aantekeningen gedragsveranderingen en communicatie

Kennis b gedragsverandering en communicatie aantekeningen van de les



College 1
Communicatie en beïnvloeding

- met alleen communicatie is gedragsverandering nagenoeg niet te realiseren, ´alleen
campagnes is niet afdoende´.
- Communicatie is altijd ondersteunend bij overtuigen. Gaan we zien en meemaken
- Focus op gewenst gedrag of ongewenst gedrag?
- Overheden hebben ten opzichte van bedrijven en ngo’s veel meer middelen: websites,
informatie avonden. Abri’s, paid media
- Het gaat bij de overheid nagenoeg altijd om massamediale communicatie.

Door deze 9 factoren wordt gedrag bepaald/beïnvloed

- Sociale omgeving: anderen hebben invloed op het gedrag, zoals vrienden of collega’s die hun
goede voorbeeld geven. heeft bewust en onbewust invloed op gedrag.
- Emoties en associaties: positieve en negatieve emoties en hebben invloed op het gedrag.
Bijvoorbeeld angst voor of de associatie ‘pijn’bij tandarts. Heeft onbewust invloed op gedrag.
- Fysieke omgeving: iets in de omgeving heeft invloed op het gedrag. Zoals de
verkeersdrempels of de mobiele telefoon. Heeft bewust en onbewust invloed op gedrag.
- Zelfbeeld: het beeld wat iemand van zichzelf heeft, heeft invloed op het gedrag.
Bijvoorbeeld: iemand die zichzelf ziet als een zorgzame vader. Heeft onbeuwst invloed op
gedrag.
- Kunnen: de beschikking over kennis, vaardigheden en middelen (tijd en geld) heeft invloed
op het gedrag, zoals voldoende geld om biologische producten te kopen. Heeft bewust
invloed op gedrag.
- Gewoonten en automatismen: wat mensen gewend zijn om te doen of doen zonder er bij na
te denken, heeft invloed op het gedrag. Bijvoorbeeld: uit gewoonte altijd dezelfde route
rijden of een sigaret opsteken zonder er bij na te denken. Heeft onbewust invloed op gedrag.
- Houding: wat je doelgroep vindt van het onderwerp heeft invloed op het gedrag,
bijvoorbeeld het belang dat iemand hecht aan stemmen bij verkiezingen. Heeft bewust
invloed op gedrag.
- Intentie: de mate waarin de doelgroep zich voorneemt om gedrag te vertonen, heeft invloed
op heet gedrag. Bijvoorbeeld: de intentie die iemand heeft vanaf volgende week gezond te
eten. Heeft bewust invloed op gedrag.
- Kennis: wat je doelgroep weet over de voordelen, nadelen en risico’s van gedrag heeft
invloed op het gedrag, zoals kennis over nadelen van meeroken. Heeft bewust invloed op
gedrag.

Waar komt gedrag vandaan? Daarvoor zijn deze 9 stellingen hierboven.

Waar komt het probleem vandaan? Dit doorgronden, als je het probleem heel goed snapt, wordt je
oplossing alleen maar beter.

Acht stellingen rond overheidscommunicatie

1. Massamediale campagnes leiden tot gedragsverandering bij veel mensen
 Campagnes bevestigen vooral bestaand gedrag. Gedrag wat we allemaal al tonen.

, Campagnes geven bevestiging of extra informatie. We worden bevestigd dat we het
goede merk gebruiken. Het gedrag wordt niet radicaal veranderd.
In combinatie met voorlichtingen etc kan het wel succesvol zijn
2. Sterke argumenten leiden tot verandering van houding en gedrag
 We hebben niet de tijd om over alle argumenten in iedere situatie na te denken
(centrale route dus)
 Het gebruiken van argumenten werkt alleen bij gepland gedrag.
We denken alleen na over wat we heel belangrijk vinden, de rest doen we op de
automatische piloot.
3. Massamedia zijn geschikt voor kennisoverdracht op de hele bevolking
 Kennisoverdracht werkt vooral bij hoger opgeleiden
 Alleen als het onderwerp bij je leeft, dan neem je het op. Dit noem je protective beld.
Alleen de onderwerpen die je interesse hebben neem je beter op.
 Dit heeft (meestal) niets te maken met de begrijpelijkheid van de boodschap, want
vaak wordt de hele boodschap terzijde geschoven.
4. Met sociale media bereik je iedereen in Nederland.
 Met sociale media kan het beïnvloeden snel gaan. Maar dat hoeft niet!
 Betrokkenheid bij het onderwerp is voorwaarde.
5. Met gekochte mediaruimte (paid media) kun je een onderwerp op de agenda zetten.
 Agenda settingstheorie
 Dit geld echter niet zozeer voor advertenties en dergelijke, meer voor redactionele
ruimte.
6. Inspraak- en informatiesessies zijn effectief om burgers te betrekken
 Denk aan interactieve beleidsvorming. Waar jij als burger ook mee mag denken.
Falsconsessens: wil niet zeggen dat de rest daar ook mee eens is
Conformeren: aanpassen aan de sociale groep
7. De keuze voor massamediale campagnes wordt gevoed door kennis over effectiviteit
 Vaak zijn er heel andere redenen om te kiezen voor een massamediale campagne
dan effectiviteit.
 Soms willen beleidsmakers zich bijvoorbeeld profileren
 Soms gaat het om een kostenoverweging (persoonlijke communicatie is veel
kostbaarder)
8. Hoe creatiever hoe beter
 Maar meestal werkt creativiteit juist averecht. Waarom eigenlijk?
 Dit geldt niet overigens niet alleen voor overheidsreclames…
 Veel grappige/creatieve reclames werken averechts
 Mensen vinden het leuk, maar onthouden de afzender niet bijvoorbeeld;
‘even Apeldoorn bellen’

Waarom werkt het niet?

- Aandacht voor een boodschap in de huidige tijd, bestaat niet. ‘too much going on…’
- Verandering van kennis, resulteert niet automatisch in verandering in attitude
- En verandering in attitude zorgt niet altijd voor verandering in gedrag
- Uit onderzoek blijkt dat gedrag vaak eerder is dan houding en kennis! Alleen bij een zeer
betrokken doelgroep kan kennis-gedrag werken.