begrip van de omstandigheden
waarin we zitten (en waarom).
Empowering: laat nadeel voor sommige groepen zien, wat mobiliserend kan werken.
(H)erkenning: sociologie kan iemand helpen herkennen en/of erkennen dat je een
onderdeel van de samenleving bent.
Sociologische verbeeldingskracht: stelt dat er persoonlijke problemen en sociale
problemen zijn. Wanneer persoonlijke problemen bij veel mensen voorkomen wordt het een
sociaal probleem. De sociologische verbeelding gaat erover dat je bewust wordt van hoe de
samenleving werkt.
Responsible speech: regels van verantwoorde argumentatie.
- Als je je als socioloog ergens over uitspreekt heb je je te houden aan op een
verantwoorde manier je argumenten opbouwen.
Size of the field: het overstijgen van de eigen sociale wereld.
- Bij common sense denk je vanuit je eigen leefwereld, dus dingen zijn logisch vanuit
jouw perspectief. Als je je eigen sociale wereld overstijgt dan krijg je ook een andere
blik die niet gebiased is naar jouw leefwereld. Een socioloog moet dus zijn eigen
wereld overstijgen en ook andere perspectieven kunnen innemen.
Making sense: het verklaren en interpreteren van menselijk gedrag door te kijken naar de
verschillende figuraties en instituties waarin mensen zijn ingebed.
- Je probeert niet zomaar dingen aan te nemen, maar je probeert te kijken of je het
gedrag van mensen kan verklaren en kan interpreteren/begrijpen.
Defamiliarize: het vermogen om bekende en vanzelfsprekende zaken ter discussie te
stellen.
Micro niveau: directe omgevingen (familie, vrienden).
Meso niveau: relaties tussen de microsystemen in iemands leven (kantoor, universiteit,
sportverenigingen).
Macro niveau: cultuur van een individu (overheid, land).
Wet der drie stadia: er zijn drie ontwikkelingsfasen die voorafgingen aan het ontstaan van
de sociologie:
- Theologisch stadium: alles wat er gebeurt in de wereld heeft een verklaring door
middel van goden en geesten.
- Metafysisch stadium: verklaring door abstracte, filosofische speculatie over de
'natuurlijke orde’.
- Wetenschappelijk stadium: wetenschappelijke verklaring door objectieve
waarneming.
Shimara van den Elzen
SOCIOLOGIE BEGRIPPEN
HOORCOLLEGE 1
Sociologie: het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Debunking: niet alles wat we denken is altijd waar. Sociologen bevragen als waar
veronderstelde zaken en vragen zich hierover af of het ook echt waar is of niet.
Begrip: door de sociale wetenschap krijgen we een beter begrip van de omstandigheden
waarin we zitten (en waarom).
Empowering: laat nadeel voor sommige groepen zien, wat mobiliserend kan werken.
(H)erkenning: sociologie kan iemand helpen herkennen en/of erkennen dat je een
onderdeel van de samenleving bent.
Sociologische verbeeldingskracht: stelt dat er persoonlijke problemen en sociale
problemen zijn. Wanneer persoonlijke problemen bij veel mensen voorkomen wordt het een
sociaal probleem. De sociologische verbeelding gaat erover dat je bewust wordt van hoe de
samenleving werkt.
Responsible speech: regels van verantwoorde argumentatie.
- Als je je als socioloog ergens over uitspreekt heb je je te houden aan op een
verantwoorde manier je argumenten opbouwen.
Size of the field: het overstijgen van de eigen sociale wereld.
- Bij common sense denk je vanuit je eigen leefwereld, dus dingen zijn logisch vanuit
jouw perspectief. Als je je eigen sociale wereld overstijgt dan krijg je ook een andere
blik die niet gebiased is naar jouw leefwereld. Een socioloog moet dus zijn eigen
wereld overstijgen en ook andere perspectieven kunnen innemen.
Making sense: het verklaren en interpreteren van menselijk gedrag door te kijken naar de
verschillende figuraties en instituties waarin mensen zijn ingebed.
- Je probeert niet zomaar dingen aan te nemen, maar je probeert te kijken of je het
gedrag van mensen kan verklaren en kan interpreteren/begrijpen.
Defamiliarize: het vermogen om bekende en vanzelfsprekende zaken ter discussie te
stellen.
Micro niveau: directe omgevingen (familie, vrienden).
Meso niveau: relaties tussen de microsystemen in iemands leven (kantoor, universiteit,
sportverenigingen).
Macro niveau: cultuur van een individu (overheid, land).
Wet der drie stadia: er zijn drie ontwikkelingsfasen die voorafgingen aan het ontstaan van
de sociologie:
- Theologisch stadium: alles wat er gebeurt in de wereld heeft een verklaring door
middel van goden en geesten.
- Metafysisch stadium: verklaring door abstracte, filosofische speculatie over de
'natuurlijke orde’.
- Wetenschappelijk stadium: wetenschappelijke verklaring door objectieve
waarneming.
