Inhoudsopgave samenvatting module 14: vaatchirurgie
Heelkunde: aneurysmata ........................................................................................................................ 2
Heelkunde: atherosclerose ..................................................................................................................... 5
OZT: basisprincipes vaatchirurgie ......................................................................................................... 11
OZT: endovasculaire ingrepen ............................................................................................................... 22
Workshop EVAR..................................................................................................................................... 33
1
,Heelkunde: aneurysmata
Leerdoelen
Je kunt met betrekking tot de verschillende vaatoperaties de volgende punten in eigen woorden
uitleggen en verklaren:
• Operatie-indicaties
• Behandelingsmethoden
• Operatietechniek(en) + peroperatieve complicaties
• Postoperatieve complicaties op korte en langere termijn
• En indien van toepassing de:
• Aangeboren afwijkingen
• Verworven afwijkingen
• Symptomatologie
• Onderzoeksmethoden
Aneurysma
Aneurysma = verwijding (grieks). AAA = Aneurysma Aorta Abdominalis. Het is
een lokale abdominale verwijding van een arterie. Ook is er lokale zwakte in de
wand ten gevolge van atherosclerose. Bij 2% van de oudere populatie is er
aneurysmavorming. 95% is infrarenaal. Er zijn geen symptomen. Het is een
toevalsbevinding bij ander onderzoek. Soms heeft een
patiënt last van:
• Kloppend gevoel of pijn
• Blue toe syndroom
• Acute occlusie / koud been
• Pijn / shock / plotse dood
Ruptuurkans per jaar aneurysma aorta abdominalis:
• Diameter < 5 cm: < 2%
• Diameter 5 – 7 cm: 6,6%
• Diameter > 7 cm: 19%
Aneurysma spurium = onderbreking van de arteriewand. Oorzaken zijn:
• Trauma (steek- of schotwond)
• Naadlekkage
• Bacteriële infectie van de vaatwand
Diagnostiek:
• Anamnese
• Lichamelijk onderzoek
• Echografie
• CT-scan
2
, • Pre-operatieve screening
Je grijpt in bij een diameter > 5,5 cm. Ook grijp je in bij pijn en perifere embolieën.
Peri-operatieve mortaliteit (30 dagen):
• Open procedure (buis / broek): 3 – 4%
• Endovasculair (via de liezen): 1 – 2%
Follow-up AAA:
• Diameter 35 mm → echo na 3 jaar
• Diameter 40 mm → echo na 2 jaar
• Diameter 45 mm → echo na 1 jaar
• Diameter 50 mm → echo na 3 maanden
Ongeveer 50% met een geruptureerde AAA haalt het ziekenhuis. Ongeveer 40% overlijdt ondanks de
operatie. De totale mortaliteit ligt op 70%.
Juxtarenale aneurysma
Juxtanerale aneurysma = een aneurysma van de aorta die direct tot aan de
nierslagaders (arteria renales) reikt, maar ze niet meeeneemt. Er wordt een
grote snede gemaakt in de buik. De aorta wordt afgeklemd. Deze operatie
vindt plaats onder algehele anesthesie en de kans op overlijden is 3 – 4%.
Vroege complicaties:
• ‘Niet lekker’
• Buikpijn
• Diarree
Late complicaties:
• Geïnfecteerde prothese
• Naadaneurysma
• Aortoduodenale fistel
Verdere complicaties:
• Nierinsufficiëntie
• Ischemie benen
• Wondinfectie
• Platzbauch / littekenbreuk
• Sexuele dysfunctie
3
, EVAR
EVAR = EndoVasculair Aneurysm Repair
De buik hoeft niet open. Ook gaat er geen klem op de aorta en
gebeurd dit onder plaatselijke verdoving. De kans op overlijden
is 1 – 2%.
Endovasculaire protheses:
• COOK
• Medtronic
• Gore
• Zenith
• Talent / endurant
• Excluder
Ongeveer 50% is geschikt voor een EVAR. De andere helft heeft geen geschikte
anatomie of is hemodynamisch instabiel (RR syst < 80 mmHg). Indien geschikt voor
EVAR, randomiseren.
Aorta-uni-iliacale prothese:
• Main body + pootje
• Plug in de contralaterale iliaca
• Fem-fem cross-over bypass
Thoraco-abdominaal aneurysma van de aorta
Complicaties:
• Overlijden: 10 – 15%
• Longproblemen: 30%
• Verlamming: 2 – 5%
4
Heelkunde: aneurysmata ........................................................................................................................ 2
Heelkunde: atherosclerose ..................................................................................................................... 5
OZT: basisprincipes vaatchirurgie ......................................................................................................... 11
OZT: endovasculaire ingrepen ............................................................................................................... 22
Workshop EVAR..................................................................................................................................... 33
1
,Heelkunde: aneurysmata
Leerdoelen
Je kunt met betrekking tot de verschillende vaatoperaties de volgende punten in eigen woorden
uitleggen en verklaren:
• Operatie-indicaties
• Behandelingsmethoden
• Operatietechniek(en) + peroperatieve complicaties
• Postoperatieve complicaties op korte en langere termijn
• En indien van toepassing de:
• Aangeboren afwijkingen
• Verworven afwijkingen
• Symptomatologie
• Onderzoeksmethoden
Aneurysma
Aneurysma = verwijding (grieks). AAA = Aneurysma Aorta Abdominalis. Het is
een lokale abdominale verwijding van een arterie. Ook is er lokale zwakte in de
wand ten gevolge van atherosclerose. Bij 2% van de oudere populatie is er
aneurysmavorming. 95% is infrarenaal. Er zijn geen symptomen. Het is een
toevalsbevinding bij ander onderzoek. Soms heeft een
patiënt last van:
• Kloppend gevoel of pijn
• Blue toe syndroom
• Acute occlusie / koud been
• Pijn / shock / plotse dood
Ruptuurkans per jaar aneurysma aorta abdominalis:
• Diameter < 5 cm: < 2%
• Diameter 5 – 7 cm: 6,6%
• Diameter > 7 cm: 19%
Aneurysma spurium = onderbreking van de arteriewand. Oorzaken zijn:
• Trauma (steek- of schotwond)
• Naadlekkage
• Bacteriële infectie van de vaatwand
Diagnostiek:
• Anamnese
• Lichamelijk onderzoek
• Echografie
• CT-scan
2
, • Pre-operatieve screening
Je grijpt in bij een diameter > 5,5 cm. Ook grijp je in bij pijn en perifere embolieën.
Peri-operatieve mortaliteit (30 dagen):
• Open procedure (buis / broek): 3 – 4%
• Endovasculair (via de liezen): 1 – 2%
Follow-up AAA:
• Diameter 35 mm → echo na 3 jaar
• Diameter 40 mm → echo na 2 jaar
• Diameter 45 mm → echo na 1 jaar
• Diameter 50 mm → echo na 3 maanden
Ongeveer 50% met een geruptureerde AAA haalt het ziekenhuis. Ongeveer 40% overlijdt ondanks de
operatie. De totale mortaliteit ligt op 70%.
Juxtarenale aneurysma
Juxtanerale aneurysma = een aneurysma van de aorta die direct tot aan de
nierslagaders (arteria renales) reikt, maar ze niet meeeneemt. Er wordt een
grote snede gemaakt in de buik. De aorta wordt afgeklemd. Deze operatie
vindt plaats onder algehele anesthesie en de kans op overlijden is 3 – 4%.
Vroege complicaties:
• ‘Niet lekker’
• Buikpijn
• Diarree
Late complicaties:
• Geïnfecteerde prothese
• Naadaneurysma
• Aortoduodenale fistel
Verdere complicaties:
• Nierinsufficiëntie
• Ischemie benen
• Wondinfectie
• Platzbauch / littekenbreuk
• Sexuele dysfunctie
3
, EVAR
EVAR = EndoVasculair Aneurysm Repair
De buik hoeft niet open. Ook gaat er geen klem op de aorta en
gebeurd dit onder plaatselijke verdoving. De kans op overlijden
is 1 – 2%.
Endovasculaire protheses:
• COOK
• Medtronic
• Gore
• Zenith
• Talent / endurant
• Excluder
Ongeveer 50% is geschikt voor een EVAR. De andere helft heeft geen geschikte
anatomie of is hemodynamisch instabiel (RR syst < 80 mmHg). Indien geschikt voor
EVAR, randomiseren.
Aorta-uni-iliacale prothese:
• Main body + pootje
• Plug in de contralaterale iliaca
• Fem-fem cross-over bypass
Thoraco-abdominaal aneurysma van de aorta
Complicaties:
• Overlijden: 10 – 15%
• Longproblemen: 30%
• Verlamming: 2 – 5%
4
