SAMENVATTING RECLASSERING
Inhoud:
- Hoorcollege aantekeningen
- Artikelen:
● De Kok, M., Tigges, L. & Van Kalmthout, A. (2020). Probation in Europe – The Netherlands. In A. van
Kalmthout en I. Durnescu (red.), Probation in Europe. Utrecht: Confederation of European Probation. Alleen
hoofdstuk 1 t/m 4.4.
● Raad van State (2025). Advies over initiatiefwetsvoorstel ‘Slimmer Straffen’. Publicatiedatum 22
december 2025. Alleen pagina 1 tot en met 6.
● Bosker, J. Monnee-van Doornmalen, J., Henskens, R. & van der Plaat, D. (2020). Effectieve werkwijzen in
reclasseringstoezicht. Een systematisch literatuuroverzicht. Utrecht: Hoge School Utrecht. Alleen hoofdstuk: 1, 2 en
paragrafen: 4.1, 4.2 en 5.3.
● Boone, M., Bosker, J. & Doekhie, J. (2024). Probation supervision in the Netherlands. In I. Durnesco, J.M. Byrne, B.J.
Mackey & Taxman, F., Handbook on global community corrections (p. 195-212). Routledge International Handbooks.
● Wermink, H., Blokland, A., Nieuwbeerta, P. & Tollenaar, N. (2009). Recidive na werkstraffen en na
gevangenisstraffen. Tijdschrift voor Criminologie, 51, 211-227.
● Van den Berg, C., Bruggeman, M., Houston, R., Joosten, A. & Harte, J.M. (2021). Validatiestudie risico- en
beschermende factoren van de RISC: Een evaluatiestudie naar de leefgebieden van het risicotaxatie en
adviesinstrument van de 3RO. Onderzoeksrapport Vrije Universiteit Amsterdam. Alleen samenvatting & hoofdstuk 1
t/m 2, plus samenvatting.
● Harte, J.M. (2017). Recidive inschatten met behulp van een empirisch model. Kansen voor de strafrechtspraktijk?
Nederlands Juristenblad, 1799, 2386-2389.
● Sturm, A., de Vogel, V., Menger, A., & Huibers, M.J.H. (2022). The price of mistrust: A study into the working alliance
as predictor for recidivism. Journal of Police and Criminal Psychology, 37, 576-586.
● Van Hall, M. & Cleofa-van der Zwet, L. (2020). Recidive na verblijf in buitenlandse detentie Een studie onder
teruggekeerde gedetineerden in Nederland. PROCES, 99(5), 318-330.
● Van Hall, M., Baker, T., Dirkzwager, A. J., & Nieuwbeerta, P. (2024). Perceptions of probation officer
procedural justice and recidivism: A longitudinal study in the Netherlands. Criminal Justice and Behavior, 51(8),
1139-1156.
Hoorcollege 1: Introductie
Waarom leggen we straffen op? (strafdoelen)
- Vergelding
- Algemene preventie
- Normbevestiging
- Algemene afschrikking
- Speciale preventie
- Onschadelijkmaking
- Individuele afschrikking
- Resocialisatie / rehabilitatie
- Herstel van schade slachtoffers/maatschappij
Straffen als middel tot behalen strafdoelen
- geldboete
- gevangenisstraf (vrijheidsbeneming)
- vrijheidsbeperkende straffen:
- taakstraffen
- voorwaardelijke straffen
- verboden en geboden
- via voorwaarden
,Organisatie van de reclassering:
3RO:
- drie organisaties die verschillen qua geschiedenis, visie, omvang, en structuur
- Zelfde missie en hoofdtaken
- Werken samen
- Particuliere organisaties
Missie van de reclassering:
- 2 aspecten:
1. actief bijdragen aan veiligheid samenleving (terugdringen van recidive)
2. re-integratie en resocialisatie (leven op orde krijgen)
- sleutelbegrippen: risicomanagement en gedragsverandering
- combinatie van controle en begeleiding → uitdagend, want ene moment wil je
vertrouwen opbouwen, maar andere moment ben je misschien een agent die zegt dit
mag niet
- kenmerkend: gedwongen kader (dus vaak niet intrinsiek gemotiveerd)
Overige organisaties:
- Gecertificeerde instellingen (door minister aangewezen): toezicht en begeleiding
jongeren
- Raad voor de Kinderbescherming: taakstraffen bij jongeren
- Private/vrijwilligers organisaties: BONJO, Exodus, Gevangenzorg Nederland,
Humanitas
,Geschiedenis van de reclassering:
Hulp en zorg vanaf 1823:
- 1823: Genootschap tot zedelijke verbetering der gevangenen
- Doel:“Om de gevangenen door den invloed van den godsdienst en door
andere gepaste middelen, tot betere menschen te vormen en als zoodanig,
aan de maatschappij terug te geven.
- Oorsprong: steun voor gedetineerden
- Verbeteren situatie in detentie
- Later: steun voor ex-gedetineerden
- Vinden baan, woning, materiële hulp
1910: officieel vastgelegd dat reclassering toezicht houdt
sinds 2004: reclassering niet meer primair verantwoordelijk voor nazorg ex-gedetineerden
Hoofdtaken van de reclassering:
- 4 hoofdtaken:
, 1. Toezicht (hc 2) (houden op voorwaarden)
2. Diagnose en advies (hc 4)
3. Coördinatie van taakstraffen (hc 3 en 5)
4. Gedragsinterventies (hc 2)
- oorsprong was nazorg leveren aan ex-gedetineerden, nu is dat de gemeente
- N.B. de taken zijn in een justitieel kader (opgelegd door OM, ZM of DJI)!
Veiligheid personeel:
- in toenemende mate een probleem
- veel mensen met wie de reclassering werkt zijn niet gevaarlijk, maar werken ook met
moeilijke doelgroep (zware delicten, psychiatrische stoornissen)
- reclassering doet ook huisbezoeken → kwetsbare omgeving
- wat kunnen ze doen:
- worden getraind → nieuwe methodiek
- alleen op kantoor afspreken ipv huisbezoeken, als duo’s gaan, politie
informeren als huisbezoek wordt gedaan
- in erge gevallen kan reclassering zeggen we doen het toezicht niet
(weigering)
Wetsvoorstel ‘Slimmer straffen’:
- wetsvoorstel:
1. Verruiming van mogelijkheden taakstraffen
2. Elektronische detentie als hoofdstraf
- idee erachter:
- Terugdringen van korte gevangenisstraffen
- Verhogen van bereiken van strafdoelen (vergelding en preventie)
- Meer maatwerk bij bepalen best passende straf
- achtergrond:
- Als alternatief voor korte detenties (50% vd gedetineerden zit korter dan een
maand in detentie)
Inhoud:
- Hoorcollege aantekeningen
- Artikelen:
● De Kok, M., Tigges, L. & Van Kalmthout, A. (2020). Probation in Europe – The Netherlands. In A. van
Kalmthout en I. Durnescu (red.), Probation in Europe. Utrecht: Confederation of European Probation. Alleen
hoofdstuk 1 t/m 4.4.
● Raad van State (2025). Advies over initiatiefwetsvoorstel ‘Slimmer Straffen’. Publicatiedatum 22
december 2025. Alleen pagina 1 tot en met 6.
● Bosker, J. Monnee-van Doornmalen, J., Henskens, R. & van der Plaat, D. (2020). Effectieve werkwijzen in
reclasseringstoezicht. Een systematisch literatuuroverzicht. Utrecht: Hoge School Utrecht. Alleen hoofdstuk: 1, 2 en
paragrafen: 4.1, 4.2 en 5.3.
● Boone, M., Bosker, J. & Doekhie, J. (2024). Probation supervision in the Netherlands. In I. Durnesco, J.M. Byrne, B.J.
Mackey & Taxman, F., Handbook on global community corrections (p. 195-212). Routledge International Handbooks.
● Wermink, H., Blokland, A., Nieuwbeerta, P. & Tollenaar, N. (2009). Recidive na werkstraffen en na
gevangenisstraffen. Tijdschrift voor Criminologie, 51, 211-227.
● Van den Berg, C., Bruggeman, M., Houston, R., Joosten, A. & Harte, J.M. (2021). Validatiestudie risico- en
beschermende factoren van de RISC: Een evaluatiestudie naar de leefgebieden van het risicotaxatie en
adviesinstrument van de 3RO. Onderzoeksrapport Vrije Universiteit Amsterdam. Alleen samenvatting & hoofdstuk 1
t/m 2, plus samenvatting.
● Harte, J.M. (2017). Recidive inschatten met behulp van een empirisch model. Kansen voor de strafrechtspraktijk?
Nederlands Juristenblad, 1799, 2386-2389.
● Sturm, A., de Vogel, V., Menger, A., & Huibers, M.J.H. (2022). The price of mistrust: A study into the working alliance
as predictor for recidivism. Journal of Police and Criminal Psychology, 37, 576-586.
● Van Hall, M. & Cleofa-van der Zwet, L. (2020). Recidive na verblijf in buitenlandse detentie Een studie onder
teruggekeerde gedetineerden in Nederland. PROCES, 99(5), 318-330.
● Van Hall, M., Baker, T., Dirkzwager, A. J., & Nieuwbeerta, P. (2024). Perceptions of probation officer
procedural justice and recidivism: A longitudinal study in the Netherlands. Criminal Justice and Behavior, 51(8),
1139-1156.
Hoorcollege 1: Introductie
Waarom leggen we straffen op? (strafdoelen)
- Vergelding
- Algemene preventie
- Normbevestiging
- Algemene afschrikking
- Speciale preventie
- Onschadelijkmaking
- Individuele afschrikking
- Resocialisatie / rehabilitatie
- Herstel van schade slachtoffers/maatschappij
Straffen als middel tot behalen strafdoelen
- geldboete
- gevangenisstraf (vrijheidsbeneming)
- vrijheidsbeperkende straffen:
- taakstraffen
- voorwaardelijke straffen
- verboden en geboden
- via voorwaarden
,Organisatie van de reclassering:
3RO:
- drie organisaties die verschillen qua geschiedenis, visie, omvang, en structuur
- Zelfde missie en hoofdtaken
- Werken samen
- Particuliere organisaties
Missie van de reclassering:
- 2 aspecten:
1. actief bijdragen aan veiligheid samenleving (terugdringen van recidive)
2. re-integratie en resocialisatie (leven op orde krijgen)
- sleutelbegrippen: risicomanagement en gedragsverandering
- combinatie van controle en begeleiding → uitdagend, want ene moment wil je
vertrouwen opbouwen, maar andere moment ben je misschien een agent die zegt dit
mag niet
- kenmerkend: gedwongen kader (dus vaak niet intrinsiek gemotiveerd)
Overige organisaties:
- Gecertificeerde instellingen (door minister aangewezen): toezicht en begeleiding
jongeren
- Raad voor de Kinderbescherming: taakstraffen bij jongeren
- Private/vrijwilligers organisaties: BONJO, Exodus, Gevangenzorg Nederland,
Humanitas
,Geschiedenis van de reclassering:
Hulp en zorg vanaf 1823:
- 1823: Genootschap tot zedelijke verbetering der gevangenen
- Doel:“Om de gevangenen door den invloed van den godsdienst en door
andere gepaste middelen, tot betere menschen te vormen en als zoodanig,
aan de maatschappij terug te geven.
- Oorsprong: steun voor gedetineerden
- Verbeteren situatie in detentie
- Later: steun voor ex-gedetineerden
- Vinden baan, woning, materiële hulp
1910: officieel vastgelegd dat reclassering toezicht houdt
sinds 2004: reclassering niet meer primair verantwoordelijk voor nazorg ex-gedetineerden
Hoofdtaken van de reclassering:
- 4 hoofdtaken:
, 1. Toezicht (hc 2) (houden op voorwaarden)
2. Diagnose en advies (hc 4)
3. Coördinatie van taakstraffen (hc 3 en 5)
4. Gedragsinterventies (hc 2)
- oorsprong was nazorg leveren aan ex-gedetineerden, nu is dat de gemeente
- N.B. de taken zijn in een justitieel kader (opgelegd door OM, ZM of DJI)!
Veiligheid personeel:
- in toenemende mate een probleem
- veel mensen met wie de reclassering werkt zijn niet gevaarlijk, maar werken ook met
moeilijke doelgroep (zware delicten, psychiatrische stoornissen)
- reclassering doet ook huisbezoeken → kwetsbare omgeving
- wat kunnen ze doen:
- worden getraind → nieuwe methodiek
- alleen op kantoor afspreken ipv huisbezoeken, als duo’s gaan, politie
informeren als huisbezoek wordt gedaan
- in erge gevallen kan reclassering zeggen we doen het toezicht niet
(weigering)
Wetsvoorstel ‘Slimmer straffen’:
- wetsvoorstel:
1. Verruiming van mogelijkheden taakstraffen
2. Elektronische detentie als hoofdstraf
- idee erachter:
- Terugdringen van korte gevangenisstraffen
- Verhogen van bereiken van strafdoelen (vergelding en preventie)
- Meer maatwerk bij bepalen best passende straf
- achtergrond:
- Als alternatief voor korte detenties (50% vd gedetineerden zit korter dan een
maand in detentie)
