Maatschappijleer samenvatting
Door: Danny Schouten
Klas: G4VB
3,1 Verschil en verdraagzaamheid
Lang bestond het gevoel dat Nederland bij uitstek een open land was. Dat beeld is de
afgelopen twintig jaar voor het eerst ter discussie gesteld. In de loop der eeuwen kwamen
veel reizigers naar Nederland. De beschrijvingen over Nederland liepen uiteen van
‘geordend, bleek en koud’ tot termen als ‘vrijheid en respectvolheid’. Ondanks dat
vrijheidsdrang en ordening niet altijd samengaan ontstaat er in Nederland een zekere mate
van verdraagzaamheid met verschillende sociale klassen, godsdiensten en levensstijlen.
Nederland was een erg tolerant land waar mensen met elkaar konden samenleven. Oftewel
een Pluriforme samenleving.
Nederland is een klein land en daardoor wonen mensen erg dicht bij elkaar en zijn ze dus
ook erg op elkaar aangewezen. Vroeger was op bepaalde gebieden de vrijheid beperkt,
maar ten opzichte van andere landen was Nederland best wel tolerant.
Door grote pluriformiteit heeft Nederland in een lange geschiedenis een cultuur van
compromissen ontwikkeld. Deze cultuur noemen we ook wel een poldermodel af
pacificatiedemocratie. De vroegste vorm van democratie zijn de waterschappen die door
samenwerking ‘natte voeten’ moesten voorkomen. Ze moesten met elkaar samenwerken
ondanks de verschillen om niet kopje onder te gaan van het water. Een cultuur van
compromissen heeft sterk bijgedragen aan het beheersen van conflicten. De zoektocht van
een middenweg in een conflict gaat hand in hand met een neiging tot conformisme.
Conformisme is het verlangen om zich aan te passen aan de opvattingen en gedragingen van
de meerderheid in de samenleving. Lange tijd hebben meerderheden dezelfde mening en als
er dan een verandering optreedt, verandert de oude meerderheid mee en slaat al snel om in
een nieuwe meerderheid.
Sinds de eeuwwisseling neemt de gelijkgestemdheid en verdraagzaamheid snel af. Er komen
steeds meer sociale en politieke conflicten. Daarvan heb je een aantal oorzaken:
- Maatschappelijke (culturele) vraagstukken over bijvoorbeeld vluchtelingen,
discriminatie en de positie van homoseksuelen in moslimkringen vragen om politieke
oplossingen.
- De economische en culturele gevolgen van globalisering.
- Het verval van middenpartijen als PvdA, CDA en de VVD en de groei van
protestpartijen die minder tot compromis bereid zijn en zich richten tegen
immigratie.
, Door de toegenomen onverdraagzaamheid is de samenleving sterker gepolariseerd (de
tegenstellingen tussen groepen worden groter). Polarisatie kan de sociale cohesie in een
land onder druk zetten. Het vertrouwen van burgers in elkaar en in de overheid zou
afbrokkelen.
3,2 Cultuur en identiteit
Een cultuur toont zich in vaste gewoonten en tradities, maar een cultuur kan ook in een
langere tijd veranderen. Vroeger was de minderheid ongelovig in Nederland, maar
tegenwoordig is het de meerderheid die ongelovig.
De cultuur van de groep waar je bij hoort bepaalt een deel van je persoonlijkheid. Je hebt
een gezamenlijk referentiekader met deels dezelfde normen, waarden en gewoonten.
Cultuur geeft richting aan het denken en doen van mensen en werkt gedragsregulerend
(Zorgen dat het gedrag van mensen geordend en voorspelbaar verloopt).
Dominante cultuur, Het geheel van waarden, normen en kenmerken dat door de meeste
mensen wordt geaccepteerd.
Subcultuur, binnen een groep bepaalde waarden en normen en andere cultuurkenmerken
afwijken van de dominante cultuur.
Tegencultuur, Groepen die zich verzetten tegen (delen van) de dominante cultuur of daar
zelfs een bedreiging voor vormen.
Cultuurkenmerken worden overgedragen aan nieuwe leden via socialisatie ( het proces
waarbij iemand bewust en onbewust de waarden, normen en de andere cultuurkenmerken
van zijn groep krijgt aangeleerd). Socialisatie vindt vooral plaats via imitatie.
De verloop van socialisatie:
Door: Danny Schouten
Klas: G4VB
3,1 Verschil en verdraagzaamheid
Lang bestond het gevoel dat Nederland bij uitstek een open land was. Dat beeld is de
afgelopen twintig jaar voor het eerst ter discussie gesteld. In de loop der eeuwen kwamen
veel reizigers naar Nederland. De beschrijvingen over Nederland liepen uiteen van
‘geordend, bleek en koud’ tot termen als ‘vrijheid en respectvolheid’. Ondanks dat
vrijheidsdrang en ordening niet altijd samengaan ontstaat er in Nederland een zekere mate
van verdraagzaamheid met verschillende sociale klassen, godsdiensten en levensstijlen.
Nederland was een erg tolerant land waar mensen met elkaar konden samenleven. Oftewel
een Pluriforme samenleving.
Nederland is een klein land en daardoor wonen mensen erg dicht bij elkaar en zijn ze dus
ook erg op elkaar aangewezen. Vroeger was op bepaalde gebieden de vrijheid beperkt,
maar ten opzichte van andere landen was Nederland best wel tolerant.
Door grote pluriformiteit heeft Nederland in een lange geschiedenis een cultuur van
compromissen ontwikkeld. Deze cultuur noemen we ook wel een poldermodel af
pacificatiedemocratie. De vroegste vorm van democratie zijn de waterschappen die door
samenwerking ‘natte voeten’ moesten voorkomen. Ze moesten met elkaar samenwerken
ondanks de verschillen om niet kopje onder te gaan van het water. Een cultuur van
compromissen heeft sterk bijgedragen aan het beheersen van conflicten. De zoektocht van
een middenweg in een conflict gaat hand in hand met een neiging tot conformisme.
Conformisme is het verlangen om zich aan te passen aan de opvattingen en gedragingen van
de meerderheid in de samenleving. Lange tijd hebben meerderheden dezelfde mening en als
er dan een verandering optreedt, verandert de oude meerderheid mee en slaat al snel om in
een nieuwe meerderheid.
Sinds de eeuwwisseling neemt de gelijkgestemdheid en verdraagzaamheid snel af. Er komen
steeds meer sociale en politieke conflicten. Daarvan heb je een aantal oorzaken:
- Maatschappelijke (culturele) vraagstukken over bijvoorbeeld vluchtelingen,
discriminatie en de positie van homoseksuelen in moslimkringen vragen om politieke
oplossingen.
- De economische en culturele gevolgen van globalisering.
- Het verval van middenpartijen als PvdA, CDA en de VVD en de groei van
protestpartijen die minder tot compromis bereid zijn en zich richten tegen
immigratie.
, Door de toegenomen onverdraagzaamheid is de samenleving sterker gepolariseerd (de
tegenstellingen tussen groepen worden groter). Polarisatie kan de sociale cohesie in een
land onder druk zetten. Het vertrouwen van burgers in elkaar en in de overheid zou
afbrokkelen.
3,2 Cultuur en identiteit
Een cultuur toont zich in vaste gewoonten en tradities, maar een cultuur kan ook in een
langere tijd veranderen. Vroeger was de minderheid ongelovig in Nederland, maar
tegenwoordig is het de meerderheid die ongelovig.
De cultuur van de groep waar je bij hoort bepaalt een deel van je persoonlijkheid. Je hebt
een gezamenlijk referentiekader met deels dezelfde normen, waarden en gewoonten.
Cultuur geeft richting aan het denken en doen van mensen en werkt gedragsregulerend
(Zorgen dat het gedrag van mensen geordend en voorspelbaar verloopt).
Dominante cultuur, Het geheel van waarden, normen en kenmerken dat door de meeste
mensen wordt geaccepteerd.
Subcultuur, binnen een groep bepaalde waarden en normen en andere cultuurkenmerken
afwijken van de dominante cultuur.
Tegencultuur, Groepen die zich verzetten tegen (delen van) de dominante cultuur of daar
zelfs een bedreiging voor vormen.
Cultuurkenmerken worden overgedragen aan nieuwe leden via socialisatie ( het proces
waarbij iemand bewust en onbewust de waarden, normen en de andere cultuurkenmerken
van zijn groep krijgt aangeleerd). Socialisatie vindt vooral plaats via imitatie.
De verloop van socialisatie:
