College & WG aantekeningen Personen en Familie recht (R_PPIR1)

Hoorcollege 1: INLEIDING/ HUWELIJK/ GEREGISTREERD
PARTNERSCHAP/ (ECHT)SCHEIDING

Inhoud hoorcollege;
1. Inleiding in het vak P&F
2. Nationale en internationale bronnen
3. Aangaan van een huwelijk / GP
4. Beëindigen van een huwelijk / GP

I. Inleiding in het vask P&F

WK 1 HC 1 Inleiding/huwelijk/gp/(echt)scheiding
HC 2 Afstamming
WK 2 HC 3 Minderjarigheid, gezag en ouderschap na scheiding
HC 4 Levensonderhoud
WK 3 HC 5 Huwelijksvermogensrecht
HC 6 Juridische ondersteuning en bescherming van meerderjarigen
WK 4 Tentamen vrijdag 30 januari 2026 12:15-14:30 uur
(verlenging tot 14:45 uur) in TenT via Testvision
Herkansing 24 juni 2026 15:30 uur
- Tentamen = 40 MC-vragen

Personenrecht: regels m.b.t rechtspositie van natuurlijke personen
a. Begin/einde van het natuurlijke persoonlijkheid
b. Naamrechts, geslacht, woonplaats en burgerlijke stand
c. Meerder & minderjarigheid, handelings (on)bekwaamheid
d. Meerderjarigbescherming
 Curatele
 Mentorschap
 Beschermingsbewind
 Levenstestament


Familierecht: juridische relaties die ontstaan door afstamming en affectieve relaties
I. Huwelijk/GP
II. Vermogenrechtelijke gevolgen van een huwelijk en GP
III. Afstamming / adoptie
IV. Relatie tussen ouders en kinderen
 Gezag
 Verdeling van zorg & opvoedingstaken
 Omgang




1

, II. Nationale en internationale bronnen van het personen en familierecht

Nationale bronnen;
1. P&F-recht in boek 1 BW
2. Internationaal privaatrecht (IPR) = Boek 10 BW
3. Familieprocesrecht: wetboek van burgerlijk rechtsvordering = Rv
4. Bijzondere wetten;
a. Jeugdwet
b. Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting
c. Embryowet

Internationale bronnen;
1. Internationale verdragen
2. Regelgeving vanuit de EUnie
3. Jurisprudentie;
A. Europese Hof voor de rechten van de Mens in Staatsburg (EHRM)
B. Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) in Luxemburg

1. Internationale verdragen

i. Europese Verdragen tot Bescherming van de Rechten van de Mens en
fundamentele vrijheden = EVRM
- Opgesteld in 1950 door de Raad van Europa
ii. Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVKR)
- Opgesteld in 1990 door de Verenigde Naties
iii. Haagse Adoptieverdrag
- Opgesteld in 2008 tijdens Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht
iv. Haagse Kinderontvoeringsverdrag
- Afkomstig uit 1980


i. EVRM
A. Art. 8 EVRM = Recht op bescherming van familie & gezinsleven

1. Eenieder heeft recht op respect voor zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn
woning en zijn correspondentie.
2. Geen inmenging van enig openbaar gezag is toegestaan in de uitoefening van dit
recht, dan voor zover bij de wet is voorzien en in een democratische samenleving
noodzakelijk is in het belang van de nationale veiligheid, de openbare veiligheid of
het economisch welzijn van het land, het voorkomen van wanordelijkheden en
strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of voor de
bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.

DOEL = Bescherming burger tegen overheid




2

, B. Aart.12 EVRM = recht om te trouwen en een gezin te stichten

C. Art.14 EVRM = discriminatieverbod


3. Jurisprudentie – EHRM

1. Marckx t. België 1979
• Dynamische interpretatie EVRM (d.w.z. in het licht v/d huidige omstandigheden)
• Positieve verplichting van lidstaten om uitoefening v. onder EVRM vallende rechten
te waarborgen

2. Schalk and Kopf t. Austria 2010
• Ontbreken van enige vorm van formele relatie voor paren van gelijk geslacht niet in
strijd met art. 8 en 14 EVRM

3. • Oliari and Others t. Italy 2015 + Fedotova e.a. t. Rusland 2023
•Positieve verplichting om in enige vorm van formele relatie voor paren van gelijk
geslacht te voorzien; niet naleven is wel in strijd met art. 8 en 14 EVRM
 MAAR: wel/niet openstellen van huwelijk voor paren van gelijk geslacht valt
binnen margin of appreciation v/d lidstaten


1. Internationale verdagen – IVKR

A. Art. 3 = belang van het kind een eerste overweging
B. Art. 7 = recht op naam, nationaliteit en afstammingskennis
C. Art. 12 = recht v/h kind om gehoord te worden in procedures die het kind aangaan
D. Art. 18 = primaire verantwoordelijkheid voor het kind ligt bij de ouders

Bevat geen supranationale rechter -> toezicht door de VN-Comité voor de Rechten van het
Kind

III. Aangaan van een huwelijk/ GP

Formele relatie: door wet geregeld duurzaam levensgemeenschap van twee natuurlijke
personen

A. Huwelijk – art. 1:30 lid 1 BW
a. Personen van verschillend geslacht
b. Vanaf 1-1-2001 twee personen met gelijk geslacht

B. Geregistreerd partnerschap – art.1:80a lid 1 BW
1-1-1998 voor zowel personen van hetzelfde/verschillend geslacht




3

, A. Eisen huwelijk;
a. Inwendige vereisten = materiele vereisten
b. Uitwendige vereisten

A. Inwendige vereisten = materiele vereisten: afwezigheid van huwelijksbeletselen
- Afdeling 1 titel 5 boek 1 BW

A. Absolute/volstrekte vereisten: een persoon kam met geen enkel persoon een
huwelijk sluiten = art.1:31-1:39 en 1:42 BW

I. Leeftijd van 18 jaar = art.1:31 BW
- Sinds 5-12-2015 geen uitzonderingen => voorkomen van huwelijksdwang
II. Geen zodanige stoornis van geestvermogens waardoor een partij niet in staat is
om zijn/haar wil te bepalen / betekenis van de verklaring te begrijpen = art.1:32
BW
III. Monogamie: geen gelijktijdig ander huwelijk/GP = art.1:33 & 1:42 BW

Personen die toestemming moeten krijgen, zijn personen onder curatele door;
a. Drugs/drankgebruik, moeten toestemming van de curator ontvangen/ de
kantonrechter ex art.1:37 BW
b. Wegens lichamelijke/geestelijke toestand moet de kantonrechter toestemming
verlenen ex art.1:38 BW
 Beroep tegen toestemming bij de rechtbank ex. Art.1:39 BW

B. Relatieve/betrekkelijke inwendige vereisten: persoon kan slechts met bepaalde
personen geen huwelijk sluiten -= art.1:41 en 1:41a BW

I. Verbod van huwelijk tussen natuurlijke en familierechtelijk bloedsverwanten in
rechte lijk en broeders en zusters ex. Art. 1:41 lid 1 BW
 Broeders en zusters door adoptie kunnen ontheffing aanvragen (lid 2)
a. (Natuurlijke en familierechtelijke) bloedverwanten in de 3e graad (ooms/tantes/
neefjes/nichtjes)
b. 4e graad (neven/nichten) mogen geen huwelijk sluiten
 TENZIJ, aanstaande echtgenoten bij de ambtenaar van de burgerlijke stand
een beëdigde verklaring afleggen, inhoudende dat zij hun vrije toestemming
tot het huwelijk geven = Art.1:41A BW

X is wegens drugsmisbruik onder curatele gesteld. Hij wil
trouwen met Y, dat is de 22-jarige dochter van zijn zus.
Y heeft reeds een geregistreerd partnerschap met Z.




4