Leer- en onderwijsproblemen
Periode 2.2A (breed vak met veel verschillende onderwerpen)
Inhoud
College 1: Onderwijscontext ................................................................................................................... 1
College 2: Faalangst (gastcollege) ......................................................................................................... 13
College 3: sociale relaties in de klas ...................................................................................................... 20
College 4: gedragsproblemen (2/2) ....................................................................................................... 27
College 5: werkhouding (1/2) ................................................................................................................ 35
College 6: werkhouding; motivatie (2/2) 18-2-2021 ...................................................................... 42
College 7: Taalontwikkeling ................................................................................................................... 49
College 8: Technisch lezen deel 1 .......................................................................................................... 64
College 9: Technisch lezen deel 2 .......................................................................................................... 75
College 11: Begrijpend lezen 1 ............................................................................................................ 107
College 12: begrijpend lezen, deel 2 ................................................................................................... 122
College 13: rekenen (1) ....................................................................................................................... 136
College 14: rekenen (deel 2) ............................................................................................................... 149
College 1: Onderwijscontext
- Doel en inhoud van vandaag:
o Na dit college heb je kennis over het Nederlandse onderwijssysteem en de
leerlingenzorg daarbinnen.
▪ Internationale ontwikkelingen
▪ Passend onderwijs
▪ Leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte
▪ Basis- en extra ondersteuning
▪ Meer inclusief onderwijs
- Opbouw van het vak:
,Passend onderwijs: kinderen met een handicap gaan naar school voor zover dat kan binnen het
schoolsysteem
Inclusief onderwijs: het schoolsysteem wordt aangepast aan alle kinderen 🡪 dit is waar we in NL
naartoe willen
Vaak zijn mensen het wel eens met het idee, maar wanneer het over de klassensituatie gaat
is er nog wel eens sprake van aarzeling
Internationale ontwikkelingen
Internationale verdragen
- Salamanca statement (UNESCO, 1994)
o Één van de eerste stappen op weg naar inclusief onderwijs
o 94 landen
o Richt zich voornamelijk op onderwijs
o Deel:
(‘wij’ = als overheid)
,Er moet eigenlijk gewoon alles aan gedaan worden om aan het fundamentele recht van onderwijs te
voldoen, bij voorkeur via een reguliere school met genoeg ondersteuning.
- Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap
o Breder verdrag dan Salamanca statement (artikel 24 richt zich op onderwijs)
o Geïmplementeerd 2006 door de VN
o Pas in 2016 (!) geratificeerd (in beleid geïmplementeerd) in Nederland
o Centrale begrippen:
▪ inclusie
▪ persoonlijke autonomie
▪ volledige participatie
▪ Art. 24 waarborgt een inclusief onderwijs-systeem op alle niveaus (beleid –
praktijk/ leerlingniveau) en voorzieningen voor een leven lang leren.
o VB Artikel 24:
(gaat dus niet alleen op cognitief/leer gebied, maar zeker ook op sociaal vlak)
Ontwikkelingen in NL
In NL zijn we al een tijd bezig om kinderen met speciale behoeften de juiste hulp te bieden in een
reguliere setting, maar (belangrijk:) NL heeft (vooral vanuit de geschiedenis) een zeer gesegregeerd
, onderwijssysteem, voor veel verschillende beperkingen was apart onderwijs (dus we hebben een
lange weg naar inclusief onderwijs te gaan)
Vorig jaar is het eindrapport voor passend onderwijs uitgekomen (staat ook op lit. lijst).
Samenvattend: https://youtu.be/h-xc2wf1bdE (zie linkje later in de samenvatting nog een keer met
iets meer uitleg)
Er is veel discussie geweest over passend onderwijs, vooral in de media. -> er is een relatief negatief
beeld over passend onderwijs ontstaan.
Wet Passend Onderwijs (2014) – doelen:
Beleidsdoelen op twee niveaus:
1. Bestuurlijk niveau
Vrij duidelijk geformuleerd
2. Leerlingniveau
Minder duidelijk. In het beleid is niet duidelijk gedefinieerd voor wie passend
onderwijs nu precies bedoeld is (wel ‘met extra ondersteuningsbehoeften’, maar
welke staat niet in de wet).
Hoofdkenmerken van passend onderwijs:
› Budgetfinanciering en decentralisatie
▪ Eerst was alles landelijk georganiseerd (-> geen regie binnen de eigen regio) +
leerlinggebonden financiering (voor elke leerling die werd gediagnosticeerd &
aangemeld als extra ondersteuning -> open eind financiering (kraan die open blijft ->
kosten omhoog))
▪ Nu: NL verdeeld in ongeveer 75 (primair) en 77 (secundair)
regio’s/samenwerkingsverbanden waarbinnen verantwoordelijkheid voor onderwijs
en extra ondersteuning.
🡺 Zorgplicht voor schoolbesturen (-> wanneer een school besluit dat dit niet de beste plek
is voor een leerling, zijn zij verantwoordelijk om een andere passende plek in de regio te
vinden) (krijg je als ortop. ook mee te maken)
› Scholen maken een schoolondersteuningsprofiel (document welke ondersteuning zij wel/niet
kunnen bieden aan welke leerling)
› Ontwikkelingsperspectiefplannen (opp’s)
▪ Eerst individuele handelingsplannen, nu ontw. perspectiefplannen
🡺 Geen labeling/ diagnostisering meer, maar focus op ondersteuningsbehoefte (en
onderbouwing, wáárom heeft deze leerling dit nodig)
Periode 2.2A (breed vak met veel verschillende onderwerpen)
Inhoud
College 1: Onderwijscontext ................................................................................................................... 1
College 2: Faalangst (gastcollege) ......................................................................................................... 13
College 3: sociale relaties in de klas ...................................................................................................... 20
College 4: gedragsproblemen (2/2) ....................................................................................................... 27
College 5: werkhouding (1/2) ................................................................................................................ 35
College 6: werkhouding; motivatie (2/2) 18-2-2021 ...................................................................... 42
College 7: Taalontwikkeling ................................................................................................................... 49
College 8: Technisch lezen deel 1 .......................................................................................................... 64
College 9: Technisch lezen deel 2 .......................................................................................................... 75
College 11: Begrijpend lezen 1 ............................................................................................................ 107
College 12: begrijpend lezen, deel 2 ................................................................................................... 122
College 13: rekenen (1) ....................................................................................................................... 136
College 14: rekenen (deel 2) ............................................................................................................... 149
College 1: Onderwijscontext
- Doel en inhoud van vandaag:
o Na dit college heb je kennis over het Nederlandse onderwijssysteem en de
leerlingenzorg daarbinnen.
▪ Internationale ontwikkelingen
▪ Passend onderwijs
▪ Leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte
▪ Basis- en extra ondersteuning
▪ Meer inclusief onderwijs
- Opbouw van het vak:
,Passend onderwijs: kinderen met een handicap gaan naar school voor zover dat kan binnen het
schoolsysteem
Inclusief onderwijs: het schoolsysteem wordt aangepast aan alle kinderen 🡪 dit is waar we in NL
naartoe willen
Vaak zijn mensen het wel eens met het idee, maar wanneer het over de klassensituatie gaat
is er nog wel eens sprake van aarzeling
Internationale ontwikkelingen
Internationale verdragen
- Salamanca statement (UNESCO, 1994)
o Één van de eerste stappen op weg naar inclusief onderwijs
o 94 landen
o Richt zich voornamelijk op onderwijs
o Deel:
(‘wij’ = als overheid)
,Er moet eigenlijk gewoon alles aan gedaan worden om aan het fundamentele recht van onderwijs te
voldoen, bij voorkeur via een reguliere school met genoeg ondersteuning.
- Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap
o Breder verdrag dan Salamanca statement (artikel 24 richt zich op onderwijs)
o Geïmplementeerd 2006 door de VN
o Pas in 2016 (!) geratificeerd (in beleid geïmplementeerd) in Nederland
o Centrale begrippen:
▪ inclusie
▪ persoonlijke autonomie
▪ volledige participatie
▪ Art. 24 waarborgt een inclusief onderwijs-systeem op alle niveaus (beleid –
praktijk/ leerlingniveau) en voorzieningen voor een leven lang leren.
o VB Artikel 24:
(gaat dus niet alleen op cognitief/leer gebied, maar zeker ook op sociaal vlak)
Ontwikkelingen in NL
In NL zijn we al een tijd bezig om kinderen met speciale behoeften de juiste hulp te bieden in een
reguliere setting, maar (belangrijk:) NL heeft (vooral vanuit de geschiedenis) een zeer gesegregeerd
, onderwijssysteem, voor veel verschillende beperkingen was apart onderwijs (dus we hebben een
lange weg naar inclusief onderwijs te gaan)
Vorig jaar is het eindrapport voor passend onderwijs uitgekomen (staat ook op lit. lijst).
Samenvattend: https://youtu.be/h-xc2wf1bdE (zie linkje later in de samenvatting nog een keer met
iets meer uitleg)
Er is veel discussie geweest over passend onderwijs, vooral in de media. -> er is een relatief negatief
beeld over passend onderwijs ontstaan.
Wet Passend Onderwijs (2014) – doelen:
Beleidsdoelen op twee niveaus:
1. Bestuurlijk niveau
Vrij duidelijk geformuleerd
2. Leerlingniveau
Minder duidelijk. In het beleid is niet duidelijk gedefinieerd voor wie passend
onderwijs nu precies bedoeld is (wel ‘met extra ondersteuningsbehoeften’, maar
welke staat niet in de wet).
Hoofdkenmerken van passend onderwijs:
› Budgetfinanciering en decentralisatie
▪ Eerst was alles landelijk georganiseerd (-> geen regie binnen de eigen regio) +
leerlinggebonden financiering (voor elke leerling die werd gediagnosticeerd &
aangemeld als extra ondersteuning -> open eind financiering (kraan die open blijft ->
kosten omhoog))
▪ Nu: NL verdeeld in ongeveer 75 (primair) en 77 (secundair)
regio’s/samenwerkingsverbanden waarbinnen verantwoordelijkheid voor onderwijs
en extra ondersteuning.
🡺 Zorgplicht voor schoolbesturen (-> wanneer een school besluit dat dit niet de beste plek
is voor een leerling, zijn zij verantwoordelijk om een andere passende plek in de regio te
vinden) (krijg je als ortop. ook mee te maken)
› Scholen maken een schoolondersteuningsprofiel (document welke ondersteuning zij wel/niet
kunnen bieden aan welke leerling)
› Ontwikkelingsperspectiefplannen (opp’s)
▪ Eerst individuele handelingsplannen, nu ontw. perspectiefplannen
🡺 Geen labeling/ diagnostisering meer, maar focus op ondersteuningsbehoefte (en
onderbouwing, wáárom heeft deze leerling dit nodig)
