Samenvatting Anatomie en Fysiologie: het Bloedvatenstelsel

Algemene anatomie en fysiologie
Hoofdstuk 11: het Cardiovasculaire stelsel: bloed
Inleiding
Het lichaam communiceert voortdurend via chemische stoffen met het uitwendige milieu.
 Voedingstoffen worden opgenomen door de bekleding van het spijsverteringskanaal.
 Gassen verplaatsen zich door het dunne epitheel van de longen.
 Afvalstoffen worden met de ontlasting en de urine uitgescheiden.

Hoewel deze chemische uitwisselingen op speciale plaatsen plaatsvinden, werken ze heel snel door
op alle cellen, weefsels en organen, doordat alle delen van het lichaam zijn verbonden met het
bloedvatenstelsel, een inwendig transportnetwerk.


In het bloedvatenstelsel circuleert bloed dat wordt gepompt door het hart via bloedvaten.

Kleine embryo’s hebben geen bloedvatenstelsel nodig, omdat de uitwisseling van materialen snel
genoeg via diffusie over het uitwendige oppervlak kan plaatsvinden om in hun behoefte te voorzien.

Tegen de tijd dat het embryo enkele millimeters lang is, verbruiken de zich ontwikkelende weefsels
meer zuurstof en voedingstoffen en vormen ze meer afvalstoffen dan via eenvoudige diffusie kunnen
worden aan- of afgevoerd.

Tegen de tijd moet het bloedvatenstelsel beginnen te functioneren, zodat er een systeem is waarmee
snel zuurstof, voedingstoffen en afvalstoffen kan worden getransporteerd.

Dit is het eerste orgaanstelsels dat volledig operationeel wordt. Het hart begint tegen het einde van
de derde week van het leven van een embryo te kloppen, als de meeste andere stelsels zich nog
nauwelijks hebben ontwikkeld.


Paragraaf 1: functies en eigenschappen van bloed
De vloeistof die in het lichaam circuleert is bloed.

Bloed: een gespecialiseerd type bindweefsel dat bestaat uit cellen die in een vloeibare matrix
ronddrijven.

Bloed heeft 5 belangrijke functies:
1. Transport van opgeloste gassen, voedingstoffen, hormonen eb afvalproducten van de
stofwisseling.
 Bloed transporteert zuurstof vanuit de longen naar de weefsels en kooldioxide vanuit
de longen naar de weefsels en koolstofdioxide vanuit de weefsels naar de longen.
 Bloed transporteert voedingstoffen die in het spijsverteringskanaal zijn opgenomen
of die vanuit opslagplaatsen in het vetweefsel of in de lever zijn afgegeven.
 Bloed transporteert voedingstoffen die in het spijsverteringskanaal zijn opgenomen
of die vanuit opslagplaatsen in vetweefsel of in de lever zijn afgegeven.
 Bloed transporteert hormonen vanuit endocriene klieren naar de doelcellen.
 Bloed neemt afvalstoffen op die door actieve cellen worden gevormd en vervoert het
deze afvalstoffen naar de nieren waar ze worden uitgescheiden.
2. Stabilisering van de pH en de ionensamenstelling van de interstitiële vloeistof in het gehele
lichaam.

,  Via diffusie tussen interstitiële vloeistoffen en bloed wordt een plaatselijk tekort of
overmaat aan ionen, zoals calcium of kaliumionen opgeheven.
 Het bloed absorbeert en neutraliseert de zuren die door actieve weefsels worden
gevormd.
o Bijvoorbeeld: melkzuur dat bij contracties van skeletspieren vrijkomt.
3. Beperking van het vloeistofverlies bij verwonding.
 Bloed bevat enzymen en factoren die het proces van bloedstolling in gang zetten
wanneer bloedvatwanden beschadigd raken.
 De bloedprop die als gevolg daarvan ontstaat, werkt als tijdelijke afsluiting, waardoor
voorkomen wordt dat er nog meer bloed verloren gaat.
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers.
 Bloed vervoert leukocyten, gespecialiseerde cellen die de weefsels binnendringen
om infecties te bestrijden of afvalstoffen te verwijderen.
 Bloed voort antistoffen aan, speciale eiwitten die binnendringen organismen of
lichaamsvreemde bevindingen aanvallen.
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur.
 Bloed neemt de warmte op die door actieve skeletspieren wordt gevormd en voert
deze warmte af naar andere weefsels.
 Wanneer de lichaamstemperatuur hoog is, wordt het bloed naar het huidoppervlak
vervoerd, waar warmte aan de omgeving wordt afgestaan.
 Als het lichaamstemperatuur te laag is, stroomt het warme bloed grotendeels naar
belangrijkste structuren: de hersenen en andere temperatuurgevoelige organen.




De samenstelling van bloed
Vol bloed bestaat uit:
 Plasma
 Bloedcellen
 Celfragmenten




Componenten van vol bloed kunnen voor analytische en klinische doeleinden worden gescheiden of
gefractioneerd.