Opdracht (30’) (in duo’s)
Je gaat stagelopen op de afdeling oncologie. Om je goed voor te bereiden op deze stage
I maak je voor jezelf overzichtskaartjes met daarop de belangrijkste informatie over
veelvoorkomende soorten kanker. Vandaag maak je zo’n overzicht voor cervixcarcinoom
(baarmoederhalskanker).
Gebruik de website www.kanker.nl om dit overzicht te maken.
- Deze informatie moet je ook leren voor de moduletoets.
Oorzaken – risicofactoren – preventie
Oorzaak: een langdurige infectie met het hoog-risico Humaan Papillomavirus (HPV),
dat seksueel wordt overgedragen. Bijna alle vrouwen krijgen ooit een HPV-infectie,
maar meestal ruimt het lichaam dit zelf op.
Risicofactoren:
HPV-infectie: vrijwel alle gevallen ontstaan door het Humaan Papillomavirus
(HPV), met name type 16 en 18.
Roken: roken verzwakt het lokale afweersysteem, waardoor het lichaam het
virus minder goed opruimt.
Seksueel gedrag: het hebben van wisselende of meerdere seksuele partners
verhoogt de kans op een HPV-besmetting.
Verzwakt immuunsysteem: vrouwen met een verminderde afweer (bijv. Door
medicatie of hiv) hebben een verhoogd risico.
Geen deelname aan bevolkingsonderzoek: het missen van uitstrijkjes zorgt
ervoor dat voorstadia niet tijdig worden ontdekt.
Langdurig pilgebruik: uit sommige onderzoeken blijkt dat langdurig gebruik van
de anticonceptiepil het risico licht verhoogt.
Chlamydia-infectie: een chronische infectie kan het risico verhogen.
Het is belangrijk op te merken dat de meeste HPV-infecties vanzelf verdwijnen
en dat het virus zeer veel voorkomt.
Preventie:
HPV-vaccinatie (Primaire preventie):
Sinds 2022 worden zowel meisjes als jongens in het jaar dat ze 10 worden
gevaccineerd.
Het vaccin beschermt tegen de hrHPV-typen 16 en 18, die samen
verantwoordelijk zijn voor circa 70% van de gevallen van
baarmoederhalskanker.
Vaccinatie biedt tot 88% bescherming tegen het ontstaan van de ziekte.
Bevolkingsonderzoek (Secundaire preventie):
Vrouwen van 30 tot 60 jaar worden elke 5 of 10 jaar uitgenodigd voor een
uitstrijkje.
Dit onderzoek spoort het virus (hrHPV) of voorstadia van kanker op, zodat
deze behandeld kunnen worden voordat ze kanker worden.
Deelname aan dit onderzoek kan de incidentie met 50-60% verlagen.
Gezonde leefstijl:
Stoppen met roken is belangrijk, omdat roken het risico op
baarmoederhalskanker verhoogt.
Het immuunsysteem versterken helpt het HPV-virus sneller op te ruimen.
Overige maatregelen:
Condoomgebruik vermindert de kans op overdracht van HPV, al biedt dit
geen volledige bescherming.
Zelfs na vaccinatie blijft screening via het bevolkingsonderzoek noodzakelijk,
omdat het vaccin niet tegen alle HPV-typen beschermt.